Chính phủ Việt Nam đang hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất 2% cho các khoản vay xanh, nhằm tháo gỡ khó khăn về vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trong bối cảnh chuyển đổi xanh. Theo thông tin từ Văn phòng Chính phủ, gói hỗ trợ này dự kiến được triển khai trong năm 2025, với mục tiêu thúc đẩy tín dụng xanh và giảm phát thải carbon.
Cơ chế hỗ trợ lãi suất 2% cho vay xanh
Theo dự thảo, các doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng tiêu chí về dự án xanh sẽ được hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước. Khoản hỗ trợ này áp dụng cho các khoản vay tại ngân hàng thương mại, với thời gian tối đa 3 năm. Ông Nguyễn Minh Khang, chuyên gia kinh tế tại Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, cho biết: "Đây là bước đi cụ thể hóa cam kết của Việt Nam tại COP26, đồng thời tạo động lực cho DNNVV đầu tư vào công nghệ sạch và năng lượng tái tạo."
Điều kiện và tiêu chí áp dụng
Để được hưởng ưu đãi, doanh nghiệp phải thuộc nhóm DNNVV theo quy định, có dự án đầu tư vào lĩnh vực xanh như xử lý nước thải, năng lượng mặt trời, sản xuất sạch hơn. Ngân hàng Nhà nước sẽ phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng danh mục dự án xanh cụ thể. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, đến cuối năm 2024, dư nợ tín dụng xanh mới đạt khoảng 4,5% tổng dư nợ nền kinh tế, cho thấy tiềm năng tăng trưởng lớn.
Tác động đến doanh nghiệp nhỏ và vừa
Việc hỗ trợ lãi suất 2% giúp giảm chi phí vay vốn, khuyến khích DNNVV chuyển đổi mô hình sản xuất bền vững. Bà Lê Thị Hương, Giám đốc Công ty TNHH Xanh Việt, chia sẻ: "Chúng tôi đang có kế hoạch đầu tư hệ thống năng lượng mặt trời áp mái, nhưng vướng lãi suất cao. Gói hỗ trợ này sẽ giúp chúng tôi tiết kiệm hàng trăm triệu đồng mỗi năm." Theo ước tính của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, gói hỗ trợ dự kiến giải ngân khoảng 10.000 tỷ đồng trong 3 năm, tác động đến hơn 50.000 DNNVV.
Thách thức trong triển khai
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, việc triển khai gặp không ít khó khăn. Nhiều doanh nghiệp chưa có đủ năng lực lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, hoặc chưa đáp ứng được tiêu chuẩn xanh. Ông Trần Văn Minh, chuyên gia tài chính tại Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận định: "Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ để tránh tình trạng lợi dụng chính sách, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị." Ngân hàng Nhà nước cũng đang xây dựng khung pháp lý để các ngân hàng thương mại dễ dàng thẩm định và giải ngân.
Kỳ vọng từ cộng đồng doanh nghiệp
Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng gói hỗ trợ sẽ sớm được thông qua và đi vào thực tế. Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đã gửi kiến nghị lên Chính phủ, đề xuất mở rộng đối tượng và đơn giản hóa thủ tục. Nếu thành công, gói hỗ trợ lãi suất 2% sẽ là đòn bẩy quan trọng để Việt Nam đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
