Năm 1985, khi đang có một sự nghiệp vững vàng và tương lai đầy hứa hẹn tại Philippines Airlines, ông Johnathan Hạnh Nguyễn đã đưa ra một quyết định làm thay đổi cuộc đời mình: đánh đổi sự nghiệp cá nhân để hỗ trợ Chính phủ Việt Nam mở đường bay kết nối TP.HCM - Manila. Ông kể rằng việc đàm phán mở đường bay với thế giới bên ngoài giai đoạn đó gặp muôn vàn khó khăn, đòi hỏi phải có một Việt kiều am hiểu hàng không và có mối quan hệ ngoại giao đứng ra làm cầu nối. Tại Văn phòng Chính phủ, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã ân cần đề nghị: "Cháu cố gắng giúp Việt Nam mở được đường bay với Philippines". Trước tấm chân tình và tầm nhìn của cố Thủ tướng, ông không ngần ngại nhận lấy sứ mệnh lịch sử này.
"Đó là một hành trình ngoại giao nghẹt thở", gần 4 thập niên sau khi kể lại, tỷ phú Johnathan Hạnh Nguyễn vẫn nguyên tâm trạng những ngày tháng cũ. Sau 6 tháng hồ sơ rơi vào bế tắc, tối 4.9.1985, ông trực tiếp mang tập tài liệu vào dinh Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos, thuyết phục ký duyệt ngay trong đêm. Năm ngày sau, chuyến bay lịch sử cất cánh, chính thức mở toang cánh cửa hội nhập đầu tiên của Việt Nam với thế giới. Trong suốt 4-5 năm liên tiếp sau đó, những chuyến bay hầu như không có hành khách, chỉ thuần túy chở hàng hóa. Ông gom góp từng thùng thuốc men, máy móc y tế, nhu yếu phẩm từ khắp nơi trên thế giới mang về cho đồng bào trong nước, rồi lại tìm cách xuất khẩu hàng Việt ra ngoài.
Từ bước đệm lịch sử đó, ông tiếp tục đầu tư sâu rộng vào hàng loạt sân bay, dịch vụ hàng không, đặt nền móng vững chắc cho hệ thống dịch vụ mặt đất chuyên nghiệp của Việt Nam ngày nay, mà SASCO là một minh chứng điển hình.
Cuối năm 2024, ông Johnathan Hạnh Nguyễn được The Moodie Davitt Report - tạp chí truyền thông hàng đầu của Vương quốc Anh và là cơ quan ngôn luận uy tín nhất toàn cầu về ngành travel retail, sân bay - vinh danh là một trong 16 nhân vật "Person of the Year 2024" trên toàn thế giới. Tờ báo viết: "Không nhiều người có thể tạo ảnh hưởng sâu sắc đến ngành hàng không và du lịch Việt Nam như ông" và đánh giá ông là người "đã thực sự mở cửa Việt Nam ra với thế giới". Tại Diễn đàn Trinity Forum 2024 tổ chức tại TP.HCM, ông Martin Moodie - Chủ tịch sáng lập tập đoàn - đã trực tiếp trao tặng ông giải thưởng "Đóng góp Xuất sắc cho ngành Doanh thu Thương mại Sân bay", ghi nhận vai trò tiên phong của ông trong các lĩnh vực hàng không, du lịch, bán lẻ miễn thuế và hàng xa xỉ tại Việt Nam.
Năm 1986, khi đất nước bắt đầu thời kỳ đổi mới nhưng vẫn trong tình trạng thiếu thốn trăm bề, ông Johnathan Hạnh Nguyễn quyết định trở về đất mẹ, sáng lập Công ty Liên Thái Bình Dương (IPPG). Ông trở thành một trong những kiều bào đầu tiên kéo dòng vốn FDI về nước với khoảng 30 dự án, tổng vốn hơn 280 triệu USD, tạo việc làm cho hơn 20.000 lao động. Một lòng đau đáu với quê hương, "đế chế" của ông được khởi nguồn chính từ nơi ông sinh ra - Khánh Hòa. Bắt đầu từ việc xây dựng Khách sạn Nha Trang Lodge - công trình cao nhất miền Trung lúc bấy giờ, tỷ phú Việt kiều tiếp tục rót vốn vào nhà máy sản xuất song mây, dây khóa kéo xuất khẩu, lắp ráp ô tô... Những dự án mây tre lá, đồ gia dụng thô sơ ngày ấy đã mang về những "container" ngoại tệ đầu tiên cho các địa phương. Trước khi luật Doanh nghiệp năm 2000 ra đời, IPPG đã sở hữu tới 12 trong tổng số 18 giấy phép FDI đầu tiên của Việt Nam.
Gần 5 năm kể từ ngày quen biết và làm việc với tỷ phú Johnathan Hạnh Nguyễn, lần hẹn nào cũng vậy, ông luôn dẫn tôi vào phòng truyền thống của công ty - nơi phủ kín gần 400 bằng khen, huân chương - những "chứng nhân bằng vàng" cho hành trình hơn 40 năm cống hiến của ông và Tập đoàn. Đó là nơi lưu giữ 45 đề án trọng điểm mà IPPG đã kiên trì âm thầm nghiên cứu từ cách nay cả thập niên, cũng là tâm huyết cả một đời của ông dành cho đất nước. Giữa những chồng hồ sơ dày cộp, ông không mất nhiều thời gian để chỉ cho tôi đâu là đề án mở trung tâm tài chính, đâu là kế hoạch biến Việt Nam thành "thiên đường mua sắm" với những tổ hợp outlet - giải trí - ẩm thực tầm cỡ thế giới, đâu là thiết kế nhà ga hành khách sân bay Long Thành… Và cách ông nói về những dự án đó lúc nào cũng giống nhau: say sưa, nhiệt huyết. Rất nhiều dự án chúng ta đang thực hiện để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước là những ý tưởng, đề án ông đã ấp ủ từ lâu. Nó không chỉ cho thấy tầm nhìn của một doanh nhân mà cả cái tâm của ông với đất nước.
