Chiều 1/7, Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối từ điểm cầu trung tâm tại Hội trường Diên Hồng. Tại TP.HCM, sau 18 tháng triển khai, địa phương đã hình thành rõ định hướng phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Kết quả nổi bật sau 18 tháng triển khai Nghị quyết 57
TP.HCM ghi nhận nhiều kết quả nổi bật, bao gồm đề án Đô thị Khoa học công nghệ bắc Thành phố; triển khai 9 nhóm công nghệ chiến lược với 26 sản phẩm ưu tiên; hình thành Trung tâm Xuất sắc (CoE), Quỹ đầu tư mạo hiểm thành phố, mô hình liên kết 3 nhà. Hệ sinh thái khởi nghiệp của thành phố xếp thứ 98 toàn cầu, tăng 12 bậc so với năm 2025, quy mô khoảng 7-7,5 tỷ USD.
Chuyển đổi số cũng đạt kết quả rõ nét: TP.HCM đã cắt giảm 22,49% chi phí tuân thủ, 39,18% thời gian giải quyết thủ tục hành chính; 80,1% thủ tục hành chính trực tuyến toàn trình; hồ sơ đúng hạn đạt 95,99%; có 8.523 trạm 5G, phủ sóng khoảng 95%; triển khai nền tảng chính quyền số đến 168 phường, xã, đặc khu; hơn 583.000 lượt tải ứng dụng Công dân số; 164/164 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử.
Nguồn lực đầu tư tăng mạnh, thu hút dự án công nghệ lớn
Đặc biệt, nguồn lực đầu tư khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tăng mạnh từ 5.373 tỷ đồng năm 2025 lên 12.705 tỷ đồng năm 2026, tương đương tăng hơn 2,3 lần. Đồng thời, TP.HCM còn thu hút các dự án công nghệ lớn, trong đó có Trung tâm dữ liệu AI khoảng 2,1 tỷ USD. TP.HCM tự đánh giá địa phương đã chuyển từ cách triển khai nhiệm vụ riêng lẻ sang tiếp cận tổng thể, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực phát triển.
Tuy nhiên, TP.HCM cũng nhìn nhận thể chế, dữ liệu liên thông và nhân lực chất lượng cao vẫn là các điểm cần tiếp tục hoàn thiện.
Ba kiến nghị từ TP.HCM
Từ thực tiễn triển khai, TP.HCM đã đưa ra nhiều kiến nghị thông qua tham luận “Các giải pháp đột phá thực hiện cơ chế đặc thù (sandbox) thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, nhân rộng mô hình đổi mới sáng tạo trên địa bàn thành phố và chuyển đổi số chính quyền hai cấp để khơi thông nguồn lực phát triển”.
Theo TP.HCM, thách thức lớn nhất hiện nay không còn là công nghệ mà chính là dữ liệu. Nếu muốn AI phát huy hiệu quả thì dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung”. Đây sẽ là nền tảng để xây dựng mô hình quản trị hiện đại, điều hành trên dữ liệu và ra quyết định bằng dữ liệu.
Từ quá trình triển khai, TP.HCM rút ra 3 bài học kinh nghiệm: muốn đổi mới sáng tạo phải bắt đầu từ đổi mới thể chế; muốn chuyển đổi số thành công phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; muốn phát triển nhanh phải kết hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.
TP.HCM kiến nghị Trung ương sớm hoàn thiện các quy định hướng dẫn thực hiện cơ chế sandbox theo Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; xác định rõ thẩm quyền triển khai để địa phương mạnh dạn tổ chức thực hiện trong các lĩnh vực AI, Blockchain, Fintech, IoT, xe tự hành, điện toán đám mây và các công nghệ mới.
Song song, địa phương kỳ vọng Trung ương tiếp tục hoàn thiện các cơ chế tài chính cho đổi mới sáng tạo; cho phép bổ sung vốn điều lệ hàng năm cho Quỹ đầu tư mạo hiểm từ ngân sách; cho phép sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp đầu tư vào Quỹ đầu tư mạo hiểm; đồng thời tạo cơ chế để địa phương đầu tư các phòng thí nghiệm và hạ tầng nghiên cứu dùng chung phục vụ doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu.
Cuối cùng, TP.HCM kiến nghị Trung ương sớm ban hành quy chế hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế để thành phố triển khai các cơ chế thử nghiệm về tài sản số, dịch vụ tài chính số, sàn giao dịch tài sản số và các mô hình tài chính mới; tiếp tục hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, mở rộng chia sẻ dữ liệu và các nền tảng dùng chung để phục vụ hiệu quả chính quyền địa phương hai cấp.
“TP.HCM nhận thức rõ với vị trí đầu tàu kinh tế của cả nước, trách nhiệm của thành phố không chỉ là phát triển cho chính mình mà còn phải tiên phong mở đường, thử nghiệm cái mới, tổng kết thực tiễn để góp phần hoàn thiện thể chế quốc gia”, tham luận của TP.HCM nêu rõ.
