Tại địa chỉ 402 Nguyễn Văn Trỗi, phường Phú Lợi, TP.HCM (trước đây thuộc phường Hiệp Thành, TP.Thủ Dầu Một, Bình Dương), một mô hình kinh doanh mới lạ đang thu hút sự chú ý: quán không bán nước mà chỉ bán không gian. Thay vì tập trung vào đồ uống và giao tiếp như các quán cà phê truyền thống, nơi đây đặt trọng tâm vào trải nghiệm học tập và làm việc hiệu quả.
Ý tưởng khởi nghiệp độc đáo
Nguyễn Cẩm Phương Linh (26 tuổi, chủ quán) chia sẻ rằng ý tưởng kinh doanh này xuất phát từ trải nghiệm cá nhân và quan sát thực tế. Trong thời gian du học tại Singapore, cô từng tiếp cận nhiều không gian học tập miễn phí, tiện nghi dành cho sinh viên. Tuy nhiên, khi về nước, đặc biệt tại tỉnh Bình Dương cũ, nơi tập trung đông học sinh, sinh viên, cô nhận thấy mô hình này chưa phổ biến. Khoảng trống đó trở thành động lực để cô triển khai một không gian học tập phù hợp, dễ tiếp cận hơn cho người trẻ địa phương.
Linh cho biết vì mô hình không gian làm việc và học tập còn khá mới mẻ, nhiều khách chưa quen với việc sử dụng dịch vụ theo khung giờ cũng như việc quán không phục vụ đồ uống. Các quy định nhằm đảm bảo không gian yên tĩnh, như hạn chế trò chuyện và không nói chuyện lớn, cũng khiến một số khách ban đầu cảm thấy bỡ ngỡ. Tuy nhiên, sau khi trải nghiệm, khách dần thích nghi và đánh giá cao môi trường mà quán mang lại.
Không gian dành cho người cần tập trung
Theo Linh, quán được định vị là sự kết hợp giữa không gian học tập và không gian làm việc chung, nhưng được điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu thực tế tại địa phương. Trải nghiệm học tập cá nhân và làm việc độc lập được đặt lên hàng đầu, ưu tiên sự yên tĩnh và hạn chế tối đa yếu tố gây xao nhãng. Khách hàng chính hiện nay là học sinh THCS, THPT, nhóm có nhu cầu cao về không gian học tập ngoài giờ. Bên cạnh đó là sinh viên, người làm việc tự do và người làm trong lĩnh vực sáng tạo như thiết kế, vẽ. Ngoài khách lẻ, quán còn phục vụ các nhóm học tập hoặc lớp học đăng ký lịch cố định.
Trần Thị Thu Quỳnh, sinh viên Trường ĐH Thủ Dầu Một, cho biết: "Em đến quán với mục tiêu rõ ràng là học tập và làm việc. Nhiều bạn bè của em cũng xem quán như một điểm đến cố định trong ngày, nơi có thể ngồi hàng giờ mà không bị gián đoạn".
Đỗ Nhật Huy (27 tuổi, ở đường Lê Hồng Phong, phường Thủ Dầu Một, TP.HCM; trước là phường Phú Thọ, TP.Thủ Dầu Một, Bình Dương), mỗi tuần thường ghé quán để làm việc. "Tôi thích quán vì có không gian yên tĩnh, thay vì các quán cà phê ồn ào. Nhờ vậy, tôi tập trung làm việc hơn", Huy nói.
Tiện ích miễn phí và sự linh hoạt
Một trong những điểm khiến khách hàng thích thú là việc được mang đồ ăn, nước uống từ bên ngoài vào. Huy cho biết: "Tôi từng thấy bất ngờ vì đã quá quen với việc vào quán là phải gọi nước. Tuy nhiên, tôi thích vì quán không bắt buộc phải mua nước. Chính sự linh hoạt này giúp tôi cảm thấy thoải mái hơn, đặc biệt khi cần ngồi lâu".