Khoảng 2 năm trở lại đây, do sức khỏe gặp nhiều vấn đề, ông Johnathan Hạnh Nguyễn rút dần các hoạt động kinh doanh. Chỉ riêng các hoạt động thiện nguyện, ông vẫn cố gắng không vắng mặt dịp nào. "Sáng nay có một cuộc gặp gỡ đối tác quan trọng ở Nha Trang, tôi giao cho Tổng giám đốc đi rồi. Chiều nay còn qua trao quà cho mấy bé nhỏ ung thư ở Bệnh viện U bướu nữa. Biết vào đó nhìn mấy đứa nhỏ tội thế nào cũng khóc đấy, mà không bỏ được. Lần này từ đó về tôi cũng ám ảnh mãi hình ảnh các cháu bị bệnh, mất ngủ mấy ngày. Mỗi lần như vậy, tôi lại tự nhủ thôi lần sau gửi quà, không tới nữa. Nhưng rồi vẫn đi, không bỏ được" - ông bảo.
Những bệnh nhi của Khoa Ung bướu huyết học - Bệnh viện Nhi Đồng 2 đã quá quen thuộc với hình ảnh một người ông hiền hậu, ánh mắt yêu thương, ăn mặc giản dị, mỗi dịp lễ, tết lại đến tận giường từng bé để trao những phong bao lì xì may mắn. Các em và người thân đặt cho ông cái tên thân thương: "ông Tiên giữa đời thường". Nhiều cháu nhỏ ở viện lâu, mỗi lần ông tới là mừng vui như gặp người thân trong gia đình: "Hôm qua, tụi cháu mới nhắc ông và nói với nhau rằng vài hôm nữa thì ông vào thăm, thế là hôm nay ông đến". Những lời nói đó lại kéo ông, đôi khi cũng từ giường bệnh đều đặn có mặt ở đó.
Hơn 40 năm âm thầm cống hiến cho các hoạt động thiện nguyện, an sinh xã hội, đó mới là hình ảnh chân thực nhất của người được mệnh danh là "vua hàng hiệu". Với cương vị Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ "Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu", Quỹ Học bổng Vừa A Dính, tỷ phú Johnathan Hạnh Nguyễn đã cùng tập đoàn tài trợ hàng chục tỉ đồng xây dựng trường học, chăm lo cho con em chiến sĩ nơi đảo xa. Với ông, "hậu phương vững vàng cho người lính nơi biển đảo" và "chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng sâu, vùng xa, con em chiến sĩ Hải quân, Cảnh sát biển" là hai sứ mệnh thiêng liêng được duy trì xuyên suốt. "Làm kinh tế là để giúp dân giàu, còn làm từ thiện là để giữ vững cái gốc của mình" - ông nói.
Tập đoàn IPPG đã trao tặng số tiền 1 tỉ đồng để ủng hộ đồng bào miền Bắc khắc phục hậu quả thiên tai. Ông Johnathan Hạnh Nguyễn đấu giá vật phẩm trị giá 1,79 tỉ đồng, gây quỹ hỗ trợ học sinh, sinh viên nghèo hiếu học và những hoàn cảnh khó khăn tỉnh Khánh Hòa. Gia đình ông còn ủng hộ đồng bào miền Trung 10 tỉ khắc phục hậu quả sau bão.
Tính đến nay, doanh nhân Johnathan Hạnh Nguyễn đã được trao tặng gần 400 phần thưởng cao quý, gồm huân chương, bằng khen, giấy khen, kỷ niệm chương của Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ban, ngành và UBND các cấp. Đặc biệt, ông là một trong số ít doanh nhân vinh dự nhận đủ bộ Huân chương Lao động hạng Nhất (2015), hạng Nhì (2019, 2011) và hạng Ba (2009, 2021), cùng Huân chương Hữu nghị (2012) do Chủ tịch nước trao tặng. Năm 2020, ông được tôn vinh là một trong 10 gương điển hình tiên tiến tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc; năm 2021 tiếp tục nhận danh hiệu "Gương sáng Pháp luật".
Trên trường quốc tế, ngày 14.5.2012, Hạ viện Philippines đã chính thức vinh danh ông vì những đóng góp to lớn trong việc thắt chặt quan hệ ngoại giao, thương mại và hữu nghị Việt Nam - Philippines suốt hơn 30 năm. Nghị quyết do Chủ tịch Hạ viện Philippines Sonny Belmonte trực tiếp trao tặng - một sự ghi nhận hiếm có dành cho một doanh nhân nước ngoài tại Philippines.
Dưới sự dẫn dắt của ông, IPPG cũng liên tiếp được các tổ chức quốc tế uy tín vinh danh: Giải thưởng "HR Asia - Best Companies to Work for in Asia" (nơi làm việc tốt nhất) các năm 2019 và 2025; và "DEI Awards 2025" - giải đặc biệt về Bình đẳng giới, Đa dạng và Hòa nhập do HR Asia trao tặng. Những danh hiệu này không chỉ là niềm tự hào cá nhân, mà còn nâng tầm vị thế của doanh nghiệp Việt Nam và cộng đồng doanh nhân kiều bào trong mắt bạn bè khu vực và thế giới.
