Hầu hết các loại xe máy và ô tô hiện nay đều có thể sử dụng xăng E10 mà không gặp vấn đề gì lớn. Tuy nhiên, những chiếc xe quá cũ, đặc biệt là xe sản xuất trước năm 2000 hoặc xe dùng chế hòa khí, cần được bảo dưỡng kỹ lưỡng hơn.
Lo lắng của người dùng xe cũ
Bà Trương Ngọc Yến, ngụ tại phường Cát Lái, TP.HCM, cho biết bà sở hữu một chiếc xe máy Air Blade đã gần 20 năm tuổi và thường chỉ dùng để đi chợ gần nhà. Bà băn khoăn: “Tôi chỉ sử dụng xe vài ngày một lần, cả tháng mới đổ xăng. Khi chuyển sang xăng E10, không biết xe có chạy ổn không và xăng có để lâu được không?”.
Ông Bùi Hoàng Ân, 50 tuổi, ngụ tại xã Đông Thạnh, TP.HCM, làm nghề giao hàng bằng xe máy, cũng lo lắng tương tự. Chiếc xe Future của ông mua từ năm 2004 vẫn chạy tốt, nhưng ông không biết liệu xăng E10 có phù hợp hay không. Ông chia sẻ: “Thu nhập không ổn định, tôi không có điều kiện thay xe mới. Nếu xăng E10 gây vấn đề, tôi sẽ gặp khó khăn”.
Chuyên gia nói gì?
Ông Nguyễn Minh Đồng, chuyên gia động cơ ô tô, cho biết các loại xe đời mới (sản xuất từ năm 2011-2012 trở về sau) có hệ thống phun xăng điện tử (FI/EFI) và gioăng, ống dẫn chịu ethanol đều có thể dùng xăng E10 một cách an toàn. Tuy nhiên, xe đời cũ hơn, xe ít chạy hoặc để lâu không đi cần chú ý vì ethanol hút ẩm mạnh, có thể gây khó nổ máy hoặc hụt ga nhẹ.
Một lãnh đạo trung tâm đăng kiểm tại TP.HCM nhận định: “Nhóm rủi ro cao với xăng E10 hiện chỉ chiếm khoảng 5-15% tổng số xe lưu hành, tập trung ở xe máy dùng chế hòa khí cũ, xe công nông, xe cổ và xe ít bảo dưỡng. Đa số xe còn lại đều tương thích, vấn đề chỉ là trải nghiệm. Những xe cũ nhưng vẫn hoạt động tốt sau năm 2030 bao gồm Wave Alpha đời đầu, Dream Thái, Sirius chế hòa khí, Innova cũ, Vios đời cũ… Chúng chỉ cần thay ống xăng chịu ethanol, vệ sinh bình xăng và chế hòa khí thường xuyên, bảo dưỡng kỹ hơn là vẫn chạy E10 được”.
Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Ô tô vận tải TP.HCM, cũng cho biết các loại xe không thích hợp với xăng E10 bao gồm xe máy đời rất cũ dùng chế hòa khí, ô tô và mô tô sản xuất trước năm 2000, xe cổ, xe sưu tầm, một số xe máy Trung Quốc đời đầu, xe “cỏ” dùng vật liệu kém chịu cồn, máy nổ, máy cắt cỏ, ghe máy cũ…
Xăng E10 và tác động đến xe cũ
Xăng E10 là loại xăng pha khoảng 10% ethanol sinh học (được chế biến từ sắn lát khô, mật rỉ…). Loại nhiên liệu này đã trở thành tiêu chuẩn ở nhiều quốc gia vì giúp giảm khí thải, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và tăng chỉ số octane.
Ông Nguyễn Văn Hào, kỹ sư hóa chất, khẳng định: “Nếu xe chạy thường xuyên, xăng luôn được luân chuyển và thay mới, E10 gần như không có thời gian hút đủ nước gây phân lớp. Xe hơi đời mới ở châu Âu, Mỹ hay Thái Lan vẫn chạy E10 mỗi ngày mà không gặp vấn đề nghiêm trọng. Nếu xe được vận hành đều đặn, bảo quản hợp lý và không để xăng ‘già’ quá lâu, E10 hoàn toàn ổn định”.
Lộ trình chuyển đổi và hiệu ứng “đào thải mềm”
Theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương, từ ngày 1.6.2026, toàn bộ xăng không chì trên thị trường phải được phối trộn thành xăng E10. Xăng RON92 và RON95 truyền thống sẽ ngừng kinh doanh dưới dạng xăng nền thuần túy. Xăng E5 RON92 sẽ tiếp tục được duy trì đến hết ngày 31.12.2030 để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ.
Một lãnh đạo trung tâm đăng kiểm tại TP.HCM nhận xét: “Việc áp dụng xăng E10 đại trà có thể tạo ra hiện tượng ‘đào thải mềm’ đối với xe quá cũ. Nhóm xe 2 thì đời cũ như Minsk, Simson, xe Cub, ô tô trước 1995-2000 là nhóm bị ảnh hưởng mạnh. Tuy nhiên, không phải chỉ vì xăng E10, mà còn do tiêu chuẩn khí thải ngày càng siết chặt, chi phí bảo dưỡng tăng cao, khiến chủ xe chủ động thay thế và bỏ dần xe cũ”.
Ông Lê Văn Quyền, chủ một garage ô tô tại TP.HCM, dự báo: “Đến năm 2030, xe quá cũ sẽ khó tồn tại vì tiêu chuẩn khí thải cao, chính sách hạn chế xe cũ vào trung tâm, phí môi trường tăng và xu hướng xe điện. Xăng E10 không làm xe cũ biến mất ngay, nhưng sẽ góp phần đẩy nhanh quá trình đào thải những xe xuống cấp hoặc ít bảo dưỡng”.
Cam kết về chất lượng xăng E10
Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân kinh doanh xăng dầu, tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phối trộn, pha chế, kinh doanh nhiên liệu sinh học phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở hạ tầng và quy định pháp luật; phát triển nguồn cung trong nước và nhập khẩu để đảm bảo chủ động nguồn cung. Việc sản xuất, kinh doanh nguyên liệu, nhiên liệu sinh học phải tuân thủ quy hoạch và quy định liên quan, đảm bảo chất lượng sản phẩm theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Bộ Công Thương cũng đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng dự thảo nghị quyết trình Chính phủ, cho phép các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thuê dịch vụ thử nghiệm từ các đơn vị đủ năng lực để kiểm tra chất lượng xăng dầu theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhằm hoàn thiện hồ sơ cấp giấy chứng nhận đăng ký cơ sở pha chế xăng dầu.
