Tuần này, Samsung Electronics đã bị mất ngôi công ty vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc. SK Hynix vượt Samsung để trở thành công ty giá trị nhất Hàn Quốc, kết quả sau 14 năm đặt cược vào chip bộ nhớ băng thông cao (HBM), từng khiến công ty bị hoài nghi và chế giễu, nhưng cuối cùng đưa họ vào trung tâm của cơn sốt vàng AI toàn cầu.
Bối cảnh và quyết định lịch sử
Năm 2012, tập đoàn SK Group mua lại Hynix Semiconductor trong một thương vụ từng bị xem là thiếu trách nhiệm về tài chính. Khi đó, Samsung được định giá cao hơn SK Hynix hơn 10 lần và là công ty dẫn đầu toàn cầu về DRAM. Háo hức tìm kiếm lợi thế riêng, SK Hynix đặt cược vào HBM, loại chip bộ nhớ có khả năng truyền dữ liệu rất nhanh nhưng chưa được sử dụng rộng rãi trong trung tâm dữ liệu.
Năm 2014, SK Hynix ra mắt sản phẩm HBM đầu tiên trên thế giới cùng AMD, nhưng vấp ngã ở thế hệ chip thứ hai, tụt lại phía sau Samsung vào cuối thập niên 2010. Điều đó khiến các lãnh đạo phải tranh luận xem có nên dừng phát triển HBM hay không. Cuối cùng, họ quyết định đặt cược mạnh hơn, cải tổ công nghệ và đầu tư lớn vào năng lực sản xuất mới, khi kỳ vọng nhu cầu từ Nvidia sẽ tăng lên. Vào thời điểm đó, Nvidia vẫn được biết đến như một nhà cung cấp chip đồ họa 3D cho thị trường máy tính và trò chơi điện tử, theo Shim Dae-yong, người dẫn dắt quá trình phát triển HBM tại SK Hynix khi ấy.
Canh bạc và những khó khăn ban đầu
Canh bạc đó bao gồm khoản đầu tư 880 tỷ won (640 triệu USD) vào một cơ sở đóng gói tại Icheon và các tài sản khác. Ban đầu, cơ sở này gặp khó vì công suất bị sử dụng thấp vào năm 2019, khi nhu cầu từ Nvidia và các thợ đào tiền số lao dốc. “Đó là một cơn đau đầu vào năm 2019”, Shim nói. Nhưng cuối cùng, canh bạc đã được đền đáp khi OpenAI ra mắt ChatGPT vào năm 2022, châm ngòi cho làn sóng bùng nổ AI và nhu cầu toàn cầu đối với chip HBM, loại chip trở nên thiết yếu cho các bộ tăng tốc AI của Nvidia. Ngày nay, SK Hynix là nhà cung cấp HBM chính của Nvidia. “Không ai ngờ thị trường HBM sẽ tăng trưởng bùng nổ như vậy”, Shim nói. “Nhưng chúng tôi đã sẵn sàng cả về hiệu năng lẫn năng lực sản xuất”.
Reuters đã trao đổi với ba cựu lãnh đạo SK Hynix, trong đó có Shim, đồng thời xem xét hai cuốn sách về công ty để khắc họa những ngày đầu và cú vươn lên. SK Hynix từ chối bình luận trước các câu hỏi của Reuters liên quan đến câu chuyện này.
Lịch sử khủng hoảng và tái sinh
Được thành lập năm 1983 với tên Hyundai Electronics, công ty đã trải qua nhiều cuộc khủng hoảng và các thương vụ mua bán trước khi trở thành SK Hynix. Năm 2001, công ty từng đứng trước nguy cơ phá sản khi giá chip lao dốc, trước khi các ngân hàng chủ nợ, dẫn đầu là các nhà băng thuộc nhà nước, ra tay cứu trợ. Sau đó, các chủ nợ nhiều lần tìm cách bán cổ phần, trong đó có nỗ lực bán cho Micron Technology vào năm 2002, nhưng quyết định này bị hội đồng quản trị công ty bác bỏ.
SK Group, khi đó được biết đến chủ yếu với các mảng viễn thông và năng lượng, mua lại Hynix một thập kỷ sau đó trong một thương vụ khiến Standard & Poor’s Ratings Services đưa triển vọng tín nhiệm của SK Telecom xuống mức tiêu cực, cảnh báo về tính chu kỳ cao của ngành bán dẫn và nhu cầu chi tiêu vốn lớn. Chủ tịch SK Group Chey Tae-won giải thích suy nghĩ của mình trong một cuốn sách xuất bản hồi tháng 1: “Điều tôi thực sự muốn đạt được khi chúng tôi mua lại Hynix là biến công ty từ một nhà sản xuất bộ nhớ hàng hóa thành một công ty bán dẫn chủ lực, với những sản phẩm không thể thiếu”.
Hyun Sun-yeop, một cựu lãnh đạo nhân sự của SK Hynix, cho biết vị thế kẻ yếu đã khiến công ty phải nỗ lực hơn: “Chúng tôi tin rằng sẽ không thể vượt qua Samsung trong các sản phẩm DRAM. Chúng tôi tuyệt vọng muốn thay đổi cục diện thị trường. Chúng tôi cần một bước đột phá”.
Tác động và thành tựu hiện tại
Việc tập trung vào HBM đã giúp SK Hynix phục hồi nhanh hơn Samsung sau chu kỳ bùng nổ rồi suy thoái của ngành bộ nhớ toàn cầu. Năm 2023, một đợt suy giảm nghiêm trọng đã giáng mạnh vào giá bộ nhớ, khiến SK Hynix báo lỗ hoạt động cả năm 7.730 tỷ won. Năm 2024, công ty ghi nhận lợi nhuận hoạt động kỷ lục và trong năm 2025 từng có thời điểm vượt Samsung để trở thành nhà sản xuất DRAM số một thế giới.
“Sẽ không ai từng tưởng tượng được rằng SK Hynix có thể vượt qua Samsung”, Shin Jae-yong, giáo sư quản trị kinh doanh tại Đại học Quốc gia Seoul nói. “Gần như không thể để một kẻ về nhì bắt kịp người dẫn đầu thị trường trong ngành thâm dụng vốn này, nơi đòi hỏi đầu tư khổng lồ. HBM chính là động lực mạnh mẽ giúp họ lật ngược thế cờ”.
Ngày nay, Samsung đang trong thế bám đuổi. Mảng foundry nội bộ của Samsung cung cấp các linh kiện quan trọng cho chip HBM, trong khi SK Hynix dựa vào TSMC để sản xuất phần base die bằng công nghệ kém tiên tiến hơn. Vận may của SK Hynix đã góp phần thúc đẩy kinh tế Hàn Quốc, thị trường chứng khoán và thậm chí khiến nhân viên của công ty trở thành đối tượng kết hôn hấp dẫn.
Reuters từng đưa tin SK Hynix đang chuẩn bị niêm yết cổ phiếu tại Mỹ sớm nhất vào tháng 8 để mở rộng cơ sở nhà đầu tư. Công ty đã vượt xa kỳ vọng của các lãnh đạo cấp cao, khi cổ phiếu tăng hơn 340% trong năm nay. Năm 2024, Chey, Chủ tịch SK Group, nói rằng SK Hynix nên hướng tới mức vốn hóa thị trường 1 triệu tỷ won và cuối cùng nâng lên 2 triệu tỷ won. Hôm thứ hai tuần này, SK Hynix trở thành công ty niêm yết giá trị nhất Hàn Quốc, với giá trị thị trường gần 2,1 triệu tỷ won, vượt mặt Samsung.
