Nông dân ở vựa trồng dưa hấu lớn nhất tỉnh Quảng Trị đang rơi vào cảnh thua lỗ năm thứ hai liên tiếp do giá bán thấp và đầu ra bấp bênh. Xã Nam Trạch, một trong những vựa dưa hấu lớn nhất tỉnh, có khoảng 170 hộ trồng dưa trên diện tích gần 300 ha. Hiện người dân bước vào vụ thu hoạch với năng suất trung bình đạt khoảng 20 tấn/ha. Tuy nhiên, với mức giá thu mua chưa đến 3.000 đồng/kg, người trồng dưa hấu tiếp tục chịu lỗ.
Gia đình ông Phạm Văn Sáu thua lỗ 50 triệu đồng
Gia đình ông Phạm Văn Sáu (trú tại xã Nam Trạch) đang thu hoạch 1,7 ha dưa hấu sau 3 tháng gieo trồng và chăm sóc. Với mức giá thu mua chưa đến 3.000 đồng/kg, gia đình ông ước tính chỉ thu về hơn 100 triệu đồng cho gần 40 tấn dưa, gánh khoản thua lỗ khoảng 50 triệu đồng. Ông Sáu cho biết: “Năm nay thời tiết thuận lợi nên dưa khá năng suất, quả đẹp. Nhưng đầu ra vẫn quá khó khăn, giá bán chỉ dao động 2.500-2.900 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, vụ dưa này gia đình lỗ khoảng 50-60 triệu đồng”. Hàng trăm ha dưa hấu Nam Trạch được mùa nhưng mất giá, khiến nhiều hộ dân đứng ngồi không yên.
Tình trạng 'được mùa mất giá' tái diễn
Theo nhiều người dân, tình cảnh “được mùa mất giá” thường xuyên lặp lại đối với người trồng dưa nơi đây do thị trường tiêu thụ không ổn định. Ông Hoàng Ngọc Thân (trú tại thôn Xung Kích, xã Nam Trạch) lo lắng: “Vụ dưa này, tôi chủ động gieo trồng chậm hơn các hộ khác khoảng 20 ngày, sắp tới thu hoạch nhưng tìm đầu ra khó khăn quá. Giá dưa hiện chưa đến 3.000 đồng/kg, trừ chi phí thuê đất, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, bơm tưới và ngày công lao động, không khéo vụ này lại thua lỗ như năm ngoái”. Sau khi trừ các chi phí, gia đình ông Thân có nguy cơ lỗ hàng chục triệu đồng.
Nguyên nhân và giải pháp từ chính quyền
Vụ thu hoạch dưa hấu tại Quảng Trị diễn ra cùng thời điểm với các tỉnh như Gia Lai, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, với thị trường tiêu thụ chủ yếu trong nước, chưa xuất khẩu. Nguồn cung vượt cầu kết hợp thị trường thiếu ổn định, phụ thuộc vào thương lái khiến người trồng dưa dễ rơi vào thế bị động. Để hỗ trợ, chính quyền xã Nam Trạch và các đoàn thể địa phương đang tích cực kết nối thị trường, quảng bá trên mạng xã hội và mở các điểm bán trực tiếp nhằm giảm bớt thiệt hại, nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế.
Ông Lê Đình San, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Trạch, cho biết địa phương đang phối hợp với các ngành chức năng và doanh nghiệp tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định. Về ngắn hạn, xã hỗ trợ tiêu thụ qua kênh trực tuyến và kết nối với các địa phương khác. Về lâu dài, xã định hướng tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, khuyến khích người dân tham gia hợp tác xã, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường, hướng tới xây dựng thương hiệu dưa hấu địa phương. Ông San nhấn mạnh: “Chỉ khi chuyển từ sản xuất tự phát sang sản xuất có kế hoạch, gắn chặt mối liên kết giữa người trồng, doanh nghiệp và nhu cầu thị trường, người trồng dưa mới có thể ổn định đầu ra, hạn chế tình trạng được mùa mất giá”.
