Giai đoạn 2022-2025 chứng kiến một cuộc đại dịch chuyển chưa từng có trên thị trường ô tô Việt Nam. Một làn sóng xanh hóa đang diễn ra theo cấp số nhân ở cả dòng xe hai bánh và bốn bánh.
Tốc độ tăng trưởng 'dựng đứng'
Báo cáo mới đây của Bộ Xây dựng cho biết, tính đến hết tháng 5, cả nước đã có 374.816 ô tô điện. Trong đó, ô tô con chiếm áp đảo với 369.849 xe (đạt 98,7%), phần còn lại là xe tải điện và xe buýt điện. Số liệu này ghi nhận tốc độ tăng trưởng cực mạnh của xe điện bởi số liệu báo cáo hồi tháng 7 năm ngoái mới chỉ ghi nhận hơn 184.000 ô tô điện lưu hành. Nghĩa là chỉ sau khoảng 8 tháng, quy mô xe điện tại Việt Nam đã gần như tăng gấp đôi.
Sự bùng nổ này diễn ra trong bối cảnh doanh số xe xăng, dầu giai đoạn 2022-2025 sụt giảm mạnh 12% (từ 486.217 xe xuống còn 428.943 xe). Ngược lại, xe thuần điện ghi nhận mức tăng phi mã 628%, chiếm gần 30% thị phần xe mới vào năm 2025.
Xe máy điện: Thị trường lớn thứ ba toàn cầu
Cuộc cách mạng xanh tại Việt Nam không chỉ diễn ra ở nhóm xe 4 bánh mà còn được cộng hưởng mạnh mẽ từ thị trường xe máy điện. Theo báo cáo ngành ô tô - xe máy Việt Nam năm 2025 dẫn nguồn từ GIZ, Kirin Capital và VinFast, số lượng xe hai bánh điện đăng ký tại Việt Nam đã tăng từ 500.000 chiếc năm 2016 lên hơn 2,65 triệu chiếc năm 2024, trước khi chính thức cán mốc 3 triệu chiếc vào năm 2025. Trong 5 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã bứt phá trở thành thị trường xe máy điện lớn thứ ba toàn cầu, đồng thời là một trong những nơi có tốc độ tăng trưởng doanh số nhanh nhất thế giới với hiệu suất vượt hơn 100%.
Sự phổ cập của hơn 3 triệu xe máy điện đã tạo ra một thế hệ người tiêu dùng mới: những người đã quen với tiếng động cơ êm ái, việc sạc pin hàng ngày và tư duy bảo vệ môi trường.
Hạ tầng sạc - lời giải cho bài toán tiện lợi
Các chuyên gia nhận định nguyên nhân cốt lõi khiến dòng chảy xe điện tăng thần tốc nằm ở bài toán hạ tầng đã có lời giải bài bản. Việc VinFast thiết lập một hệ sinh thái toàn diện với quy hoạch 150.000 cổng sạc phủ khắp 63 tỉnh thành, từ các ngõ ngách đô thị, trung tâm thương mại đến dọc các trục quốc lộ và cao tốc, đã thay đổi hoàn toàn định nghĩa về sự tiện lợi. Cùng với 99 siêu trạm sạc công nghệ sạc siêu nhanh và mạng lưới hơn 400 xưởng dịch vụ trên toàn quốc, rào cản lớn nhất của xe điện là nỗi lo hết pin đã bị xóa sổ.
Động lực từ ý thức môi trường và chi phí vận hành
TS Nguyễn Sơn, giảng viên ngành quản lý chuỗi cung ứng và logistics, Đại học RMIT Việt Nam, đánh giá người tiêu dùng hiện nay, đặc biệt là người trẻ tuổi với thu nhập trung bình và cao, đã bắt đầu coi bảo vệ môi trường là một trong những động lực quan trọng khi tìm hiểu mua xe.
Anh Hoàng Minh (35 tuổi, Hà Nội), người đã chuyển từ xe xăng sang ô tô điện hơn một năm, thừa nhận chi phí vận hành chính là yếu tố thay đổi cục diện: "Nếu như trước đây mỗi tháng anh tốn 3-4 triệu tiền xăng, thì nay tiền điện chỉ bằng 1/3." Nhiều người dùng như anh Minh đều có chung khẳng định rằng một khi đã quen với những ưu điểm của xe điện, việc quay lại sử dụng xe xăng là điều rất khó xảy ra.
Anh Nguyễn Văn Hùng, một tài xế công nghệ tại TP.HCM, cho biết: "Xe điện không chỉ giúp tôi tiết kiệm được khoản tiền lớn từ nhiên liệu mà chi phí bảo dưỡng định kỳ cũng rẻ hơn xe xăng rất nhiều."
Xu hướng không thể đảo ngược
Các chuyên gia khẳng định các thành quả ghi nhận cho thấy xe điện đã trở thành xu hướng tiêu dùng chủ đạo tại Việt Nam. Xu hướng trên là bảo chứng rõ ràng cho khả năng hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia đi đầu về phổ cập xe điện trên thế giới trong tương lai gần.
