Hội thảo 40 năm Đổi mới: Tháo gỡ điểm nghẽn để phát huy vai trò dẫn dắt của tập đoàn kinh tế
Chiều ngày 13/4, Hội thảo "40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế" đã được tổ chức tại Hà Nội, nhằm nhìn lại chặng đường phát triển của nền kinh tế Việt Nam và thảo luận các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Khơi thông nguồn lực tư nhân: Điểm nghẽn nằm ở cơ chế và thể chế
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 50% GDP và tạo ra phần lớn việc làm, nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế về quy mô và cấu trúc. Phần lớn doanh nghiệp là nhỏ và vừa, trong khi các tập đoàn tư nhân đủ tầm dẫn dắt còn thiếu.
Ông Hiển nhấn mạnh, cơ chế "đặt hàng" từ Nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trong các dự án chiến lược vẫn triển khai chậm. Để khơi thông nguồn lực, cần hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, định mức và cơ chế đầu ra rõ ràng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực trọng điểm.
Bên cạnh đó, yêu cầu liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ, cũng được đề cập trong bối cảnh nền kinh tế còn phân mảnh. Các rào cản về chính sách, cách thức triển khai hỗ trợ doanh nghiệp, cũng như sự chồng chéo trong quản lý giữa các bộ, ngành là những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.
Khu vực tư nhân: Động lực quan trọng nhưng còn nhiều nghịch lý
Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký VCCI nhận định, khu vực kinh tế tư nhân đã trải qua hành trình gần 40 năm để chuyển từ vị thế "không được thừa nhận đầy đủ" sang "động lực quan trọng nhất" của nền kinh tế. Dù số lượng doanh nghiệp đã vượt mốc 1 triệu và đóng góp khoảng 50% GDP, khu vực này vẫn tồn tại nhiều nghịch lý: đông nhưng chưa mạnh, năng động nhưng chưa bền vững, và còn hạn chế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Cơ cấu ngành nghề chưa hợp lý khi phần lớn doanh thu vẫn tập trung vào tài chính và bất động sản, trong khi công nghiệp chế biến, chế tạo còn chiếm tỷ trọng thấp. Theo ông Tuấn, để hình thành các tập đoàn tư nhân đủ sức dẫn dắt, cần chuyển dịch sang sản xuất và công nghệ, tăng đầu tư cho nghiên cứu phát triển, đồng thời hoàn thiện thể chế theo hướng bảo vệ quyền tài sản, giảm rào cản và nâng cao tính minh bạch.
Bài toán vốn: Không chỉ huy động mà còn phải sử dụng hiệu quả
Ở góc độ cung ứng vốn, ông Nguyễn Ngọc Cảnh - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, hệ thống tổ chức tín dụng đã có bước phát triển mạnh mẽ, với tổng tài sản đạt gần 28,9 triệu tỷ đồng vào cuối năm 2025. Dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 18,6 triệu tỷ đồng, tương đương 144% GDP. Ngành ngân hàng cam kết tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, bảo đảm ổn định vĩ mô và cung ứng đủ vốn cho nền kinh tế.
Từ thực tiễn hoạt động, ông Đỗ Quang Vinh - Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc SHB cho biết, ngân hàng này định hướng phát triển gắn với các lĩnh vực nền tảng của nền kinh tế và các tập đoàn đầu tàu. Không chỉ cung cấp tín dụng, ngân hàng đang chuyển sang cung ứng giải pháp tài chính tổng thể và đồng hành với toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp.
Ở góc độ thị trường vốn, ông Nguyễn Quang Thuân - Chủ tịch FiinGroup cho rằng, Việt Nam đang đối mặt với nhu cầu vốn rất lớn trong giai đoạn tới, ước tính khoảng 38,5 triệu tỷ đồng trong 5 năm. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ là huy động vốn mà còn là sử dụng hiệu quả nguồn lực này. Ông Thuân đề xuất phát triển mạnh các kênh như trái phiếu doanh nghiệp, IPO, quỹ đầu tư và vốn quốc tế, đồng thời nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia để giảm chi phí vốn.
Vai trò hạt nhân của tập đoàn dẫn dắt: Tạo lực kéo cho hệ sinh thái
Chia sẻ từ góc độ doanh nghiệp, ông Lê Khắc Hiệp - Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup cho rằng, một trong những thách thức lớn của nền kinh tế Việt Nam là thiếu các ngành công nghiệp chế tạo có năng lực nội sinh đủ mạnh. Ngành ô tô được xem là phép thử điển hình cho năng lực này.
Sự xuất hiện của VinFast được đánh giá là bước ngoặt khi doanh nghiệp lựa chọn mô hình phát triển tích hợp, từ nghiên cứu phát triển đến sản xuất. Với tỉ lệ nội địa hóa xe điện đạt khoảng 60% và hướng tới 80% trong thời gian tới, doanh nghiệp này đang góp phần thúc đẩy hình thành chuỗi cung ứng nội địa.
Vai trò của một doanh nghiệp dẫn dắt không chỉ nằm ở quy mô sản xuất mà còn ở khả năng tạo "lực kéo" cho hệ sinh thái. Thông qua các đơn hàng lớn, ổn định, các doanh nghiệp phụ trợ có điều kiện đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn tới, Việt Nam cần một lớp doanh nghiệp đủ mạnh để dẫn dắt, đặc biệt là các tập đoàn kinh tế có năng lực công nghệ, quản trị và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Điều này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách nhà nước, hệ thống tài chính và nỗ lực của chính doanh nghiệp.
Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường vốn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng các chuỗi liên kết kinh tế có chiều sâu. Trong bối cảnh đó, vai trò của các tập đoàn kinh tế không chỉ dừng ở đóng góp tăng trưởng, mà còn là lực lượng kiến tạo cấu trúc mới cho nền kinh tế, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao năng lực tự chủ quốc gia.
