Mâu thuẫn nội bộ tại Tập đoàn C.P.
C.P. All, đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng tiện lợi 7-Eleven tại Thái Lan, đã chính thức phản đối kế hoạch tái cơ cấu mảng kinh doanh tài chính do cổ đông lớn nhất là Charoen Pokphand Group (C.P. Group) đề xuất. Diễn biến này cho thấy mâu thuẫn nội bộ đang gia tăng tại một trong những tập đoàn lớn nhất Thái Lan, theo Nikkei Asia.
Kế hoạch tái cơ cấu gây tranh cãi
C.P. All dự kiến tổ chức đại hội đồng cổ đông bất thường vào ngày 29/5 (giờ địa phương) để bỏ phiếu về kế hoạch tái cơ cấu nói trên. Cuộc bỏ phiếu này được xem là phép thử đối với mức độ độc lập của một công ty niêm yết nằm trong hệ sinh thái của tập đoàn gia đình lớn tại Thái Lan. Trọng tâm của tranh chấp là kế hoạch thành lập ngân hàng số của C.P. Group.
Năm ngoái, Ngân hàng Trung ương Thái Lan đã cấp 3 giấy phép ngân hàng số đầu tiên cho C.P. Group và 2 liên danh khác. Tuy nhiên, để tham gia lĩnh vực này, cơ quan quản lý yêu cầu các ứng viên phải hợp nhất toàn bộ hoạt động tài chính và tách biệt chúng khỏi các hoạt động phi tài chính nhằm tránh xung đột lợi ích. C.P. All hiện sở hữu 3 công ty con hoạt động trong lĩnh vực tài chính. Nhằm đáp ứng yêu cầu, C.P. Group muốn tách 3 đơn vị này khỏi C.P. All và chuyển chúng về dưới sự quản lý của công ty tài chính riêng là ACM Holding.
Phản ứng từ C.P. All
Ngày 17/4, các thành viên HĐQT độc lập của C.P. All đã thông qua nghị quyết phản đối kế hoạch và quyết định đưa vấn đề ra lấy ý kiến tại đại hội cổ đông bất thường. Trong hồ sơ gửi Sở Giao dịch Chứng khoán, C.P. All cho biết 3 công ty con tài chính đóng vai trò quan trọng, gắn chặt với hoạt động kinh doanh cốt lõi, đồng thời là cơ chế then chốt giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo doanh thu và hỗ trợ tăng trưởng cho hệ thống 7-Eleven. Công ty cảnh báo việc tái cơ cấu có thể làm giảm tính linh hoạt trong vận hành và gia tăng sự phức tạp về mặt pháp lý.
Ví dụ, công ty con Counter Service cung cấp dịch vụ thanh toán tại các cửa hàng 7-Eleven và có sự tích hợp chặt chẽ với hoạt động của C.P. All. Theo truyền thông địa phương, 3 công ty con tài chính này đóng góp khoảng 20% tổng lợi nhuận của C.P. All. Việc tách chúng ra khỏi công ty mẹ sẽ ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh. Sau khi thông tin được công bố, cổ phiếu C.P. All đã có thời điểm giảm tới 5% so với giá đóng cửa phiên trước đó.
Quan điểm từ C.P. Group
Về phía C.P. Group, tập đoàn cho rằng việc tham gia lĩnh vực ngân hàng sẽ giúp phát triển các dịch vụ tài chính dựa trên dữ liệu khách hàng thu thập từ toàn bộ hệ sinh thái kinh doanh. Một lãnh đạo của tập đoàn cho biết vào cuối tháng 4 rằng C.P. Group buộc phải tuân thủ các yêu cầu từ Ngân hàng Trung ương Thái Lan.
Kết quả bỏ phiếu và dự báo
Tại cuộc họp cổ đông, đề xuất tái cơ cấu chỉ được thông qua nếu nhận được ít nhất 75% số phiếu của các cổ đông tham dự. Các công ty thuộc C.P. Group, hiện nắm giữ tổng cộng 36,2% cổ phần C.P. All, sẽ không được quyền bỏ phiếu do có lợi ích trực tiếp liên quan đến kết quả biểu quyết. Các chuyên gia phân tích nhìn nhận khả năng đề xuất này bị bác bỏ là khá cao. Công ty chứng khoán Phillip Capital cho biết trong báo cáo ngày 14/5 rằng đa số cổ đông nhiều khả năng sẽ không chấp thuận kế hoạch, do đó hoạt động kinh doanh và dự báo lợi nhuận của C.P. All sẽ không bị ảnh hưởng. Yuanta Securities cũng đưa ra quan điểm tương tự trong báo cáo ngày 21/4, cho rằng phần lớn cổ đông sẽ bỏ phiếu chống vì lo ngại lợi nhuận suy giảm và tính linh hoạt trong hoạt động kinh doanh bị ảnh hưởng.
Bối cảnh doanh nghiệp gia đình tại Thái Lan
Hiện, các công ty niêm yết chủ chốt của C.P. Group bao gồm C.P. Foods, C.P. All và True Corporation. Cuộc đấu tranh nội bộ trên phản ánh mô hình tập đoàn phổ biến tại Thái Lan và nhiều quốc gia Đông Nam Á, nơi các gia đình sáng lập vẫn duy trì quyền kiểm soát thực tế đối với các công ty niêm yết. Khảo sát năm 2022 của Sở Giao dịch Chứng khoán Thái cho thấy có 451 doanh nghiệp niêm yết, chiếm 57% tổng số công ty trên thị trường, là do gia đình sáng lập hoặc người thân nắm giữ ít nhất 20% cổ phần. Số lượng doanh nghiệp gia đình vào năm 2022 cao hơn 43% so với năm 2017.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) từng bày tỏ lo ngại về mức độ kiểm soát quá lớn của các gia đình đối với doanh nghiệp Thái Lan. Trong Báo cáo đánh giá thị trường vốn Thái Lan năm 2025, OECD nhận định nhiều công ty niêm yết là doanh nghiệp gia đình, nơi những người sáng lập và người thân vẫn nắm giữ quyền kiểm soát đáng kể. Tổ chức này cho rằng sự hiện diện mạnh mẽ của các tập đoàn theo mô hình gia đình hoặc nhóm công ty kiểm soát lẫn nhau đòi hỏi Thái Lan phải cải thiện khuôn khổ quản trị doanh nghiệp.
