Tỷ phú Phương Uy: Từ cậu bé nhặt rác đến ông chủ xếp 'núi tiền' thưởng Tết
Những ngày cận Tết, mạng xã hội Trung Quốc lại một lần nữa rộ lên hình ảnh ấn tượng: những bức tường tiền mặt cao ngất được xếp ngay ngắn trong nhà máy, chuẩn bị làm quà thưởng cho nhân viên. Hiện tượng này gắn liền với tên tuổi của Phương Uy – Chủ tịch Tập đoàn công nghiệp Fangda Group tại Liêu Ninh. Năm 2026 đánh dấu lần thứ 7 ông tạo nên 'cơn sốt' truyền thông này, khẳng định danh tiếng về chính sách đãi ngộ hiếm có dành cho người lao động.
Tuổi thơ nghèo khó và bài học từ phế liệu
Phương Uy sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo tại vùng công nghiệp nặng truyền thống của tỉnh Liêu Ninh. Từ năm 6 tuổi, cậu bé đã phải theo cha đi nhặt rác, phân loại sắt thép, nhựa, giấy vụn rồi đi bộ hàng chục cây số để bán lấy tiền mưu sinh. Những bữa cơm tằn tiện và nỗi lo cơm áo gạo tiền đã trở thành ký ức khắc sâu trong tâm trí ông.
Chính quãng thời gian gian khó ấy đã sớm hình thành trong Phương Uy tư duy thị trường nhạy bén. Ông học cách nhận biết loại phế liệu nào có giá trị, thời điểm nào nên bán, và nơi nào thu mua có lợi nhất. Khi mới hơn 10 tuổi, cậu đã nhận ra một bài học quý giá: giá trị thực sự không nằm ở hình thức bên ngoài, mà ở cách khai thác và thời điểm phù hợp.
Hành trình xây dựng đế chế Fangda
Đầu thập niên 1990, sau nhiều năm tích góp, hai cha con Phương Uy mở một xưởng sản xuất nhỏ. Bước ngoặt lớn đến khi ngành thép Trung Quốc rơi vào suy thoái. Một nhà máy bên bờ phá sản buộc phải thế chấp mỏ quặng sắt để trả nợ. Mỏ quặng tưởng chừng không mấy giá trị này lại trở thành 'con gà đẻ trứng vàng' khi giá quặng tăng mạnh chỉ vài năm sau.
Phương Uy được giới tài chính ví von là 'thợ săn tài sản quốc doanh'. Chiến lược của ông không phải chạy theo các doanh nghiệp hào nhoáng, mà là mua lại những nhà máy, mỏ than, công ty thép đang thua lỗ, đặc biệt tại Liêu Ninh quê hương. Bằng việc tái cấu trúc quản trị, siết chặt kỷ luật vận hành và tập trung vào hiệu quả thực chất, nhiều doanh nghiệp tưởng chừng 'chết lâm sàng' đã hồi sinh chỉ sau vài năm, trở lại có lãi và đóng góp lớn cho Fangda Group.
Không dừng lại ở công nghiệp truyền thống, Phương Uy tiến sâu vào thị trường vốn, lần lượt thâu tóm một số công ty niêm yết quan trọng. Theo số liệu công bố, tổng tài sản của Fangda Group hiện vượt 120 tỷ NDT (khoảng 463 nghìn tỷ đồng). Riêng Phương Uy sở hữu khối tài sản cá nhân khoảng 63 tỷ NDT (hơn 243 nghìn tỷ đồng), xếp thứ 59 trong danh sách người giàu Trung Quốc năm 2023 do Hurun công bố.
7 năm xếp tiền thành núi và chính sách đãi ngộ đặc biệt
Nếu chỉ giàu có, Phương Uy khó trở thành hiện tượng. Điều khiến tên tuổi ông lan truyền mạnh mẽ chính là chính sách đãi ngộ hiếm thấy dành cho người lao động. Từ năm 2011, Fangda duy trì thông lệ lì xì và thưởng Tết bằng tiền mặt. Trong vòng 8 năm, tổng số tiền lì xì của tập đoàn vượt 900 triệu NDT (khoảng 3.470 tỷ đồng).
Bình quân, mỗi nhân viên đủ điều kiện nhận thưởng trong giai đoạn này nhận khoảng 165.000 NDT (hơn 620 triệu đồng), tính gộp qua nhiều năm. Tất cả các khoản chi đều được kê khai và nộp thuế đầy đủ. Từ năm 2019, Fangda gây 'bão mạng' khi dựng các 'bức tường tiền mặt', 'núi tiền thưởng' cao ngất ngay trong nhà máy. Hình ảnh những chồng tiền xếp sát trần, công nhân lần lượt nhận thưởng đã trở thành dấu ấn quen thuộc mỗi dịp Tết đến xuân về.
Đáng chú ý, không chỉ nhân viên đang làm việc mà cả người lao động đã nghỉ hưu cũng được nhận trợ cấp. Tính đến đầu năm 2023, tổng chi phúc lợi của Fangda lên tới 3,8 tỷ NDT. Bên cạnh tiền thưởng, tập đoàn còn đầu tư mạnh vào bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thương mại, du lịch nước ngoài định kỳ và duy trì môi trường làm việc ổn định trong các ngành vốn nhiều biến động như thép, than, hóa chất.
Phương Uy thường xuyên xuất hiện tại nhà máy, trực tiếp giao lưu và phát quà cho công nhân ở mọi cấp bậc. Ông nhiều lần nhấn mạnh: 'Tài sản quý giá nhất của doanh nghiệp không phải tiền, mà là những con người đã ở lại khi khó khăn nhất.' Song song với đó, tính đến năm 2023, Phương Uy và Fangda Group đã quyên góp hơn 1,3 tỷ NDT cho các hoạt động xã hội.
Từ cậu bé nhặt rác đến tỷ phú sở hữu hàng chục tỷ nhân dân tệ, từ một mỏ sắt nhỏ đến đế chế công nghiệp nghìn tỷ, câu chuyện của Phương Uy không chỉ là hành trình làm giàu, mà còn là bài học sâu sắc về giữ người, giữ chữ tín và giữ đạo đức kinh doanh trong một thế giới biến động không ngừng. Những 'núi tiền thưởng' mỗi dịp Tết không chỉ là phần thưởng vật chất, mà còn là minh chứng cho triết lý nhân văn trong cách điều hành của một doanh nhân xuất thân từ tầng lớp bần hàn.
