Mỗi khi mùa hè đến, câu chuyện nên bật điều hòa ở nhiệt độ nào để vừa mát vừa tiết kiệm điện lại trở thành chủ đề được nhiều gia đình quan tâm. Trong nhiều năm, 26 độ C gần như được xem là mức nhiệt quen thuộc vì được cho là cân bằng giữa khả năng làm mát và điện năng tiêu thụ. Tuy nhiên, dựa trên kinh nghiệm sử dụng thực tế, nhiều người nhận ra mức 27 độ C kết hợp quạt nhẹ đôi khi lại mang đến cảm giác dễ chịu hơn, đặc biệt vào ban đêm hoặc trong điều kiện thời tiết nóng ẩm như ở Việt Nam. Cảm giác nóng hay mát không chỉ phụ thuộc vào con số hiển thị trên điều hòa mà còn liên quan đến độ ẩm không khí, khả năng lưu thông gió và điều kiện căn phòng.
Tại sao 27 độ C dễ chịu hơn 26 độ C?
Nhiều người có thói quen hạ nhiệt độ xuống 22-24 độ C với suy nghĩ phòng sẽ lạnh nhanh hơn. Tuy nhiên, theo nguyên lý hoạt động, phần lớn điều hòa dân dụng đều vận hành gần công suất tối đa trong giai đoạn đầu để làm mát không gian. Việc cài nhiệt độ quá thấp thường không tạo khác biệt lớn về tốc độ làm lạnh ban đầu, nhưng khiến máy phải hoạt động lâu hơn để duy trì mức nhiệt sâu, từ đó tiêu tốn nhiều điện năng hơn. Trong khi đó, mức 27 độ C được nhiều người đánh giá là đủ mát nhưng không quá lạnh, đặc biệt khi sử dụng vào ban đêm. Khi cơ thể bước vào trạng thái nghỉ ngơi, thân nhiệt thường giảm tự nhiên. Nếu phòng quá lạnh trong nhiều giờ, người dùng dễ gặp tình trạng khô họng, lạnh vai gáy hoặc mệt mỏi sau khi ngủ dậy.
Lợi ích tiết kiệm điện từ việc tăng nhiệt độ
Theo khuyến nghị của ngành điện lực và Bộ Công Thương, việc cài nhiệt độ điều hòa quá thấp có thể làm điện năng tiêu thụ tăng đáng kể. Thực tế sử dụng cho thấy, cứ giảm khoảng 1 độ C, lượng điện tiêu thụ có thể tăng thêm khoảng 2-3% tùy điều kiện phòng và thiết bị. Việc cài điều hòa ở mức hợp lý và tránh chênh lệch nhiệt độ quá lớn với môi trường bên ngoài giúp hạn chế tiêu hao điện năng và giảm cảm giác sốc nhiệt khi di chuyển giữa trong và ngoài phòng.
Cách đơn giản để phòng mát hơn mà không cần hạ nhiệt
Các chuyên gia cho rằng cảm giác dễ chịu trong phòng điều hòa không chỉ đến từ nhiệt độ thấp mà còn phụ thuộc vào lưu thông không khí. Khi kết hợp thêm quạt ở tốc độ nhẹ, luồng gió lưu thông tốt hơn sẽ giúp mồ hôi trên da bay hơi nhanh, từ đó cơ thể cảm thấy mát hơn dù điều hòa để ở mức cao hơn vài độ. Đây là lý do nhiều người vẫn thấy dễ chịu ở mức 27 độ C nếu không khí trong phòng thông thoáng. Ngược lại, một căn phòng bí khí dù để 25-26 độ C vẫn có thể tạo cảm giác ngột ngạt, khó chịu.
Ngoài ra, việc điều chỉnh hướng gió hợp lý cũng ảnh hưởng đáng kể đến cảm giác sử dụng. Nhiều chuyên gia khuyến nghị nên để gió hướng lên trần thay vì thổi trực tiếp vào người nhằm giúp hơi lạnh phân bổ đều hơn trong phòng. Một số gia đình còn đặt thêm chậu nước hoặc sử dụng chế độ ngủ ban đêm để hạn chế tình trạng không khí quá khô khi bật điều hòa nhiều giờ liên tục.
Điều quan trọng không nằm ở một con số cố định
Hiệu quả làm mát và khả năng tiết kiệm điện của điều hòa còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như diện tích phòng, khả năng cách nhiệt, hướng nắng và thói quen sử dụng. Ví dụ:
- Ban ngày (8-17h): cài 27 độ C, kết hợp quạt nhẹ sẽ giúp tiết kiệm điện tối đa.
- Giữa trưa nắng gắt (13-15h): có thể tạm giảm xuống 26 độ C, sau đó tăng lại.
- Buổi tối/ngủ đêm: để ở 27 độ C và đặt chế độ ngủ là hợp lý nhất.
Nếu phòng có nhiều cửa kính, hấp thụ nhiệt mạnh hoặc thường xuyên mở cửa, điều hòa sẽ phải hoạt động liên tục để bù nhiệt dù người dùng cài 26 hay 27 độ C. Tương tự, việc không vệ sinh lưới lọc định kỳ cũng khiến luồng gió yếu hơn và làm tăng điện năng tiêu thụ.
Nhiều người sử dụng điều hòa inverter cũng có tâm lý bật càng thấp càng mát. Thực tế, công nghệ inverter tiết kiệm điện nhờ khả năng duy trì nhiệt độ ổn định sau khi phòng đạt mức cài đặt. Nếu để nhiệt độ quá thấp, máy sẽ phải hoạt động tải cao lâu hơn và khó phát huy tối đa hiệu quả tiết kiệm điện. Thay vì cố giảm nhiệt độ xuống quá thấp, người dùng nên kết hợp thêm các biện pháp như dùng rèm chống nắng, hạn chế thiết bị tỏa nhiệt trong phòng, đóng kín cửa và sử dụng quạt hỗ trợ lưu thông không khí.
