Chuyên gia GIZ: Việt Nam tạo đà cho SME phát triển nhưng cần môi trường minh bạch
Với nhiều năm kinh nghiệm hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại ASEAN và Việt Nam, bà Sita Zimpel, giám đốc dự án Hội nhập kinh tế khu vực ASEAN của Tổ chức Hợp tác phát triển Đức (GIZ), nhận định Việt Nam đang tạo đà tích cực cho khu vực tư nhân tăng trưởng. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh vẫn cần thêm giải pháp để SME không bị bỏ lại phía sau, với hỗ trợ không chỉ về vốn và công nghệ, mà cả một môi trường cạnh tranh công bằng và minh bạch.
Tạo điều kiện cho 'động lực kinh tế' SME
Dựa trên kinh nghiệm làm việc tại châu Á và Việt Nam, bà Zimpel đánh giá cao sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam. Bà cho rằng, điểm nổi bật không chỉ nằm ở bản thân các doanh nghiệp, mà còn ở cách Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy phát triển khu vực này, đặc biệt trong bối cảnh ASEAN và toàn cầu.
Trong năm 2025, Việt Nam đã chứng kiến nhiều cải cách sâu rộng, với Nghị quyết 68 nhằm giải phóng tiềm năng của khu vực kinh tế tư nhân. GIZ xem đây là bước đi then chốt đối với một nền kinh tế đang trỗi dậy như Việt Nam, không còn chỉ phấn đấu trở thành nước thu nhập cao và đã thoát khỏi nhóm kém phát triển.
Hàng loạt nghị quyết, luật và chính sách mới hoặc sửa đổi liên quan đến thương mại điện tử, giáo dục và quản lý môi trường đã được ban hành. Việt Nam đang đánh dấu hầu hết các ô quan trọng trong tiến trình cải cách, đồng thời thực hiện tái cơ cấu bộ máy nhà nước, sáp nhập các bộ và tinh gọn tổ chức.
Dù những thay đổi này có thể gây khó khăn trong ngắn hạn, nhưng về trung và dài hạn, chúng sẽ mang lại lợi ích rõ rệt cho khu vực kinh tế tư nhân, bao gồm cả các SME - xương sống của nền kinh tế.
Tuy nhiên, bà Zimpel chỉ ra rằng nhiều SME vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tài chính, thông tin, mạng lưới kinh doanh, đối tác và công nghệ. Công việc của GIZ là bảo đảm trong quá trình phát triển nhanh chóng này, không ai bị bỏ lại phía sau. Các SME cần được cập nhật kịp thời các quy định mới và tiếp cận đầy đủ thông tin, nguồn lực cần thiết.
Hỗ trợ toàn diện cho SME
Bà Zimpel nhấn mạnh rằng hỗ trợ khu vực tư nhân không thể chỉ dừng lại ở việc cung cấp vốn hay công nghệ. Những yếu tố này quan trọng nhưng chưa đủ. Điều cốt lõi là tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, có thể dự báo và công bằng, nơi các doanh nghiệp nhỏ không bị lép vế trước các doanh nghiệp lớn.
Trong các dự án với Bộ Công Thương và Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, GIZ tập trung vào việc nâng cao năng lực khu vực tư nhân song song với bảo đảm sân chơi bình đẳng, giúp SME không gặp rào cản bất hợp lý khi gia nhập thị trường.
Đối với SME, việc tự kết nối với các tập đoàn lớn là rất khó khăn. Do đó, các chương trình hỗ trợ, chính sách và nền tảng trung gian đóng vai trò quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách giữa doanh nghiệp lớn và nhỏ, đặc biệt trong các dự án quy mô lớn.
Tăng cường khu vực tư nhân không chỉ là câu chuyện về tài chính hay chuyển giao công nghệ, mà còn là việc tạo dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, với tính minh bạch, khả năng dự báo, sự tin cậy của thể chế, và bảo đảm các doanh nghiệp nhỏ không bị đối xử bất công.
Trách nhiệm phát triển bền vững
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu thu nhập cao và phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, bà Zimpel nhấn mạnh vai trò của SME trong tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn. Phát triển khu vực tư nhân không chỉ mở rộng cơ hội mà còn đi kèm yêu cầu về trách nhiệm.
Khi ứng dụng các công nghệ mới như số hóa hay trí tuệ nhân tạo, doanh nghiệp - bao gồm cả SME - phải bảo đảm không đánh đổi các giá trị bền vững lấy tăng trưởng ngắn hạn. Thay vào đó, họ cần chủ động áp dụng các mô hình như kinh tế tuần hoàn để giảm thiểu tác động tiêu cực và hướng tới phát triển dài hạn.
Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội cho SME, nhất là khi nhiều thị trường, đặc biệt là Liên minh châu Âu, ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Tuy nhiên, nghiên cứu của GIZ cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn chưa biết cách tích hợp các nguyên tắc tuần hoàn vào hoạt động sản xuất - kinh doanh.
Bà Zimpel cũng đề cập đến các mô hình kinh doanh mới như influencer marketing, đặt ra yêu cầu khu vực tư nhân phải hành xử có trách nhiệm, nhất là trong bối cảnh AI và số hóa vừa mở ra cơ hội vừa tiềm ẩn rủi ro.
Các định hướng lớn, bao gồm những nghị quyết đi kèm Nghị quyết 68 như nghị quyết về khoa học - công nghệ, cần bảo đảm doanh nghiệp không phát triển bằng cách đánh đổi môi trường. SME Việt Nam hiện vẫn còn khoảng trống đáng kể về năng lực, kiến thức và thông tin, cần sớm được giải quyết để tận dụng hiệu quả chuyển đổi số và phát triển bền vững.
Việt Nam lần đầu có gian hàng quốc gia tại Singapore FinTech Festival
Sau 10 năm diễn ra chương trình Singapore FinTech Festival (SFF), lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam chính thức có Gian hàng Quốc gia - Vietnam Pavilion tại nền tảng toàn cầu lớn nhất về đổi mới tài chính. Sự kiện này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc quảng bá và kết nối các SME Việt Nam với thị trường quốc tế, hỗ trợ họ trong hành trình gọi vốn và mở rộng kinh doanh.
