Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa có chỉ đạo mới về dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, yêu cầu thành phố khẩn trương thống nhất phương án thanh toán với nhà đầu tư để hoàn thành dự án trong năm 2026.
Cơ sở pháp lý đã đầy đủ
Văn phòng Chính phủ thông báo kết luận của Phó thủ tướng Thường trực tại cuộc họp ngày 23/6 với UBND TP.HCM về các vướng mắc của dự án. Phó thủ tướng khẳng định dự án là trọng điểm, cấp thiết nhằm khắc phục ngập úng do triều trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nước biển dâng.
Theo đó, ý kiến từ các bộ, ngành và văn bản pháp luật hiện hành đã đủ căn cứ pháp lý và cơ sở chính trị để xử lý vướng mắc. UBND TP.HCM có đầy đủ thẩm quyền giải quyết, không thuộc thẩm quyền của Chính phủ hay Thủ tướng.
Nút thắt thanh toán hợp đồng BT
Dự án do CTCP Đầu tư Xây dựng Trung Nam làm chủ đầu tư theo hình thức BT, đã hoàn thành hơn 93% khối lượng. Tuy nhiên, các bên chưa thống nhất được phương thức thanh toán. TP.HCM đề xuất thanh toán bằng 7 khu đất đã cam kết, phần chênh lệch thanh toán bằng ngân sách. Trong khi đó, Trung Nam yêu cầu thanh toán toàn bộ bằng đất theo nguyên tắc ngang giá, dựa trên kết luận của Kiểm toán Nhà nước số 48/KTNN-TH.
Giá trị 7 khu đất hiện chỉ khoảng 4.983 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với tổng mức đầu tư điều chỉnh 14.446 tỷ đồng. Nếu chấp thuận đề xuất của nhà đầu tư, TP.HCM phải bố trí thêm quỹ đất ngoài hợp đồng.
Phương án xử lý linh hoạt
Bộ Tài chính cho biết Nghị quyết 212 của Chính phủ giao UBND TP.HCM quyền quyết định và chịu trách nhiệm toàn diện về phương án thanh toán. Nếu giá trị đất nhỏ hơn giá trị công trình, phần chênh lệch được thanh toán bằng tiền từ vốn đầu tư công do thành phố quản lý. Nghị quyết 16/2026 cũng trao cơ chế linh hoạt cho thành phố chủ động quyết định mà không cần trình Thủ tướng.
Trong trường hợp không đạt thỏa thuận, TP.HCM đề xuất chấm dứt hợp đồng BT và chuyển phần còn lại sang đầu tư công. Tuy nhiên, Bộ Tài chính lưu ý phương án này có thể phát sinh nhiều thủ tục, dẫn đến chậm tiến độ, chi phí lãi vay và tranh chấp.
Chỉ đạo quyết liệt
Phó thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND TP.HCM chỉ đạo thỏa thuận với nhà đầu tư để giải quyết dứt điểm vướng mắc theo thẩm quyền, bảo đảm tiến độ, hiệu quả đầu tư, không để thất thoát, lãng phí hay tham nhũng. Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, BIDV và các bộ ngành liên quan phối hợp hỗ trợ thành phố.
Nhà đầu tư được yêu cầu chủ động phối hợp để sớm thống nhất phương án. Chủ tịch UBND TP.HCM và nhà đầu tư sẽ chịu trách nhiệm nếu không hoàn thành dự án theo thời hạn được giao. Dự án sau khi hoàn thành sẽ kiểm soát ngập trên diện tích khoảng 570 km2, bảo vệ khoảng 6,5 triệu người dân.
