Tháng 4/2026, tại Chương trình Sức sống hàng Việt 2026 do Bộ Công Thương tổ chức, một gian hàng luôn thu hút đông đảo người tiêu dùng dừng lại. Đó là nơi ông Phan Trung Kiên, Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Thăng Long, kiên nhẫn chia sẻ về hành trình nuôi gà bằng thảo dược – một ý tưởng từng khiến ông bị gọi là “dở hơi” suốt thời gian dài. Ấn tượng nhất là khi quả trứng thương hiệu Sadu trắng trẻo được luộc chín tới, bóc ra không tanh, mùi dịu nhẹ, vị bùi đặc biệt. Giữa hàng trăm sản phẩm, sự mộc mạc nhưng khác biệt ấy khiến chúng tôi dừng lại lắng nghe “cha đẻ” của sản phẩm kể về hành trình gian nan xây dựng thương hiệu trứng gà Sadu đạt chuẩn OCOP 4 sao.
Khởi đầu bị hoài nghi
Trong dòng chảy nông nghiệp Việt Nam, nơi nhiều sản phẩm loay hoay với bài toán “được mùa mất giá”, câu chuyện của ông Phan Trung Kiên là bài học quý giá về xây dựng thương hiệu nông sản. Ít ai biết rằng, trước khi được xem là người tiên phong với mô hình trứng gà thảo dược, ông từng bị gọi là “gã dở hơi”. Sự “dở hơi” xuất phát từ những lựa chọn đi ngược số đông: Khi nhiều người tập trung cây trồng ngắn ngày, ông chọn cà gai leo – loại cây từng bị coi là dại; khi ngành chăn nuôi chạy theo năng suất bằng cám công nghiệp và kháng sinh, ông kiên quyết nói không; khi nhắc đến nuôi gà cho nghe nhạc, nhiều người bật cười cho là viển vông.
Đằng sau những quyết định tưởng chừng “lệch chuẩn” là tư duy có nền tảng. Từ những năm làm việc với chuyên gia nước ngoài, ông Kiên nhận ra nguyên lý căn bản: Muốn có sản phẩm tốt phải bắt đầu từ chất lượng đầu vào. Với trứng gà, đó là sức khỏe của con gà, đặc biệt là lá gan – yếu tố quyết định chất lượng trứng. Việc nuôi dưỡng lá gan bằng dược liệu tự nhiên là hướng đi có cơ sở khoa học. Việt Nam, với hệ sinh thái dược liệu phong phú, lại sở hữu lợi thế mà nhiều quốc gia phát triển không có. Từ nhận thức đó, ông bắt đầu xây dựng vùng nguyên liệu, trồng cà gai leo, hoàn ngọc, lá đắng… và từng bước đưa thảo dược vào chăn nuôi.
Quy trình sản xuất khác biệt
Điểm cốt lõi tạo nên sự khác biệt của trứng gà Sadu không nằm ở tên gọi hay câu chuyện truyền thông, mà ở quy trình sản xuất bài bản và nhất quán. Trong khi nhiều mô hình chăn nuôi phụ thuộc vào cám công nghiệp và phụ phẩm động vật để rút ngắn thời gian sinh trưởng, Sadu chọn con đường chậm hơn nhưng bền vững: sử dụng hoàn toàn nguyên liệu tự nhiên kết hợp thảo dược. Khẩu phần ăn của gà được thiết kế với tỷ lệ rõ ràng: 50% ngô đỏ Sơn La, 15% cám gạo tươi, 15% khô đậu và 20% hỗn hợp thảo dược gồm cà gai leo, hoàn ngọc, tỏi, khôi đốm, mật nhân, quế, lá đắng. Công thức này là kết quả của quá trình thử nghiệm kéo dài, nhằm tăng sức đề kháng cho gà mà không cần kháng sinh.
