Ông Lê Trung Hưng, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), cho biết trong suốt thời gian triển khai thí điểm từ ngày 1/8/2025 đến nay, doanh nghiệp không ghi nhận bất kỳ phản ánh tiêu cực nào liên quan đến chất lượng xăng E10. Sản phẩm nhận được sự đón nhận tích cực từ người tiêu dùng. Để bảo đảm nguồn nguyên liệu pha chế, PVOIL sử dụng cả ethanol sản xuất trong nước và ethanol nhập khẩu, đồng thời duy trì lượng tồn kho ít nhất tương đương khoảng hai tháng nhu cầu. Do đó, ngay cả khi nhu cầu thị trường tăng đột biến, doanh nghiệp vẫn có khả năng đáp ứng.
Kết quả tiêu thụ xăng E10 trên toàn quốc
Ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), thông tin sau gần một tháng triển khai trên phạm vi cả nước, tổng lượng tiêu thụ xăng sinh học đạt khoảng 850 triệu lít. Trong đó, xăng E10 đạt khoảng 800 triệu lít, chiếm 94,12%, còn xăng E5 đạt khoảng 50 triệu lít, chiếm 5,88%. Theo ông Nam, nguồn cung xăng E10 RON95 đã được các thương nhân kinh doanh xăng dầu bảo đảm đầy đủ cho thị trường. Hệ thống phân phối vận hành ổn định, không xảy ra tình trạng gián đoạn hoặc thiếu hụt nguồn cung trên diện rộng.
Đánh giá bước đầu và cơ chế chính sách
Đại diện Bộ Công thương đánh giá lộ trình triển khai xăng sinh học E10 nhận được sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Chính phủ và các cấp có thẩm quyền. Một số cơ chế, chính sách đặc thù, trong đó có Nghị quyết số 29, đã được ban hành kịp thời nhằm tháo gỡ khó khăn. Sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp được thực hiện khá chặt chẽ. Bộ Công thương đã thành lập các tổ công tác theo dõi việc thực hiện Thông tư số 50, đồng thời liên tục ban hành văn bản hướng dẫn, đôn đốc và xử lý các vấn đề phát sinh. Các thương nhân đầu mối và phân phối chủ động chuẩn bị hạ tầng từ sớm, bao gồm hệ thống kho bãi, pha chế, vận tải và cơ sở kỹ thuật, nhờ đó quá trình chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10 không gây xáo trộn thị trường. Nhận thức của người dân về nhiên liệu sinh học đã có chuyển biến tích cực; phần lớn các phương tiện vận hành bình thường khi sử dụng xăng E10, tâm lý e ngại ban đầu dần được xóa bỏ.
Nỗi lo về nguồn cung ethanol
Tuy nhiên, đại diện Bộ Công thương thừa nhận nguồn cung ethanol trong nước hiện chưa thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu nếu triển khai lâu dài trên phạm vi toàn quốc. Việc bảo đảm nguồn nguyên liệu vẫn phải kết hợp giữa sản xuất trong nước và nhập khẩu. Một số cơ sở pha chế chưa hoàn thành đầu tư hoặc chưa vận hành đồng bộ, cần tiếp tục được đôn đốc để phát huy hiệu quả các cơ chế mới theo Nghị quyết số 29.
Khó khăn từ phía doanh nghiệp bán lẻ
Nhóm doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu tại TP Hồ Chí Minh đã có văn bản kiến nghị khẩn gửi Bộ Công thương và các cơ quan liên quan, phản ánh nhiều khó khăn phát sinh sau khi triển khai kinh doanh xăng E10 trên diện rộng. Theo các doanh nghiệp, tình trạng chờ nhận hàng tại kho diễn ra khá phổ biến. Nhiều cửa hàng gần cạn hoặc hết hàng tồn kho nhưng xe bồn phải xếp hàng nhiều giờ mới có thể nhận hàng, thậm chí chỉ được lấy hàng vào ban đêm dù đã đăng ký kế hoạch nhập trước đó. Trong khi không thể chủ động quyết định thời gian giao nhận, doanh nghiệp bán lẻ vẫn phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước người tiêu dùng nếu xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc gián đoạn bán hàng. Việc chờ đợi kéo dài khiến chi phí vận chuyển, nhân công tăng lên, giảm hiệu quả khai thác phương tiện và ảnh hưởng đến khả năng duy trì lượng tồn kho tối thiểu. Đã có những cửa hàng rơi vào tình trạng thiếu hàng cục bộ hoặc buộc phải tạm ngừng bán để chờ nguồn cung.
Không chỉ chịu áp lực về nguồn hàng, các doanh nghiệp bán lẻ cho biết mức chiết khấu xăng E10 thời gian qua phổ biến chỉ dao động từ 10-300 đồng/lít, trong khi vẫn phải duy trì đầy đủ các chi phí vận hành như tiền lương, bảo hiểm, điện nước, vận chuyển, lãi vay, hóa đơn điện tử cùng các khoản thuế, phí. Để kinh doanh xăng E10 theo đúng yêu cầu kỹ thuật, doanh nghiệp còn phải đầu tư thêm chi phí vệ sinh bồn chứa, đường ống công nghệ, cột bơm và các hạng mục liên quan nhằm bảo đảm chất lượng nhiên liệu và an toàn vận hành. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có cơ chế bù đắp phù hợp đối với các khoản chi phí phát sinh này.
“Mức chiết khấu hiện nay thấp hơn rất nhiều so với chi phí thực tế cần thiết để duy trì hoạt động kinh doanh hợp pháp và an toàn. Nhiều doanh nghiệp đang phải hoạt động trong tình trạng lợi nhuận không đủ bù đắp chi phí, thậm chí phát sinh thua lỗ kéo dài”, nhóm doanh nghiệp kiến nghị.
Theo các doanh nghiệp, nếu tình trạng này kéo dài có thể dẫn tới việc thu hẹp số lượng doanh nghiệp bán lẻ độc lập, làm giảm tính cạnh tranh và ảnh hưởng đến khả năng bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường. Trong bối cảnh Nhà nước đang thúc đẩy lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc, việc hệ thống bán lẻ suy giảm năng lực sẽ tác động trực tiếp đến hiệu quả triển khai chủ trương.
Nhóm doanh nghiệp kiến nghị Bộ Công thương tổ chức đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ nhằm ghi nhận đầy đủ những khó khăn phát sinh; đồng thời tăng cường giám sát hoạt động cung ứng của các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối để bảo đảm nguồn hàng thông suốt, minh bạch. Các doanh nghiệp cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế bảo đảm thời gian cung ứng hợp lý từ kho đầu mối đến hệ thống bán lẻ, hạn chế tình trạng chờ đợi kéo dài khi nhận hàng.
