Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam vừa đề xuất kéo dài thời gian lưu thông xăng E5 trên thị trường, nhằm tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi sang phương tiện phù hợp. Đề xuất được đưa ra tại Diễn đàn 'Phát triển nhiên liệu sinh học 2026: Từ chủ trương của Đảng đến hành động Quốc gia' do VOV tổ chức sáng 17/6.
Lý do đề xuất kéo dài lưu thông xăng E5
Ông Phan Thanh Uy, Phó chủ tịch Thường trực, Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam, cho biết: 'Hiệp hội đề nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét tiếp tục cho lưu thông loại xăng E5 trên thị trường một thời gian nữa để người dân có thời gian chuyển đổi sang loại phương tiện đời phù hợp hơn'.
Lý giải cho kiến nghị này, ông Uy nhấn mạnh đặc thù của Việt Nam hiện nay là tỷ lệ lớn xe mô tô và ôtô đời cũ đã sử dụng nhiều năm, trong khi người dân đã quen dùng xăng A92, A95 và xăng E5. Đa số người sử dụng phương tiện đời cũ có thu nhập thấp, đời sống khó khăn và dùng xe để mưu sinh hàng ngày.
Chính sách chuyển đổi sang xăng E10
Theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT ngày 7/11/2025, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia phải phối trộn thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc từ 1/6. Tuy nhiên, Bộ Công Thương vẫn duy trì xăng E5 RON92 đến hết ngày 31/12/2030 để đảm bảo nhiên liệu cho mọi loại xe.
Ông Uy cho rằng việc Chính phủ dừng sử dụng xăng nền (A92 và A95) chuyển sang xăng E10 từ 1/6/2026 là giải pháp kép, giảm nhập khẩu xăng nền 8-10% và giảm phát thải khí nhà kính tương ứng. Chính sách này thay đổi thói quen của người dân, dẫn đến nhiều ý kiến khác nhau.
Kiến nghị tuyên truyền và phối hợp liên ngành
Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam nhận thấy cơ quan quản lý chưa phân tích, giải thích chuyên sâu các nội dung người dân quan tâm khi dùng xăng E10. Do đó, các bộ như Khoa học và Công nghệ, Công Thương, Tài chính cần phối hợp làm rõ các vấn đề còn ý kiến khác nhau, tuyên truyền rộng rãi trên phương tiện truyền thông.
Bài học từ Brazil
Đại sứ Brazil tại Việt Nam, ông Marco Farani, chia sẻ kinh nghiệm phát triển ethanol sinh học của Brazil. Chương trình Proalcool bắt đầu từ năm 1975, tăng tỷ lệ pha trộn ethanol vào xăng và hỗ trợ sử dụng ethanol làm nhiên liệu.
Ông Marco Farani nhấn mạnh: 'Ngành nhiên liệu sinh học không thể thành hình nếu chỉ dựa vào chính sách bắt buộc ngắn hạn. Lĩnh vực này đòi hỏi tín hiệu chính sách ổn định nhiều năm, tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng, khuôn khổ đầu tư vững chắc và phối hợp đồng bộ giữa các bộ ngành'.
Brazil hiện quy định bắt buộc pha trộn 27% ethanol khan vào xăng, dự kiến tăng lên 30%. Từ năm 2003, dòng xe sử dụng nhiên liệu linh hoạt đã thay đổi thị trường; 85% số xe hạng nhẹ tại Brazil (33,7 triệu chiếc) có thể chạy bằng ethanol nguyên chất hoặc xăng pha ethanol.
Ông Marco Farani khuyến nghị Việt Nam xây dựng tiêu chuẩn bền vững nghiêm ngặt ngay từ đầu, bao gồm truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, bảo vệ đất đai và hệ thống hạch toán carbon minh bạch. Việt Nam có thể từng bước nâng cao quy định về tỷ lệ pha trộn, gắn với tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm soát chất lượng nhiên liệu và kiểm định phương tiện.
