SpaceX - Công ty được ra đời từ ý tưởng táo bạo
SpaceX được Elon Musk thành lập vào ngày 14/3/2002 tại thành phố El Segundo, bang California, Mỹ. Không giống như nhiều hãng công nghệ khác, SpaceX không có nhà đồng sáng lập nào ngoài Elon Musk. Tuy nhiên, ngay từ giai đoạn đầu, Elon Musk đã tuyển dụng những kỹ sư có tên tuổi như Tom Mueller, chuyên gia động cơ tên lửa; Hans Koenigsmann, kỹ sư hàng không vũ trụ; và Gwynne Shotwell, sau này trở thành Chủ tịch kiêm Giám đốc vận hành của SpaceX.
Sự ra đời của SpaceX bắt nguồn từ ý tưởng táo bạo của Elon Musk: đưa một nhà kính nhỏ chứa cây trồng lên Sao Hỏa để khơi dậy sự quan tâm của cộng đồng với việc khám phá vũ trụ. Ban đầu, ông tìm mua tên lửa đẩy của Nga, nhưng nhận ra giá quá đắt. Từ đó, ông cho rằng con người chưa đặt chân lên Sao Hỏa không phải vì hạn chế công nghệ, mà vì chi phí phóng tên lửa quá đắt, phần lớn do tên lửa chỉ sử dụng một lần. Do đó, ông quyết định thành lập SpaceX để phát triển tên lửa đẩy tái sử dụng, tiết kiệm chi phí và đưa con người lên Sao Hỏa cùng các hành tinh khác.
Từ công ty hoạt động trong nhà kho đến vốn hóa nghìn tỷ USD
Những ngày đầu, để tiết kiệm chi phí, Elon Musk thuê một nhà kho công nghiệp nhỏ ở El Segundo làm văn phòng. Tại đây, nhóm kỹ sư của SpaceX bắt đầu thiết kế và chế tạo mẫu tên lửa đầu tiên, Falcon 1. Toàn bộ chi phí vận hành và phát triển Falcon 1 đều từ tiền cá nhân của Elon Musk, vì SpaceX còn quá non trẻ để kêu gọi tài trợ.
Từ năm 2006 đến 2008, SpaceX thử nghiệm phóng Falcon 1 ba lần, nhưng tất cả đều thất bại, đẩy công ty đến bờ vực phá sản. Bước ngoặt xảy ra vào ngày 28/9/2008, khi Falcon 1 phóng thành công lên quỹ đạo ở lần thử thứ tư. Chỉ 3 tháng sau, NASA trao cho SpaceX hợp đồng trị giá 1,6 tỷ USD để thực hiện ít nhất 12 chuyến bay chở hàng lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Số tiền này giúp SpaceX đầu tư phát triển tên lửa Falcon 9 lớn và mạnh hơn, thay thế Falcon 1.
Ngày 4/6/2010, Falcon 9 phóng thành công ngay lần thử đầu tiên, đưa mô hình thử nghiệm tàu vũ trụ Dragon lên quỹ đạo. Năm 2012, Dragon trở thành tàu vũ trụ thương mại đầu tiên chở hàng thành công đến ISS, chứng minh năng lực phục vụ NASA và giúp SpaceX huy động vốn từ nhà đầu tư, ký nhiều hợp đồng giá trị.
Cũng trong năm 2012, SpaceX bắt đầu dự án phát triển tên lửa đẩy tái sử dụng. Sau 3 năm phát triển và nhiều lần thử nghiệm thất bại, ngày 21/12/2015, tầng đẩy của Falcon 9 hạ cánh thành công xuống bãi đáp sau khi đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử có tên lửa quỹ đạo hạ cánh thành công, mở ra bước đột phá giảm chi phí phóng.
Vào tháng 5/2020, SpaceX tạo lịch sử khi đưa hai phi hành gia NASA lên ISS bằng tàu Crew Dragon, trở thành công ty tư nhân đầu tiên đưa phi hành gia vào quỹ đạo và khôi phục hoạt động phóng tàu có người lái từ Mỹ.
Sau các dự án thành công như tên lửa tái sử dụng, Internet vệ tinh Starlink và thương vụ sáp nhập với xAI, SpaceX sẵn sàng phát hành cổ phiếu ra công chúng vào ngày 12/6 tới. Dự kiến huy động 75 tỷ USD, trở thành thương vụ phát hành cổ phiếu lớn nhất lịch sử, với vốn hóa ước tính 1,75 nghìn tỷ USD.
Elon Musk sắp sở hữu tài sản nghìn tỷ USD
Giá cổ phiếu SpaceX ngày đầu lên sàn dự đoán ở mức 135-150 USD. Elon Musk nắm 42% cổ phần, do đó tài sản của ông dự kiến tăng mạnh, giúp ông trở thành người đầu tiên trong lịch sử sở hữu khối tài sản vượt mốc nghìn tỷ USD. Hiện ông là người giàu nhất thế giới với tài sản ước tính 716 tỷ USD.
