Từ cô gái văn phòng đến nông dân Bản Thổ: Hành trình khởi nghiệp rừng và ứng cử Quốc hội
Trong những ngày sôi động trước thềm bầu cử, tại các hội nghị tiếp xúc cử tri ở đơn vị bầu cử số 5, tỉnh Thanh Hóa, Nguyễn Lê Ngọc Linh (sinh năm 1990) xuất hiện với trang phục truyền thống của người Thổ, phong thái giản dị và điềm tĩnh. Cô được biết đến rộng rãi nhờ hành trình khởi nghiệp đầy cảm hứng từ chính khu rừng quê hương.
"Lần đầu tiên được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội là một niềm vinh dự lớn lao, nhưng tôi cũng không tránh khỏi những hồi hộp và lo lắng", Linh chia sẻ với phong cách chân thành và gần gũi.
Hành trình từ thành phố trở về với rừng
Sinh ra và lớn lên tại xã Hóa Quỳ, huyện Như Xuân cũ, tỉnh Thanh Hóa, sau khi tốt nghiệp đại học, Ngọc Linh đã có hơn một thập kỷ học tập và làm việc tại thủ đô Hà Nội. Giữa nhịp sống hối hả của đô thị, cô luôn đau đáu với nỗi trăn trở về quê hương – nơi rừng dần thưa thớt, đất đai bạc màu và sinh kế của người dân ngày càng bấp bênh.
Năm 2019, Linh quyết định rời bỏ thành phố, trở về quê nhà để bắt tay xây dựng mô hình Vườn rừng Bản Thổ. Cô lựa chọn hướng canh tác thuận tự nhiên, không sử dụng hóa chất, tập trung trồng cây tạo sinh khối để phủ đất, nuôi dưỡng hệ vi sinh và phục hồi tầng mùn theo nguyên lý "rừng tự nuôi rừng".
"Một khu rừng khỏe mạnh không cần bón phân mà cây cối vẫn tốt tươi, bởi lớp mùn được bồi đắp qua năm tháng từ chính sự tuần hoàn của thiên nhiên", Linh giải thích về triết lý canh tác của mình.
Những thách thức và thành tựu ban đầu
Những ngày đầu khởi nghiệp, con đường vào đồi lầy lội và trơn trượt đã thử thách ý chí của cô. Sáng sớm, Linh đeo ba lô đi bộ vào rừng, trưa về chăm sóc con nhỏ, chiều lại tiếp tục lên đồi và chỉ trở về khi trời đã tối mịt. Sự lựa chọn của cô từng vấp phải nhiều lời dèm pha khi một người có học vấn đại học lại quay về quê làm nông dân. Tuy nhiên, Linh kiên trì theo đuổi con đường mình đã chọn với niềm tin mãnh liệt.
Sau gần 6 năm nỗ lực, từ một mô hình cá nhân, Vườn rừng Bản Thổ đã phát triển thành một hợp tác xã với 17 xã viên và 7 hộ liên kết trong chuỗi giá trị bảo tồn và tái tạo rừng gắn với sinh kế bền vững. Sản phẩm chủ lực là mật ong lên men từ hàng trăm đàn ong được nuôi dưới tán rừng, đã được công nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh, tạo nguồn thu ổn định cho nhiều hộ dân tộc thiểu số trong vùng.
Giải thưởng và sự công nhận
Ngọc Linh đã nhận được nhiều bằng khen và giải thưởng danh giá, bao gồm:
- Bằng khen của Trung ương Đoàn, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên và UBND tỉnh Thanh Hóa.
- Giải nhất cuộc thi "Ý tưởng khởi nghiệp trong đoàn viên, thanh niên tỉnh".
- Giải đặc biệt "Dự án nông nghiệp bền vững" năm 2020.
- Giải thưởng Lương Định Của năm 2022.
Mong muốn làm cầu nối cho phụ nữ dân tộc thiểu số
Là người sinh ra, lớn lên và quay về lập nghiệp tại địa phương, Linh thấu hiểu sâu sắc những khó khăn mà đồng bào miền núi đang phải đối mặt. Phần lớn người dân vẫn canh tác theo phương thức cũ, phụ thuộc vào giống cây trồng, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, dẫn đến chi phí tăng cao, lợi nhuận thấp, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và môi trường.
Tình trạng khai thác rừng thiếu bền vững làm suy giảm đa dạng sinh học, gia tăng nguy cơ sạt lở đất và cạn kiệt nguồn nước. Nhiều hộ dân sống gần rừng đặc dụng vẫn chưa có sinh kế ổn định gắn liền với việc bảo vệ rừng.
Phụ nữ miền núi, theo Linh, chịu nhiều thiệt thòi khi vừa phải lao động nặng nhọc, vừa chăm lo gia đình nhưng lại ít có cơ hội học nghề, nâng cao năng lực, khó tiếp cận vốn vay và thị trường tiêu thụ. Bên cạnh đó, nhiều giá trị văn hóa bản địa đứng trước nguy cơ mai một khi lớp trẻ rời quê để tìm kiếm cơ hội mới.
Cam kết nếu được bầu làm đại biểu Quốc hội
Nếu được cử tri tín nhiệm, Linh cho biết sẽ tập trung vào việc kiến nghị và giám sát các chính sách phát triển nông nghiệp xanh, bền vững phù hợp với điều kiện miền núi. Cô sẽ thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, hỗ trợ chế biến sâu nông sản và thảo dược để nâng cao giá trị sản phẩm.
Là người sinh ra và lớn lên ở miền núi, cô hiểu rõ những khó khăn mà đồng bào đang gặp phải và luôn trăn trở với sự phát triển của quê hương. Linh nhấn mạnh quan điểm: "Bảo vệ rừng phải để người dân sống được từ rừng". Theo đó, cần có cơ chế tăng lợi ích cho người tái sinh rừng, bảo tồn nguồn gen bản địa; phát triển mô hình nông – lâm kết hợp, trồng dược liệu và du lịch sinh thái phù hợp với từng địa bàn cụ thể.
Với phụ nữ và thanh niên dân tộc thiểu số, Linh mong muốn có thêm chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, tư vấn pháp lý, vốn vay ưu đãi dễ tiếp cận, tạo điều kiện để họ tham gia sâu hơn vào sản xuất, chế biến và kinh doanh nông sản.
Cô cũng đề xuất gắn kết bảo tồn ngôn ngữ, phong tục và tri thức bản địa với phát triển du lịch cộng đồng và sinh kế tại chỗ, để văn hóa không chỉ được giữ gìn mà còn tạo ra giá trị kinh tế thiết thực.
"Nếu được bầu làm đại biểu Quốc hội, tôi sẽ giữ liên lạc thường xuyên với cử tri, tích cực tham gia xây dựng pháp luật liên quan đến nông nghiệp bền vững, bảo vệ rừng và sinh kế vùng dân tộc thiểu số, đặc biệt là phụ nữ", Linh khẳng định với quyết tâm mạnh mẽ.
Hành trình dài hạn bất kể kết quả bầu cử
Dù kết quả bầu cử có thế nào, với nữ ứng viên người Thổ này, hành trình tái sinh rừng và kiến tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng vẫn là con đường lâu dài và đầy ý nghĩa. Nhưng nếu có cơ hội bước vào nghị trường, cô kỳ vọng tiếng nói của phụ nữ dân tộc thiểu số sẽ được lắng nghe đầy đủ và mạnh mẽ hơn, góp phần thúc đẩy sự phát triển công bằng và bền vững cho vùng miền núi.