Nguyễn Thành Hải, sinh viên Trường ĐH Thủy lợi cơ sở 2 Bình Dương, nhận xét: "Em tự học ở đây ít bị xao nhãng hơn so với khi ở nhà hoặc quán cà phê".
Theo Linh, thay vì chi tiền mua đồ uống, khách hàng chỉ trả phí cho không gian, sự riêng tư và mức độ tập trung. Quán khuyến khích khách tự mang theo thức uống cá nhân. "Đây là điểm khác biệt rõ ràng so với các quán cà phê hiện nay", Linh chia sẻ. Quán luôn chuẩn bị các lựa chọn cơ bản như trà túi lọc, cà phê pha sẵn, nước lọc miễn phí, cùng các tiện ích như máy in miễn phí, dụng cụ học tập cơ bản, vừa đáp ứng nhu cầu thiết yếu vừa giữ đúng tinh thần tối giản của mô hình.
Giá cả và định hướng phát triển
Hiện mô hình kinh doanh không bán nước, chỉ bán không gian có mức giá từ 25.000 đến 28.000 đồng cho 4 tiếng đồng hồ. Linh cho biết mục tiêu không phải là tối đa hóa lợi nhuận mà là tạo ra một không gian dễ tiếp cận, giúp khách duy trì thói quen học tập, làm việc lâu dài. "Tôi muốn quán trở thành một lựa chọn quen thuộc, chứ không phải dịch vụ chỉ dùng thỉnh thoảng", Linh nói.
Lượng khách mỗi ngày duy trì ổn định, tăng cao vào mùa thi, với khung giờ đông nhất từ 12 giờ đến 18 giờ, đặc biệt vào cuối tuần. Quán hoạt động từ khoảng 7 giờ 30 đến 23 giờ để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách. Về định hướng sắp tới, Linh cho biết quán phát triển theo chiều sâu, tập trung nâng cao trải nghiệm, sau đó có thể nhân rộng mô hình đến các khu vực khác để ngày càng có nhiều không gian học tập và làm việc chuyên biệt.
Đánh giá từ chuyên gia
Anh Huỳnh Linh Trường (34 tuổi), chuyên gia tư vấn khởi nghiệp và vận hành mô hình dịch vụ, làm việc tại 3B Tôn Đức Thắng, phường Sài Gòn, TP.HCM (trước là phường Bến Nghé, quận 1), nhận định việc xuất hiện các không gian bán sự tập trung cho thấy thị trường đang bắt đầu phân hóa rõ ràng theo nhu cầu. "Trước đây, quán cà phê gần như ôm tất cả: gặp gỡ, làm việc, thư giãn. Nhưng hiện nay, người dùng bắt đầu tách bạch nhu cầu. Khi cần làm việc nghiêm túc, họ sẵn sàng trả tiền cho một môi trường phù hợp hơn. Mô hình này phù hợp để phát triển tại các đô thị có đông học sinh, sinh viên", anh Trường nói.
Chuyên gia tâm lý Lại Thị Trang Thùy, Trung tâm bồi dưỡng kỹ năng sống và văn hóa Psychological Education (phường An Khánh, TP.HCM; trước là phường Thảo Điền, TP.Thủ Đức), cho rằng hiện nay nhiều người trẻ đang phải đối mặt với nhiều yếu tố gây xao nhãng như mạng xã hội, thông báo điện thoại hay môi trường sống không phù hợp để tập trung. Việc họ chủ động tìm đến không gian được thiết kế riêng cho học tập và làm việc là hoàn toàn dễ hiểu. "Điểm đáng chú ý của mô hình này không nằm ở việc không bán nước, mà ở chỗ nó giúp người dùng thiết lập trạng thái tâm lý rõ ràng: đã bước vào không gian này là để tập trung. Khi con người tách mình khỏi môi trường quen thuộc và đặt bản thân vào không gian có quy tắc, yên tĩnh, não bộ sẽ dễ dàng chuyển sang trạng thái làm việc sâu. Việc trả một khoản phí nhỏ cũng tạo ra cam kết tâm lý, khiến người trẻ có xu hướng sử dụng thời gian hiệu quả hơn", bà Thùy phân tích.
