Trong khoảng 3 tuần trở lại đây, giá sầu riêng tại miền Tây liên tục giảm mạnh. Giống Ri6 mua xô tại vườn chỉ còn 25.000 - 30.000 đồng/kg, trong khi các giống Monthong (Dona) hay Musang King cũng giảm xuống còn 55.000 - 65.000 đồng/kg. So với đầu năm 2026, mức giá hiện tại đã giảm khoảng một nửa, khiến nhiều nhà vườn đang thu hoạch chính vụ hết sức lo lắng.
Nhà vườn lao đao vì giá rớt
Chị Trần Thị Xuân Đào, ngụ tại xã Hiệp Đức, Đồng Tháp, cho biết gia đình có hơn 1 ha sầu riêng Ri6 chuẩn bị thu hoạch. Năm nay trúng mùa nhưng giá giảm mạnh, chỉ còn khoảng 30.000 đồng/kg. Với mức giá này, nhà vườn không có lãi vì chi phí chăm sóc và phân bón đang tăng cao.
Đây cũng là nỗi lo chung của nhiều nhà vườn trồng sầu riêng ở miền Tây. Ông Lê Hồng Hải, Phó giám đốc HTX Nông nghiệp Mỹ Lợi A (Đồng Tháp), chia sẻ: Đầu năm nay, giá sầu riêng vụ nghịch rất tốt, bà con phấn khởi và hy vọng sẽ thuận lợi, nhưng thực tế không như kỳ vọng. Khó khăn của năm 2025 lặp lại khi giá giảm mạnh, chỉ loanh quanh 30.000 đồng/kg. Mức giá này không có lãi vì diện tích sản xuất nhỏ, chi phí lớn hơn so với miền Đông và Tây Nguyên.
Nguyên nhân giá giảm sâu
Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp, giải thích rằng nguyên nhân chính là do một số phòng kiểm nghiệm đóng cửa, khiến doanh nghiệp không thể xuất khẩu và ngưng thu mua, thị trường tê liệt. Lý do đóng cửa được thông báo là bảo trì trang thiết bị hoặc quá tải. Tình trạng này có thể dự báo vì dù sầu riêng mang về hàng tỷ USD, nhưng đến giữa tháng 4.2026, cả nước mới chỉ có 13 cơ sở kiểm nghiệm cadimi và 17 cơ sở kiểm nghiệm vàng O được Trung Quốc phê duyệt.
Anh N.C.T, một doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng ở miền Tây, than thở rằng khó khăn năm nay là sự lặp lại của tình trạng ách tắc xuất khẩu năm 2025. Nếu năm ngoái khó khăn ngay từ đầu năm, thì năm nay tương đối thuận lợi cho đến giữa tháng 4, khi vụ thu hoạch miền Tây trùng với mùa vụ của Thái Lan. Sầu riêng Monthong của Thái (Dona) quen thuộc với người tiêu dùng Trung Quốc, được định giá cao hơn nhờ tỷ lệ cơm nhiều. Trong khi đó, bà con miền Tây trồng phổ biến giống Ri6, nên khi đụng hàng với Thái Lan, việc tiêu thụ gặp khó khăn.
Anh T. cho biết thêm: Về mặt chủ quan, doanh nghiệp lo ngại rủi ro về tồn dư cadimi trong sầu riêng. Khi nguồn cung dồi dào, thị trường khó tính hơn, rủi ro tăng cao. Do đó, để xuất khẩu một lô hàng, doanh nghiệp phải chọn lọc từng vườn, kiểm định từng lô để tránh sự cố.
Phòng kiểm định cũng né rủi ro
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), phân tích rằng nguyên nhân chính khiến sầu riêng miền Tây rớt giá là Thái Lan đang vào vụ thu hoạch. Năm nay họ trúng mùa, sản lượng cao, có ngày đưa sang Trung Quốc tới 1.500 container. Sầu riêng Thái Lan thu hoạch tập trung trong tháng 4-5, giá nội địa cũng giảm, kéo theo sầu riêng Việt Nam bị ảnh hưởng.
Ông Nguyên nói: Sầu riêng Thái Lan xuất hiện ở thị trường Trung Quốc trước, đã định vị được gu tiêu dùng, trong khi sầu riêng Ri6 khó cạnh tranh vì cơm mỏng. Ngoài ra, sản xuất nhỏ lẻ ở miền Tây và vấn đề tồn dư cadimi chưa được quản lý triệt để. Để được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) công nhận, các phòng kiểm định phải đầu tư lớn về cơ sở vật chất và nhân lực. Họ cũng đối mặt với rủi ro bị cảnh cáo, rút giấy phép nếu để lọt sản phẩm vượt ngưỡng kim loại nặng. Vì vậy, một số đơn vị bảo trì hệ thống, số khác cố ý né giai đoạn nguy cơ cao. Khi vào vụ thu hoạch, số lượng mẫu kiểm định tăng, cộng với việc phòng kiểm định hoạt động gián đoạn gây quá tải.
Ông Nguyên giải thích: Sự xuất hiện đồng thời của nhiều yếu tố khiến tháng 4-5 là giai đoạn khó khăn với sầu riêng Việt Nam. Tuy nhiên, ông lạc quan rằng khó khăn chỉ là tạm thời. Xuất khẩu sầu riêng sẽ khởi sắc từ tháng 6 khi miền Đông vào vụ, sau đó là Tây Nguyên. Hai vùng này trồng phổ biến giống Thái, phù hợp thị trường, giá trị kinh tế cao.
Ông Nguyên tự tin: Riêng tháng 9.2025, xuất khẩu sầu riêng đạt gần 1 tỷ USD. Nếu không có bất ngờ, tháng 9 tới có thể vượt 1 tỷ USD, và kim ngạch cả năm 2026 sẽ vượt mốc 4 tỷ USD. Giai đoạn từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau, Việt Nam vẫn nắm lợi thế một mình một chợ, giá tốt. Ngoài Thái Lan, các nguồn cung khác như Philippines, Lào, Campuchia, Malaysia không đáng kể. So với Thái Lan, sầu riêng Việt Nam có lợi thế về vị trí địa lý và chi phí logistics thấp hơn, có khả năng vượt qua để trở thành nguồn cung số 1 tại Trung Quốc.
Thái Lan dự báo xuất khẩu trên 1 triệu tấn sầu riêng vào Trung Quốc
Theo báo chí Thái Lan, vụ thu hoạch sầu riêng nước này thường bắt đầu từ cuối tháng 3, nhưng năm nay bắt đầu từ giữa tháng 4. Diện tích trồng mở rộng và năm nay trúng mùa, sản lượng xuất khẩu dự báo vượt 1 triệu tấn so với 0,93 triệu tấn năm 2025, kim ngạch khoảng 4,6 tỷ USD. Các nhà xuất khẩu Thái Lan cho biết sản phẩm chất lượng cao nhờ 2 tháng trước thu hoạch (tháng 2-3) ít mưa, nắng tốt. Tuy nhiên, nguồn cung dồi dào khiến giá có xu hướng giảm, và chi phí vận chuyển tăng theo giá xăng dầu gây bất lợi về sức cạnh tranh với sầu riêng Việt Nam.
