Giá xăng dầu trong nước đã có 4 lần giảm liên tiếp kể từ giữa tháng 6/2024, với mức giảm tổng cộng khoảng 3.000 đồng/lít. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn chưa thấy giá các món ăn như phở, cơm bình dân hạ nhiệt. Vì sao lại có nghịch lý này?
Giá xăng giảm nhưng chi phí đầu vào khác vẫn cao
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Hùng, chủ một quán phở tại Hà Nội, cho biết: "Xăng chỉ là một phần nhỏ trong chi phí vận chuyển. Trong khi đó, giá thịt bò, gạo, rau củ và các nguyên liệu khác vẫn ở mức cao. Đặc biệt, tiền thuê mặt bằng, nhân công đều tăng, nên không thể giảm giá phở được".
Theo khảo sát, giá thịt bò hiện dao động 250.000-300.000 đồng/kg, tăng 10-15% so với đầu năm. Giá gạo tẻ ngon cũng tăng 15-20% do ảnh hưởng của lũ lụt ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Trong khi đó, giá rau xanh tăng 20-30% do thời tiết bất lợi.
Chi phí vận chuyển giảm không đáng kể
Dù giá xăng giảm, nhưng chi phí vận chuyển chỉ chiếm khoảng 5-10% giá thành sản phẩm. Với mức giảm 3.000 đồng/lít xăng, chi phí vận chuyển chỉ giảm khoảng 1-2% trên mỗi suất ăn. Con số này quá nhỏ để có thể tác động đến giá bán lẻ.
Bà Lê Thị Mai, chủ một quán cơm bình dân tại TP.HCM, chia sẻ: "Mỗi ngày tôi bán khoảng 200 suất cơm, mỗi suất giá 35.000 đồng. Chi phí xăng xe đi chợ chỉ khoảng 50.000 đồng/ngày. Nếu xăng giảm 3.000 đồng/lít, tôi tiết kiệm được khoảng 10.000 đồng/ngày, tương đương 50 đồng/suất. Số tiền quá nhỏ, không thể giảm giá".
Sức mua yếu khiến người bán khó tăng giá, nhưng cũng khó giảm
Theo các chuyên gia kinh tế, sức mua của người dân đang yếu do thu nhập giảm sau dịch Covid-19. Điều này khiến các chủ quán khó tăng giá, nhưng cũng không dám giảm giá vì biên lợi nhuận đã rất mỏng. Ông Trần Văn Lâm, chuyên gia kinh tế, nhận định: "Khi giá xăng tăng, các chủ quán lập tức tăng giá theo. Nhưng khi xăng giảm, họ không giảm giá vì các chi phí khác không giảm. Thậm chí, nhiều người còn phải tăng giá để bù đắp cho các đợt tăng giá trước".
Người tiêu dùng chịu thiệt
Người tiêu dùng là người chịu thiệt nhất khi giá xăng giảm nhưng giá thực phẩm không hạ. Anh Nguyễn Văn Tuấn, nhân viên văn phòng tại Hà Nội, cho biết: "Tôi thường ăn sáng bằng bát phở 50.000 đồng. Dù xăng giảm, tôi vẫn phải trả số tiền như cũ. Thậm chí, gần đây còn nghe tin một số quán tính tăng giá vì chi phí tăng".
Theo thống kê, giá phở bò tại Hà Nội hiện phổ biến 50.000-70.000 đồng/bát, tăng 10.000-15.000 đồng so với năm 2023. Giá cơm bình dân tại các thành phố lớn cũng tăng 5.000-10.000 đồng/suất.
Dự báo giá thực phẩm khó giảm trong ngắn hạn
Các chuyên gia dự báo, giá thực phẩm sẽ khó giảm trong thời gian tới do chi phí đầu vào vẫn cao. Ông Lâm cho rằng: "Để giá thực phẩm giảm, cần có sự giảm đồng bộ của nhiều yếu tố như giá nguyên liệu, tiền thuê mặt bằng, nhân công. Trong khi đó, các yếu tố này chưa có dấu hiệu hạ nhiệt".
Người tiêu dùng có thể tự điều chỉnh bằng cách chọn mua thực phẩm tại chợ truyền thống thay vì siêu thị, hoặc nấu ăn tại nhà để tiết kiệm chi phí.
