Ngành hàng không toàn cầu đối mặt thách thức kép từ giá nhiên liệu và nhu cầu
Giá nhiên liệu bay tăng gấp đôi đang buộc nhiều hãng hàng không trên thế giới phải thực hiện các biện pháp mạnh như tăng giá vé và cắt giảm chuyến bay. Tuy nhiên, nguy cơ nhu cầu đi lại suy yếu có thể đe dọa nghiêm trọng đến lợi nhuận của toàn ngành, tạo ra một thách thức kép khó khăn.
Dự báo lợi nhuận kỷ lục bị lung lay
Theo thông tin từ Reuters, trước khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát vào cuối tháng 2, ngành hàng không từng kỳ vọng sẽ đạt được lợi nhuận kỷ lục khoảng 41 tỷ USD trong năm 2026. Tuy nhiên, việc giá nhiên liệu bay tăng gấp đôi hiện nay đang làm lung lay dự báo lạc quan này. Một số hãng bay lớn như United Airlines, Air New Zealand và Scandinavian Airlines đã chính thức thông báo cắt giảm công suất khai thác và đồng thời tăng giá vé. Trong khi đó, một số hãng khác lựa chọn áp dụng phụ thu nhiên liệu để bù đắp phần nào chi phí leo thang.
Thách thức mang tính sống còn
Ông Rigas Doganis, cựu lãnh đạo hãng hàng không quốc gia Hy Lạp Olympic Airways và từng là thành viên HĐQT easyJet, nhận định rằng ngành hàng không đang phải đối mặt với một thách thức mang tính sống còn. Các hãng bay buộc phải tăng giá vé vì chi phí nhiên liệu cao, nhưng đồng thời họ cũng có thể phải giảm giá để kích cầu khi nhu cầu suy yếu. Điều này tạo ra một nghịch lý khó giải quyết trong bối cảnh hiện tại.
Năm ngoái, lưu lượng hành khách toàn cầu đã phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch và thậm chí vượt khoảng 9% so với mức trước Covid-19. Nhu cầu du lịch bùng nổ cùng với tình trạng chậm bàn giao máy bay mới do đứt gãy chuỗi cung ứng đã giúp nhiều hãng hàng không có lợi thế trong việc nâng giá vé. Tuy nhiên, khi giá xăng dầu tăng cao gây áp lực lên ngân sách của các hộ gia đình, nhu cầu chi tiêu cho du lịch có thể sẽ suy giảm đáng kể.
Chiến lược ứng phó của các hãng bay
Theo ông Andrew Lobbenberg, Trưởng bộ phận nghiên cứu cổ phiếu ngành vận tải châu Âu của Barclays, cách duy nhất để duy trì giá vé cao trong thời điểm này là giảm công suất khai thác. Một số hãng bay đã bắt đầu điều chỉnh phụ thu nhiên liệu, chẳng hạn như Cathay Pacific trong tháng qua đã hai lần tăng phụ phí. Cụ thể, từ tuần này, hành khách bay khứ hồi tuyến Sydney - London phải trả thêm khoảng 800 USD tiền phụ thu nhiên liệu, trong khi trước đó giá vé phổ thông khứ hồi trên tuyến này chưa tới 1.400 USD.
Các hãng hàng không giá rẻ được cho là dễ bị ảnh hưởng nhất bởi nhóm khách hàng của họ thường rất nhạy cảm với giá cả. Trong khi đó, các hãng truyền thống đang đẩy mạnh khai thác phân khúc cao cấp, hướng tới khách doanh nhân và khách có thu nhập cao như chiến lược của Delta Air Lines hay United Airlines.
Tác động của xung đột Trung Đông
Xung đột tại Trung Đông hiện nay được xem là cú sốc dầu mỏ thứ 4 đối với ngành hàng không kể từ đầu thế kỷ. Các cú sốc trước đó xảy ra vào giai đoạn 2007-2008 trước khủng hoảng tài chính toàn cầu, giai đoạn “mùa xuân Ả Rập” năm 2011 và sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022. Theo ông Dan Taylor, Trưởng bộ phận tư vấn của IBA Group, cú sốc giá dầu hiện nay có thể làm gia tăng khoảng cách giữa các hãng hàng không có nền tảng tài chính mạnh và những hãng yếu hơn. Những hãng có bảng cân đối tài chính vững vàng và khả năng tiếp cận vốn tốt sẽ có lợi thế lớn hơn trong giai đoạn biến động này.
Ông Nathan Gee của Bank of America cũng cảnh báo rằng khi giá vé tăng mạnh, một số hành khách có thể chuyển sang phương tiện khác như tàu hỏa hoặc xe buýt, đặc biệt đối với các chuyến đi ngắn. Điều này có thể làm trầm trọng thêm tình hình khó khăn của ngành hàng không.
