Sony 'thu tiền' trên mỗi chiếc iPhone, Android nhờ thế độc quyền cảm biến camera
Trong ngành công nghiệp điện thoại thông minh, Sony đang thực hiện một chiến lược kinh doanh thông minh: 'bán cuốc cho người đào vàng'. Dù không còn là tên tuổi lớn trong mảng smartphone, tập đoàn Nhật Bản này vẫn kiếm được khoản lợi nhuận khổng lồ từ mỗi chiếc iPhone của Apple hay flagship Android từ Xiaomi, Oppo thông qua cụm camera phía sau.
Đế chế cảm biến không đối thủ
Khi nhắc đến Sony, người tiêu dùng thường nghĩ ngay đến máy ảnh Alpha, PlayStation hay các bộ phim bom tấn. Tuy nhiên, ít người biết rằng Sony Semiconductor Solutions đang nắm giữ 'long mạch' của ngành công nghiệp hình ảnh toàn cầu với gần 50% thị phần cảm biến camera.
Theo báo cáo tháng 2/2026 của WifiTalent, Sony tiếp tục dẫn đầu thị trường cảm biến camera smartphone toàn cầu. Đối thủ lớn nhất là Samsung System LSI dù nỗ lực bám đuổi vẫn bị bỏ xa cả về doanh số lẫn trình độ công nghệ lõi.
Trong năm tài chính 2025, bộ phận Imaging & Sensing Solutions của Sony ghi nhận doanh thu khoảng 1.799 nghìn tỷ yên (gần 12 tỷ USD), tăng đáng kể so với năm trước. Riêng quý III năm tài chính 2025, doanh thu mảng này đã tăng 21% so với cùng kỳ, lên 604,3 tỷ yên, phản ánh nhu cầu mạnh đối với cảm biến camera dùng trong smartphone cao cấp.
Công nghệ vượt trội tạo rào cản kỹ thuật
Vị thế dẫn đầu của Sony được củng cố bởi công nghệ cảm biến chồng (stacked CMOS sensors), nền tảng giúp cải thiện tốc độ đọc dữ liệu và dải động hình ảnh. Đây vẫn được xem là một rào cản kỹ thuật quan trọng khiến các đối thủ dù đầu tư mạnh vẫn chưa thể thu hẹp khoảng cách trong phân khúc cảm biến cao cấp.
Trong khi các đối thủ loay hoay tối ưu hóa việc thu nhận ánh sáng trên các cấu trúc cũ, Sony đã thương mại hóa thành công các cảm biến có cấu trúc nhiều lớp, cho phép tốc độ đọc dữ liệu cực nhanh và dải động vượt trội. Đây chính là lý do Apple, một công ty cực kỳ khắt khe về tiêu chuẩn linh kiện, vẫn duy trì mối quan hệ đối tác chiến lược với Sony trong hơn một thập kỷ qua.
Kỷ nguyên AI mở ra 'mỏ vàng' mới
Thị trường smartphone đang bước vào kỷ nguyên mới: Kỷ nguyên của AI tạo hình ảnh trực tiếp trên thiết bị. Người dùng giờ đây muốn mọi thao tác từ xóa vật thể, làm đẹp cho đến tái tạo chi tiết ảnh thiếu sáng phải được thực hiện ngay lập tức bởi bộ não của điện thoại.
Theo TechInsights, một phần nguyên nhân doanh thu mảng cảm biến của Sony tăng trưởng vượt bậc trong các quý gần đây đến từ việc các hãng điện thoại không còn chạy đua về số lượng camera mà tập trung vào:
- Kích thước cảm biến lớn hơn (loại 1 inch)
- Tích hợp các lớp xử lý thông minh ngay trên cảm biến
Khi cảm biến trở nên phức tạp hơn, giá bán trung bình trên mỗi đơn vị tăng lên, giúp biên lợi nhuận của Sony Semiconductor đạt mức mà nhiều mảng kinh doanh khác phải mơ ước.
Chiến lược 'bán cuốc cho người đào vàng'
Điều thú vị là theo báo cáo của IDC hay Counterpoint Research, trong khi mảng smartphone Xperia của Sony chỉ chiếm thị phần khiêm tốn (thường dưới 1%), thì mảng bán dẫn của họ lại đang sống cực khỏe nhờ sự thành công của các đối thủ.
Dù Apple bán được hàng trăm triệu chiếc iPhone hay Samsung xuất xưởng hàng loạt dòng Galaxy S, thì một phần lợi nhuận từ mỗi thiết bị đó đều 'chảy' ngược về túi của các kỹ sư Nhật Bản. Tình thế này tạo nên một vị thế quyền lực mềm cực kỳ vững chắc.
Thách thức từ sự đa dạng hóa nguồn cung
Một thông tin gây chấn động giới công nghệ gần đây là việc Apple đang bắt đầu xem xét việc đa dạng hóa nguồn cung cảm biến. Theo Financial Times, Apple có thể sẽ bắt đầu hợp tác với Samsung để sản xuất cảm biến cho các dòng iPhone tương lai (có thể từ iPhone 18) tại các nhà máy ở Texas, Mỹ.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng điều này không đồng nghĩa với sự suy yếu của Sony. Việc chuyển dịch từ mô hình 'nhà cung cấp duy nhất' sang 'đa nguồn cung' chỉ cho thấy Apple muốn giảm bớt rủi ro địa chính trị và tăng cường quyền thương lượng về giá.
Với năng lực sản xuất đã tăng gấp đôi từ 10 tỷ lên 20 tỷ cảm biến trong vòng 5 năm qua, Sony vẫn nắm giữ lợi thế quá lớn về quy mô và công nghệ lõi để duy trì ngôi vương trong ngành công nghiệp cảm biến hình ảnh.
