Liên minh châu Âu (EU) vừa đạt được thỏa thuận tạm thời về gói cải cách Omnibus IV, tập trung vào hai nội dung chính: xây dựng khung pháp lý cho nhóm doanh nghiệp vốn hóa trung bình quy mô nhỏ (SMC) và mở rộng áp dụng các quy định số hóa trong quản lý thị trường chung.
Thúc đẩy số hóa và hỗ trợ doanh nghiệp
Phát biểu với tư cách quốc gia Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, Thứ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Cộng hòa Cyprus (Síp), bà Marilena Raouna, nhấn mạnh thỏa thuận này là bước tiến cụ thể trong nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh của châu Âu. Theo bà, các biện pháp mới không chỉ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) mà còn mở rộng sang nhóm doanh nghiệp đang trong giai đoạn tăng trưởng và mở rộng quy mô. Điều này được kỳ vọng tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, tạo việc làm và giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp.
Nguyên tắc “mặc định số hóa”
Một điểm đáng chú ý của thỏa thuận là thúc đẩy nguyên tắc “mặc định số hóa” trong thực thi pháp luật và quản lý hành chính. Nhiều quy định hiện dựa trên hồ sơ giấy sẽ được chuyển sang hình thức điện tử. Khung pháp lý mới cho phép số hóa các loại tài liệu như Tuyên bố hợp chuẩn của EU, quy trình trao đổi thông tin giữa cơ quan quản lý các quốc gia thành viên với doanh nghiệp, cũng như mở rộng khả năng cung cấp hướng dẫn sử dụng sản phẩm dưới định dạng số thay cho tài liệu in. Tuy nhiên, EU vẫn duy trì yêu cầu cung cấp thông tin bằng văn bản giấy trong các trường hợp liên quan trực tiếp đến an toàn người tiêu dùng hoặc có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và quyền lợi của người sử dụng.
Mở rộng hỗ trợ cho doanh nghiệp SMC
Bên cạnh chuyển đổi số, thỏa thuận mở rộng phạm vi hỗ trợ cho nhóm doanh nghiệp SMC, vốn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế châu Âu. Theo số liệu của EU, các doanh nghiệp này tạo ra khoảng 6% tổng số việc làm trong toàn khối, tập trung tại nhiều lĩnh vực chiến lược như điện tử, hàng không vũ trụ, quốc phòng, năng lượng, công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng và y tế. Các đồng lập pháp đã điều chỉnh tiêu chí xác định doanh nghiệp SMC theo hướng mở rộng hơn so với đề xuất ban đầu của Ủy ban châu Âu (EC). Cụ thể, ngưỡng mới áp dụng cho doanh nghiệp có dưới 1.000 lao động và doanh thu hằng năm không vượt 200 triệu euro (230,81 triệu USD) hoặc tổng tài sản không quá 172 triệu euro, so với mức đề xuất trước đó là dưới 750 lao động và doanh thu tối đa 150 triệu euro.
Giảm hiện tượng “bờ vực chính sách”
Việc xây dựng nhóm doanh nghiệp mới này nhằm giảm hiện tượng “bờ vực chính sách” – tình trạng doanh nghiệp mất hàng loạt ưu đãi ngay khi vượt ngưỡng SME truyền thống. Qua đó, EU kỳ vọng tạo động lực để doanh nghiệp mạnh dạn mở rộng hoạt động mà vẫn duy trì môi trường hỗ trợ phù hợp trong giai đoạn chuyển tiếp. Theo thỏa thuận, sau 5 năm kể từ khi quy định có hiệu lực, EC sẽ tiến hành đánh giá lại tác động của chính sách đối với việc cắt giảm gánh nặng hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh của nhóm doanh nghiệp này.
Lộ trình thực hiện
Đối với nội dung chuyển đổi số và quy chuẩn kỹ thuật chung, thời hạn để các quốc gia thành viên đưa quy định mới vào luật quốc gia được gia hạn lên 24 tháng nhằm bảo đảm đủ thời gian triển khai. Thỏa thuận tạm thời hiện vẫn cần được Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu phê chuẩn chính thức trước khi hoàn tất quy trình rà soát pháp lý và chính thức có hiệu lực. Gói cải cách Omnibus IV được EC công bố vào tháng 5/2025, là một phần trong định hướng của EU nhằm xây dựng môi trường pháp lý đơn giản, linh hoạt và phù hợp hơn với yêu cầu cạnh tranh trong giai đoạn chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
