Không chọn phố thị ồn ào hay mô hình chăn nuôi quen thuộc, hai bạn trẻ Trần Phương Vũ (Ấp 5) và Lê Nhã Lam (Ấp 1), xã Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau đã quyết định gắn bó với quê hương bằng một lối đi khác biệt: thuần dưỡng loài ong dú không ngòi đốt và cho chúng “an cư” trong những ống tre khô - vật liệu phổ biến ở vùng sông nước Cà Mau.
Gian nan thuần dưỡng ong rừng
Chí hướng lập nghiệp trên mảnh đất quê hương đã thôi thúc Trần Phương Vũ và Lê Nhã Lam không ngừng tìm tòi, học hỏi. Sau quá trình nghiên cứu, hai thanh niên quyết định mang mô hình nuôi ong dú từ các tỉnh vùng cao về. Với họ, đây là một quyết định mạo hiểm bởi loài ong này vốn cực kỳ nhạy cảm với sự thay đổi của môi trường. Chuyển loài sinh vật “khó tính” từ vùng khí hậu khác về Cà Mau khiến nỗi lo ban đầu không tránh khỏi.
“Lúc mới mang ong về, chúng tôi lo lắng lắm, sợ ong không quen, sẽ bỏ đi mất nên phải che chắn kỹ càng”, bạn Trần Phương Vũ bộc bạch về những ngày đầu gian nan. Chỉ đến khi tận mắt thấy những đàn ong bắt đầu sinh sản và phát triển khỏe mạnh, hai chàng trai mới thở phào nhẹ nhõm và yên tâm tập trung nuôi dưỡng.
Bí quyết để “giữ chân” loài ong lạ nằm ở tư duy hiện đại và sự kiên trì. Vũ và Lam tự nghiên cứu kỹ lưỡng tập tính sinh học của ong dú, tập trung tạo dựng môi trường sinh thái lý tưởng: không gian tĩnh, đa dạng hóa nguồn hoa và quan trọng nhất là hoàn toàn không sử dụng chế phẩm hóa học trong quá trình chăm sóc cây cối xung quanh, bảo đảm môi trường sống tự nhiên ổn định cho ong. Cách tiếp cận bền vững này là nền tảng cốt lõi giúp đàn ong phát triển bền vững như hiện nay.
Lan tỏa hương vị quê hương
Khi đàn ong đã quen với thổ nhưỡng, sức sáng tạo của hai người trẻ mới thực sự tỏa sáng. Bên cạnh những chiếc thùng gỗ thông thường, họ nảy ra sáng kiến dẫn dụ ong dú làm tổ ngay trong những ống tre khô. Cách làm này vừa tận dụng nguồn vật liệu thân thiện sẵn có và phổ biến tại địa phương, vừa tạo ra chất lượng mật vượt trội.
Tuy nhiên, thu hoạch “lộc trời” không hề dễ dàng, đòi hỏi sự kỳ công. Bạn Lê Nhã Lam chia sẻ: “Thu hoạch theo cách này vất vả hơn rất nhiều, bởi phải chẻ từng ống tre, khéo léo tách mật bằng tay để không làm hỏng tổ. Bù lại, mật ong dú có mùi thơm đặc trưng, vị ngọt thanh xen lẫn chút chua nhẹ nên khách hàng rất ưa chuộng. Hiện tại, lượng mật làm ra không đủ để bán”.
Dù không đòi hỏi diện tích hay nguồn vốn quá lớn, mô hình nuôi ong của hai bạn trẻ đã phát huy hiệu quả khi giá mật bán ra thị trường từ 1,5 đến 2 triệu đồng/lít nhưng luôn trong tình trạng cung không đủ cầu. Hiện nay, hai bạn trẻ đang định hướng tiếp tục nhân rộng mô hình, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và kỹ thuật nhân đàn cho người dân địa phương để cùng phát triển kinh tế trên chính quê hương mình.
Đánh giá về hướng đi này, Bí thư Đảng ủy xã Trần Văn Thời Nguyễn Thế Châu nhận định: “Con ong dú không có khả năng xâm lấn hay ảnh hưởng đến nghề gác kèo ong bản địa. Mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả tốt, có thể nhân rộng để phát triển kinh tế bền vững tại địa phương”.
Những giọt mật ong dú vàng sánh không chỉ là kết tinh của hoa trái miệt vườn, mà còn là trái ngọt được chắt chiu từ mồ hôi, trí tuệ và sự kiên trì của hai chàng trai trẻ. Từ những ống tre khô, họ đã khơi dậy một sức sống mới trên quê hương thuần nông, mở ra hướng sinh kế đầy triển vọng. Quan trọng hơn, câu chuyện của Phương Vũ và Nhã Lam còn truyền cảm hứng khởi nghiệp mạnh mẽ cho giới trẻ nông thôn Cà Mau.
