Hàng không tạo ra 'trứng vàng' cho du lịch và logistics
Kinh tế hàng không (Aviation Economy) đang định hình là hệ sinh thái toàn diện, đóng góp mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế của nhiều quốc gia. Theo Cục Hàng không, khoảng 80% khách quốc tế đến Việt Nam bằng đường hàng không, trong đó khách du lịch chiếm khoảng 70% tổng lượng vận chuyển của các hãng bay. Trong quý I/2026, ngành du lịch đón 24,1 triệu lượt khách, tăng 16,4% so với cùng kỳ, riêng khách quốc tế đạt gần 14 triệu lượt, tăng 19,4%.
Cục trưởng Hàng không Uông Việt Dũng nhấn mạnh mối quan hệ gắn bó, tương hỗ chặt chẽ giữa hàng không và du lịch tại tọa đàm gần đây, coi đây là mối quan hệ mang tính chiến lược đối với phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.
Vận tải hàng không: 'Mỏ vàng' từ thương mại điện tử
Cùng với vận tải hành khách, vận tải hàng hóa (air cargo) đang tăng trưởng nhanh nhờ sự phát triển của thương mại điện tử và xuất khẩu công nghệ cao. Năm 2026, Việt Nam đặt mục tiêu sản lượng vận tải hàng không đạt 1,6 triệu tấn, tăng 15% so với năm 2025. Phó chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp hàng không Việt Nam Bùi Doãn Nề cho rằng dư địa phát triển vận tải hàng không còn rất lớn, và quy hoạch cảng hàng không cần tính đến sự gắn kết giữa các loại hình vận tải để thuận tiện cho vận chuyển, gom tụ và giải tỏa hàng hóa.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra mỗi lao động trong ngành hàng không có thể tạo ra 24 việc làm gián tiếp trong các ngành liên quan. Nếu đầu tư đúng cách, 1 USD đầu tư vào sân bay có thể mang lại giá trị đến hơn 300 USD. Điều này giải thích tại sao kinh tế sân bay trở thành xu hướng phát triển toàn cầu, với mô hình 'thành phố sân bay' (airport city) lấy dịch vụ vận chuyển hàng không làm trung tâm, điển hình như sân bay Frankfurt (Đức), London Heathrow (Anh), Changi (Singapore).
Chuyển đổi từ hạ tầng tĩnh thành hệ sinh thái thông minh
Phân tích của McKinsey & Company nhấn mạnh các cảng hàng không đang tạo ra giá trị gia tăng khổng lồ bằng cách chuyển đổi từ 'cơ sở hạ tầng tĩnh' thành các hệ sinh thái thương mại và logistics thông minh. Sự gia tăng giá trị này đến từ ba trụ cột: chuyển đổi số và tối ưu hóa vận hành (AI và tự động hóa giúp tăng EBITDA từ 6% đến 8%); đa dạng hóa nguồn thu phi hàng không (bán lẻ, bất động sản, bãi đỗ xe); và đóng vai trò 'thỏi nam châm' thu hút FDI, phát triển thương mại điện tử và logistics xuyên biên giới.
Hội đồng Sân bay quốc tế (ACI World) đồng quan điểm, cho rằng nguồn thu phi hàng không với biên lợi nhuận cao hơn đang được tối ưu hóa, góp phần cân bằng hiệu quả tài chính tổng thể. Các mô hình thành công như Singapore Airlines gắn với Changi, Emirates Group với Dubai, Lufthansa Group và Qatar Airways là minh chứng.
Sân bay Gia Bình: Trung tâm kinh tế hàng không thế hệ mới
Tại Việt Nam, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được định vị như một trung tâm kinh tế hàng không thế hệ mới, có khả năng dẫn dắt cụm phát triển khu vực phía Bắc. Nằm ở cửa ngõ phía bắc, gần trung tâm Hà Nội, sân bay kết nối trực tiếp với các hành lang kinh tế trọng điểm và mạng lưới logistics - công nghiệp lớn.
Khác với cảng hàng không truyền thống, Gia Bình phát triển ba trụ cột: hạ tầng hàng không tiêu chuẩn cao; hệ sinh thái kinh tế - logistics - thương mại tạo giá trị gia tăng; và không gian đô thị, dịch vụ, trải nghiệm thu hút dòng vốn và nhân lực chất lượng cao. Sân bay được thiết kế kiến trúc biểu tượng, độc bản, chuẩn mực quốc tế, với trải nghiệm hành khách số hóa toàn hành trình, đồng thời định vị như một biểu tượng văn hóa - lịch sử mới.
Sự xuất hiện của mô hình Gia Bình phản ánh vai trò ngày càng rõ nét của khu vực tư nhân trong kiến tạo cấu trúc kinh tế mới. CTCP Hạ tầng Hàng không Masterise, thành viên Masterise Group, là nhà đầu tư, thể hiện năng lực tiếp cận mô hình phát triển tích hợp quy mô lớn, đồng kiến tạo và dẫn dắt mô hình kinh tế mới nơi hạ tầng, dịch vụ và trải nghiệm được tích hợp thống nhất.
