Lam Research: Từ người tị nạn đến 'xương sống' ngành chip toàn cầu 300 tỷ USD
Chúng ta thường say mê những câu chuyện về các nhà sáng lập nổi tiếng với garage, ký túc xá, áo hoodie và những câu nói để đời. Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk – tên tuổi của họ xuất hiện khắp nơi. Nhưng hãy mở chiếc smartphone của bạn, nhìn qua lớp kính, lớp kim loại, bỏ qua logo phía sau và đi sâu vào phần silicon bên trong. Bạn sẽ không thấy Apple hay Google được khắc ở đó. Thứ bạn có thể tìm thấy là dấu ấn của một người mà phần lớn công chúng chưa từng nghe tên – David Lam.
Ông không tạo ra điện thoại hay ứng dụng. Ông tạo ra những cỗ máy làm nên tất cả những thứ đó. Và ngày nay, công ty do ông sáng lập có giá trị xấp xỉ 300 tỷ USD, với vốn hóa thị trường tiến sát mốc 290-300 tỷ USD vào đầu năm 2026, đưa Lam Research trở thành một trong những doanh nghiệp công nghệ lớn nhất thế giới.
Câu chuyện khởi nghiệp của David Lam: Hành trình từ bất ổn đến đỉnh cao
Câu chuyện của David Lam không bắt đầu ở Thung lũng Silicon. Ông sinh ra tại Trung Quốc, lớn lên trong những năm tháng biến động ở Việt Nam, rồi chuyển sang Hồng Kông. Giống như nhiều gia đình cùng thời, cuộc đời ông gắn liền với bất ổn chính trị và sự dịch chuyển liên tục. Cuối cùng, ông đặt chân tới Bắc Mỹ, đầu tiên là Canada, sau đó là Hoa Kỳ, mang theo hành trang là ý chí kiên cường và khát vọng đổi mới.
Sau khi nhận bằng tiến sĩ kỹ thuật hóa học tại MIT năm 1973, ông bước vào một ngành còn non trẻ và hỗn độn: sản xuất bán dẫn. Khi đó, việc chế tạo vi mạch còn rất thiếu chính xác, với quy trình không ổn định, chậm chạp và khó mở rộng quy mô. Lam chuyển hướng sang khắc plasma, một kỹ thuật cho phép tạo các mạch điện trên silicon với độ chính xác vượt trội. Thay vì cải tiến con chip, ông tập trung vào các công cụ dùng để làm ra con chip – một chiến lược định hình tương lai ngành công nghiệp.
Năm 1980, ông thành lập Lam Research, và chỉ bốn năm sau, Lam đi vào lịch sử. Năm 1984, ông trở thành người Mỹ gốc Á đầu tiên đưa một công ty niêm yết trên sàn NASDAQ, một cột mốc quan trọng trong làng công nghệ toàn cầu.
Lam Research ngày nay: Gã khổng lồ thầm lặng trên thị trường chứng khoán
Ngày nay, Lam Research có gần 20.000 nhân viên trên toàn cầu, với giá trị thị trường khoảng 290-300 tỷ USD, đưa công ty vào nhóm 50 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Quy mô này lớn hơn McDonald’s, lớn hơn Disney và gần gấp đôi Charles Schwab. Đây nhiều khả năng là công ty niêm yết lớn nhất thế giới được đặt theo tên một người còn sống, vì so sánh cho thấy Charles Schwab, Trump Media hay Dell Technologies đều nhỏ hơn. LVMH thì khổng lồ, nhưng người mang tên Louis Vuitton đã qua đời từ lâu, trong khi David Lam vẫn còn sống – cái tên trên tòa nhà chính là của người đã xây dựng nên nó.
Trong suốt thập kỷ qua, Lam Research mang lại mức sinh lời sánh ngang, thậm chí có giai đoạn vượt qua những tên tuổi công nghệ lớn nhất. Khi truyền thông tập trung vào nhóm “Magnificent Seven”, Lam Research vẫn lặng lẽ đi lên ở hậu trường. Công ty đạt tỷ suất sinh lời nội bộ khoảng 40%, một con số hiếm thấy với một doanh nghiệp hoạt động ngoài tầm chú ý của người tiêu dùng. Nói đơn giản, khoản đầu tư 10.000 USD cách đây khoảng mười năm giờ có thể trị giá gần 300.000 USD, tùy thời điểm, minh chứng cho sức mạnh tài chính bền vững.
Chừng nào thế giới còn cần chip nhanh hơn, AI thông minh hơn và sức mạnh tính toán lớn hơn, những cỗ máy của Lam Research vẫn sẽ hoạt động hết công suất, củng cố vị thế không thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Câu chuyện của David Lam không chỉ là một hành trình cá nhân, mà còn là bài học về sự kiên trì, đổi mới và tầm nhìn xa trong kỷ nguyên số.