Việc loại bỏ hoàn toàn kháng sinh và chất tăng trưởng tạo nên giá trị cốt lõi: trứng không tồn dư kháng sinh, đáp ứng nỗi lo thực phẩm bẩn. Không sử dụng phụ phẩm động vật giúp trứng không tanh, giữ hương vị tự nhiên, thơm nhẹ. Môi trường sống của gà được kiểm soát khoa học: trang trại duy trì nhiệt độ 25-32 độ C qua hệ thống điều hòa; nước uống được lọc RO và khử khuẩn UV; đàn gà sinh hoạt theo thời gian biểu cụ thể. Đặc biệt, việc cho gà nghe nhạc không phải “làm màu” mà là giải pháp giảm stress, giúp gà tập trung ăn uống và tiêu hóa tốt hơn. Sự kết hợp dinh dưỡng sạch, môi trường ổn định và quản lý khoa học tạo ra trứng có đặc tính nổi bật: không tồn dư kháng sinh, không tanh, hàm lượng cholesterol thấp (khoảng 125,5 mg/100g, chỉ bằng một phần ba trứng thông thường).
Chinh phục thị trường cao cấp
Năm 2021, trứng gà cà gai leo Sadu được UBND thành phố Hà Nội công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao. Đây là sự ghi nhận cho quá trình xây dựng giá trị dựa trên chất lượng thực. Chứng nhận OCOP giúp sản phẩm từ mô hình chăn nuôi khác biệt trở thành thương hiệu có chỗ đứng trên thị trường. Thông qua hội chợ, kết nối phân phối và hỗ trợ truyền thông, sản phẩm tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng. Ông Kiên chia sẻ: “Chúng tôi chủ yếu bán hàng online, ghi nhận đánh giá của khách hàng. Tôi nhận được nhiều lời khen trực tiếp nên rất tự tin về sản phẩm. Chất lượng là yếu tố cốt lõi làm nên thương hiệu OCOP 4 sao cho trứng gà Sadu.”
Song song đó, sản phẩm được cấp chứng nhận VietGAP giai đoạn 2026-2028, khẳng định quy trình sản xuất đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Dù giá khoảng 9.000-10.000 đồng/quả, cao gấp nhiều lần trứng thông thường, sản phẩm vẫn được đón nhận tích cực. Điều này phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng: người dân không chỉ quan tâm giá rẻ mà chú trọng đến dinh dưỡng và an toàn. Doanh nghiệp hiện bán hàng trực tiếp qua kênh online, rút ngắn trung gian và tiếp nhận phản hồi nhanh chóng.
Bài học cho nông nghiệp Việt
Câu chuyện trứng gà Sadu không chỉ là câu chuyện của một sản phẩm, mà phản ánh xu hướng chuyển dịch quan trọng trong nông nghiệp Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập, ngành chăn nuôi đối mặt với thách thức từ cạnh tranh nhập khẩu, biến động giá, dịch bệnh và yêu cầu chất lượng cao. Cạnh tranh bằng số lượng và giá rẻ không còn bền vững. Thay vào đó, khai thác lợi thế bản địa kết hợp khoa học công nghệ để tạo ra sản phẩm khác biệt là hướng đi khả thi. Sadu tận dụng nguồn dược liệu trong nước, xây dựng quy trình riêng biệt và định vị phân khúc cao cấp.
Từ loại cây dược liệu từng bị lãng quên đến những quả trứng giá trị cao, hành trình của ông Phan Trung Kiên cho thấy tiềm năng nâng tầm nông sản Việt qua đổi mới tư duy. Sự “dở hơi” ban đầu, nếu nhìn ở góc độ khác, chính là tinh thần dám nghĩ khác, làm khác – yếu tố cần thiết để tạo đột phá. Trong dài hạn, những mô hình như Sadu không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn thay đổi cách nhìn về nông nghiệp Việt Nam: từ sản xuất thô sang kinh tế sáng tạo, nơi mỗi sản phẩm mang câu chuyện, bản sắc và giá trị riêng. Đó là con đường để nông sản Việt vươn xa trên thị trường quốc tế.
