Bộ Công Thương vừa đề xuất quy định lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường cho nhóm khách hàng sinh hoạt, khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Đề xuất này nằm trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đang được Bộ Tư pháp thẩm định.
Hiện trạng giá điện bậc thang
Theo Bộ Công Thương, hiện nay giá bán lẻ điện cho nhóm khách hàng sinh hoạt đang áp dụng theo giá bán lẻ điện bậc thang tăng dần. Cơ chế này phù hợp với các nước đang phát triển như Việt Nam, khi tốc độ tăng trưởng phụ tải luôn ở mức cao (trên dưới 10%/năm) và có cường độ năng lượng cao. Biểu giá bậc thang có tác dụng khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội khi hỗ trợ các hộ sử dụng điện có thu nhập thấp được tiêu dùng điện ở mức cần thiết, phù hợp với khả năng chi trả.
Theo biểu đồ phụ tải của hệ thống điện, phụ tải sinh hoạt chiếm tỷ trọng lớn thứ hai sau phụ tải công nghiệp trong tổng tiêu thụ điện cả nước, và khó có khả năng điều chỉnh hành vi sử dụng điện.
Đề xuất áp dụng biểu giá theo thời gian (TOU)
Bộ Công Thương cho rằng trong giai đoạn tới, khi nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng, trong khi phát triển nguồn cung gặp nhiều khó khăn, cần thiết nghiên cứu các biện pháp để khách hàng sinh hoạt thực hiện tiết kiệm điện hiệu quả hơn. Một trong số đó là nghiên cứu áp dụng biểu giá theo thời gian sử dụng điện trong ngày (biểu giá TOU). Tuy nhiên, Bộ Công Thương lý giải: “Biểu giá TOU cho khách hàng sinh hoạt chỉ áp dụng với các khách hàng đủ điều kiện, không áp dụng với toàn bộ các khách hàng sinh hoạt”.
Lộ trình áp dụng giá điện theo giờ
Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) bổ sung quy định về áp dụng giá bán lẻ điện giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường với khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép (điểm b khoản 1 Điều 50 Luật Điện lực). Đồng thời bổ sung quy định xây dựng lộ trình áp dụng giá theo thời gian sử dụng trong ngày với khách hàng sinh hoạt tại điểm c khoản 3 Điều 50.
Cuối tháng 4 vừa qua, Bộ Công Thương ban hành Quyết định 963, thay đổi khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia. Theo đó, giờ cao điểm được dồn vào buổi tối từ 17h30 đến 22h30 hàng ngày (chủ nhật không có giờ cao điểm), còn thấp điểm từ 0h đến 6h. Quy định này áp dụng chủ yếu với nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh theo biểu giá điện theo thời gian sử dụng. Hiện có khoảng 1,25 triệu công tơ điện trên toàn hệ thống đang áp dụng cơ chế này.
Chính sách ưu đãi cho nguồn điện đặc thù
Ngoài ra, dự thảo bổ sung chính sách ưu tiên phát triển, ưu đãi, hỗ trợ đặc thù đối với từng loại hình nguồn điện (điện rác, điện sinh khối, dự án điện phi lợi nhuận, hệ thống lưu trữ điện, hydrogen xanh, amoniac xanh...) theo chủ trương tại Nghị quyết số 70-NQ/TW và các ngành công nghiệp ngoài khơi khác phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.
Xóa bỏ bù chéo giá điện
Để bảo đảm phù hợp với Nghị quyết 70 và thiết kế thị trường điện bán lẻ, hạn chế tác động đột ngột đến chi phí sản xuất của doanh nghiệp và đời sống người dân, Bộ Công Thương nhận định cần từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng chưa tham gia thị trường bán lẻ điện cạnh tranh. Dự luật cũng bổ sung quy định về cơ chế giá phát điện phù hợp đối với nhà máy điện đặc thù, bao gồm cả nguồn điện nền, điện khí LNG, điện gió ngoài khơi, điện hạt nhân, hệ thống lưu trữ điện, lưới điện truyền tải và các dự án điện lực đặc thù nhằm bảo đảm khả năng thu hồi vốn đầu tư và huy động vốn cho phát triển điện lực, bảo đảm an ninh năng lượng.
Tiến trình dự luật
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến vào phiên họp tháng 9 tới.
