Thái Lan đối mặt với khủng hoảng dư cung sữa tươi
Ngành sữa Thái Lan đang trải qua cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khi mỗi ngày có hơn 183 tấn sữa tươi nguyên liệu không có đơn vị thu mua. Tình trạng dư cung kéo dài đã đẩy hơn 50 hợp tác xã và hàng nghìn hộ chăn nuôi bò sữa vào tình thế khó khăn, thậm chí có nguy cơ phá sản.
Hơn 50 hợp tác xã sữa gặp khó khăn tài chính
Ông Nairit Chamle, Chủ tịch Hội đồng Nông dân Quốc gia Thái Lan, cho biết cuộc khủng hoảng tiêu thụ sữa tươi nguyên liệu đang lan rộng khắp chuỗi cung ứng, ảnh hưởng đến người chăn nuôi, nhà cung cấp thức ăn chăn nuôi và các doanh nghiệp liên quan. Nếu không có biện pháp hỗ trợ kịp thời từ chính phủ, hơn 50 hợp tác xã sữa có thể rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán và không thể duy trì hoạt động.
Đề xuất giải pháp từ Hội đồng Nông dân Quốc gia
Ông Nairit Chamle đã đề xuất một số giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn. Trước hết, chính phủ cần đẩy nhanh giải quyết lượng sữa học đường tiệt trùng (UHT) tồn kho, hiện đã lên tới 235 triệu hộp, liên quan đến 25 hợp tác xã và Tổ chức Phát triển Chăn nuôi bò sữa Thái Lan (DPO). Thứ hai, mở rộng Chương trình sữa học đường từ 260 ngày lên 365 ngày mỗi năm và mở rộng đối tượng thụ hưởng từ học sinh lớp 6 lên hết lớp 9, nhằm tăng nhu cầu tiêu thụ sữa trong nước. Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh số học sinh từ mẫu giáo đến lớp 6 đã giảm gần 24% trong 10 năm qua, từ 7,95 triệu em (2016) xuống còn 6,08 triệu em (2026).
Sản xuất phân bón sinh học từ sữa dư thừa
Một giải pháp khác là hỗ trợ sử dụng phân bón sinh học dạng lỏng được sản xuất từ sữa bò tươi, nhằm hấp thụ lượng sữa nguyên liệu dư thừa. Hiện đã có hơn 8.417 tấn sữa tươi được chuyển đổi thành phân bón sinh học, tương đương giá trị hơn 151,5 triệu baht. Ông Nairit kêu gọi chính phủ thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm này để giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi.
Tạm hoãn nhập khẩu sữa bột theo hiệp định thương mại
Ngoài ra, ông Nairit đề xuất tạm hoãn đợt nhập khẩu sữa bột tách béo theo hạn ngạch lần hai trong năm 2026, theo các cam kết trong Hiệp định Thương mại Tự do Thái Lan - Australia - New Zealand và WTO. Từ ngày 1/1/2026, thuế nhập khẩu sữa bột tách béo đã giảm xuống 0%, làm gia tăng áp lực cạnh tranh với sữa tươi nội địa.
Hơn 183 tấn sữa tươi không có đầu ra mỗi ngày
Ông Sbiun Pom-ocha, Chủ tịch Liên đoàn Hợp tác xã Sữa Thái Lan, cho biết theo biên bản ghi nhớ (MOU) niên vụ 2025-2026, tổng lượng sữa nguyên liệu cam kết thu mua từ 158 trung tâm thu gom là 3.024,53 tấn/ngày. Tuy nhiên, thực tế doanh nghiệp chỉ thu mua 2.841,19 tấn/ngày (khoảng 94% cam kết), dẫn đến hơn 183 tấn sữa tươi mỗi ngày không có đơn vị thu mua. Tình trạng này buộc nhiều hộ chăn nuôi phải bán sữa với giá thấp hơn bình thường. Các hợp tác xã đã đẩy mạnh chế biến sữa nguyên liệu thành sữa UHT, sữa chua uống và các sản phẩm khác, nhưng vẫn chưa đủ để giải quyết lượng dư thừa.
