Tỷ phú Trần Thiên Kiều: Hành trình từ game online đến đại địa chủ Mỹ
Trần Thiên Kiều sinh năm 1973 tại thành phố Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, trong một gia đình nghèo khó. Từ thế hệ cha ông, câu nói “nghèo vật chất nhưng không nghèo ý chí” đã trở thành kim chỉ nam, thúc đẩy tinh thần vươn lên mạnh mẽ. Cha của ông từng là học sinh xuất sắc, thi đỗ đại học ở Hàng Châu và sau đó làm kỹ sư tại Thượng Hải, luôn tất bật từ sáng đến tối để nuôi gia đình.
Con đường học vấn và khởi nghiệp
Từ nhỏ, Trần Thiên Kiều đã chứng kiến sự vất vả của cha và tin rằng học vấn là chìa khóa để đổi đời. Ông luôn nỗ lực gấp nhiều lần so với bạn bè cùng trang lứa. Năm 17 tuổi, ông thi đỗ Đại học Phúc Đán, một trong những trường danh giá nhất Trung Quốc, và chỉ trong 3 năm đã hoàn thành toàn bộ chương trình đại học, trở thành sinh viên tốt nghiệp vượt cấp hiếm hoi trong lịch sử nhà trường.
Năm 1995, ở tuổi 22, Trần Thiên Kiều đã là thư ký văn phòng chủ tịch của Tập đoàn Lục Gia Chủy, một công ty bất động sản hàng đầu Trung Quốc. Đến năm 1999, với sự hỗ trợ của vợ và em trai yêu thích game trực tuyến, ông thành lập Công ty Phát triển Mạng Shanda, thu hút đầu tư và bước chân vào ngành Internet.
Thành công vang dội và hệ lụy
Năm 2001, Trần Thiên Kiều mua bản quyền tựa game “Truyền kỳ” từ Hàn Quốc. Khi ra mắt vào tháng 11 cùng năm, game này đã thu về lợi nhuận khổng lồ, với doanh thu đạt 680 triệu tệ (khoảng 2,3 nghìn tỷ VND) chỉ sau một năm. Đến năm 2004, ở tuổi 31, ông trở thành tỷ phú trẻ nhất Trung Quốc trên bảng xếp hạng Forbes, với tài sản 8,8 tỷ NDT.
Tuy nhiên, thành công nhanh chóng đi kèm với hệ lụy. Game online bị truyền thông gọi là “thuốc phiện tinh thần”, và các vụ án liên quan đến học sinh khiến phụ huynh bao vây trụ sở Shanda, tố cáo ông là “thủ phạm hủy hoại thế hệ trẻ”. Từ năm 2009, Shanda bắt đầu suy yếu, nhiều nhân tài cốt cán rời đi.
Chuyển hướng sang đại địa chủ Mỹ
Dưới áp lực tâm lý, Trần Thiên Kiều bán Shanda Games cho Alibaba vào năm 2012, thu về gần 90 tỷ NDT. Ông rời Trung Quốc, sang Singapore và định cư tại Mỹ. Tại đây, ông trở thành một trong những “đại địa chủ” nước ngoài lớn nhất, sở hữu gần 198.000 mẫu Anh rừng ở bang Oregon, tương đương 80.172ha, theo Tạp chí The Land Report.
Ông đứng thứ 82 trong danh sách chủ đất lớn nhất Mỹ và là người nước ngoài sở hữu đất đai lớn thứ hai tại đây. Ngoài đất rừng, ông còn âm thầm thu gom các tài sản khác như tòa nhà Vanderbilt trị giá gần 300 triệu USD và điền trang Seeley Mudd khoảng 160 triệu USD. Truyền thông Trung Quốc cũng cho biết ông sở hữu khoảng 500.000 mẫu đất ở tỉnh Ontario, Canada.
Quay lại với nghiên cứu khoa học não bộ
Năm 2016, Trần Thiên Kiều tái xuất với tư cách nhà đầu tư tư nhân toàn cầu, tập trung vào nghiên cứu khoa học não bộ. Ông và vợ cùng Viện Công nghệ California thành lập Viện Nghiên cứu Khoa học Não bộ Thiên Kiều, quyên góp 1 tỷ USD cho nghiên cứu toàn cầu. Ông giải thích mục tiêu là chữa trị bệnh tật và khẳng định: “Khoa học không có biên giới. Ai làm tốt, tôi tài trợ”.
Năm 2017, ông đầu tư thêm 500 triệu USD để thành lập Trung tâm Chuyển giao Công nghệ não bộ tại Thượng Hải. Từ 2020, ông đầu tư vào các công ty giao diện não-máy, cạnh tranh với Elon Musk, nhằm phát triển công nghệ kết nối sóng não và máy tính. Công ty của ông còn hướng tới thiết bị giải mã sóng não cho người nói tiếng Trung.
Phản ứng trái chiều từ công chúng
Năm 2022, Trần Thiên Kiều trở về Trung Quốc, hợp tác với Đại học Phục Đán để nghiên cứu trầm cảm và rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Tuy nhiên, một bộ phận cư dân mạng chế giễu: “Lúc tổ quốc cần thì anh đi. Giờ anh cần tổ quốc, anh quay về”. Các game thủ thế hệ 8x, 9x vẫn nhắc lại hình ảnh “Đao đồ long” và bình luận về ký ức tuổi thơ.
Ở tuổi 51, Trần Thiên Kiều vẫn sống kín tiếng. Dù các dự án công nghệ não bộ của ông tại Trung Quốc đang được ghi nhận, khoảng cách với lòng tin công chúng vẫn chưa thể xóa nhòa, để lại dấu ấn phức tạp trong hành trình từ tỷ phú game online đến đại địa chủ và nhà khoa học tiên phong.
