LeEco, startup từng được mệnh danh là 'Tesla của Trung Quốc', đã chính thức sụp đổ sau 6 năm tăng trưởng thần tốc. Công ty bị xóa niêm yết khỏi sàn chứng khoán Thâm Quyến vào năm 2019, trong khi CEO Jia Yueting tuyên bố phá sản tại Mỹ với khoản nợ hơn 3 tỷ USD. Câu chuyện của LeEco trở thành bài học điển hình cho việc mở rộng quá nhanh mà thiếu nền tảng tài chính bền vững.
Khởi đầu đầy hứa hẹn
LeEco, tên đầy đủ là Leshi Internet Information & Technology Corp, được thành lập năm 2004 bởi Jia Yueting. Ban đầu, công ty hoạt động như một nền tảng video trực tuyến có trả phí tại Trung Quốc. Nhờ sự phát triển của Internet và thiết bị di động, LeEco nhanh chóng trở thành một trong những nền tảng phổ biến nhất. Năm 2010, LeEco được niêm yết trên sàn chứng khoán Thâm Quyến, trở thành công ty công nghệ đầu tiên của Trung Quốc trong lĩnh vực nội dung video lên sàn. Jia Yueting trở thành tỷ phú giàu thứ 17 Trung Quốc và được mệnh danh là 'Steve Jobs xứ Trung'.
Tham vọng mở rộng vượt tầm kiểm soát
LeEco mở rộng sang nhiều lĩnh vực: smartphone, TV thông minh, ô tô điện, nội dung giải trí và bán lẻ. Jia Yueting gọi đây là 'hệ sinh thái' khép kín. Công ty mở văn phòng tại Mỹ, Ấn Độ và lên kế hoạch toàn cầu. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng vượt quá năng lực tài chính. LeEco phụ thuộc nặng vào vốn vay và đòn bẩy tài chính, thay vì lợi nhuận thực tế. Dòng tiền âm liên tục trong nhiều quý. Việc đầu tư vào Faraday Future và mở rộng ra thị trường Mỹ tiêu tốn hàng trăm triệu USD nhưng không mang lại doanh thu đáng kể.
Bước ngoặt thảm họa
Ngày 20/10/2016, Jia Yueting thuê máy bay chở hàng trăm nhà báo đến San Francisco để ra mắt mẫu xe điện LeSee Pro. Buổi lễ trở thành thảm họa khi xe không thể tự chạy ra sân khấu. Tạp chí Fortune gọi đây là 'sự thất bại hoàn toàn'. Sau đó, các nhà cung cấp đòi nợ công khai, cổ phiếu lao dốc, sản phẩm mới thất bại. Tháng 7/2017, Trung Quốc đóng băng tài sản của Jia Yueting và yêu cầu ông về nước giải trình nợ nần. Ông đang ở Mỹ và từ chối trở về, lấy lý do tập trung phát triển Faraday Future.
Sụp đổ và bài học
Năm 2019, Jia Yueting nộp đơn xin phá sản tại Mỹ, tuyên bố nợ hơn 3 tỷ USD. Cùng năm, LeEco bị xóa niêm yết khỏi sàn chứng khoán Thâm Quyến. Jia Yueting thừa nhận trên WeChat: 'Tôi xin lỗi tận đáy lòng... Chúng tôi tăng tốc không suy nghĩ. Chúng tôi đã mở rộng quá mức với tài nguyên hạn chế trong khi theo đuổi chiến lược toàn cầu'. LeEco không phải startup đầu tiên thất bại, nhưng tốc độ sụp đổ và mức độ lan rộng của nó là bài học cho các doanh nghiệp về tầm quan trọng của nền tảng tài chính bền vững.
