Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi Bộ Tư pháp đề nghị thẩm định hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15. Trong đó, Bộ Công Thương đã đưa ra loạt đề xuất liên quan đến cơ chế giá điện, đặc biệt là việc xử lý khoản lỗ lũy kế gần 45.000 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Đưa chi phí chưa bù đắp của EVN vào các kỳ chỉnh giá điện
Tại tờ trình, Bộ Công Thương cho biết trong thời gian qua vẫn còn một số khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân, dẫn đến hoạt động kinh doanh của EVN bị lỗ trong giai đoạn 2022-2023.
Để giảm thiểu ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến an sinh xã hội và phát triển kinh tế đất nước, giá điện năm 2022 được giữ nguyên không điều chỉnh tăng khi thông số đầu vào như giá nhiên liệu (giá than nhập khẩu, giá khí) tăng cao do xung đột Nga - Ukraine. Giá điện năm 2023 mặc dù được điều chỉnh nhưng ở mức vừa phải, có xem xét đến tình hình kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội nên mức điều chỉnh thực tế vẫn thấp hơn nhiều so với tính toán, dẫn đến chưa thu hồi đầy đủ chi phí phát sinh.
Theo báo cáo của EVN, số lỗ lũy kế hai năm 2022-2023 khoảng 50.029 tỷ đồng. Đến hết năm 2024, do hoạt động kinh doanh có lãi nên số lỗ lũy kế của Công ty mẹ - EVN còn khoảng 44.792 tỷ đồng.
Do đó, dự thảo Luật đã bổ sung trường hợp: chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ cho việc sản xuất, cung ứng điện của đơn vị bán lẻ điện chưa được bù đắp đầy đủ trong các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân thì được phân bổ tính toán trong các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tiếp theo.
Tạo điều kiện để doanh nghiệp thu hồi chi phí
Bộ Công Thương cho biết các khoản chi phí phục vụ sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ vào giá bán lẻ điện bình quân trước khi luật có hiệu lực sẽ được xử lý theo cơ chế chuyển tiếp. Những khoản chi phí này sẽ được phân bổ vào phương án tính toán giá bán lẻ điện bình quân trong các kỳ điều chỉnh giá tiếp theo sau khi Luật Điện lực được ban hành và có hiệu lực thi hành.
Theo bộ này, việc sửa đổi, bổ sung các nội dung có liên quan đến tính toán chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện của đơn vị điện lực nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thu hồi đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ trong quá trình sản xuất kinh doanh điện. Đồng thời, bảo đảm mục tiêu các chi phí tính toán trong giá bán lẻ điện được rõ ràng, công khai, minh bạch, khả thi và đầy đủ cơ sở pháp lý trong quá trình thực hiện, trong đó có những chi phí phát sinh do nguyên nhân khách quan mà đơn vị điện lực không có khả năng kiểm soát nhưng chưa được tính toán đầy đủ trong giá điện.
Bộ Công Thương cho rằng việc phân bổ khoản chi phí này vào phương án giá bán lẻ điện trong thời gian tới sẽ được cân nhắc việc phân bổ toàn bộ hoặc phân bổ một phần. Theo đó, việc điều chỉnh giá bán lẻ điện sẽ được xem xét phù hợp với tình hình phát triển kinh tế tại từng thời điểm, mức điều chỉnh sẽ được xem xét ở mức phù hợp.
Mặt khác, việc điều hành giá điện thường được Chính phủ, các Bộ ngành chỉ đạo không giật cục, có lộ trình, ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội, việc điều chỉnh giá bán lẻ điện thường được thực hiện với biên độ nhỏ, điều này nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đơn vị điện lực và khách hàng sử dụng điện. Bên cạnh đó, trong những thời điểm gặp thuận lợi về thủy văn, việc phân bổ chi phí này cũng có thể không tác động đến mức cần điều chỉnh giá bán lẻ điện.
