Founder Grandma Lu's: Từ chối 'deal' in kind, tái cơ cấu mô hình để phát triển bền vững
Sau chương trình Shark Tank, Lưu Thị Thu Hương, founder của Grandma Lu's, đã có nhiều cuộc làm việc với các đối tác, nhưng đến nay cô vẫn chưa chốt bất kỳ thỏa thuận đầu tư nào dưới hình thức in kind (thanh toán bằng hiện vật hoặc dịch vụ). Cô cho biết, bản thân muốn hiểu rõ hơn về cách quy đổi giá trị và triển khai thực tế để đảm bảo phù hợp với mô hình kinh doanh của mình.
Lý do từ chối hợp tác in kind
Phía đối tác, như anh Minh, đã đưa ra một số gợi ý kết hợp hệ sinh thái, nhưng Thu Hương nhận thấy những phương án này chưa hợp lý. Ví dụ, khi tìm hiểu hành vi tiêu dùng trong rạp phim, cô nhận thấy các sản phẩm ăn nhanh truyền thống vẫn chiếm tỷ lệ lớn, do đó cần thêm thời gian để tìm cách kết hợp phù hợp hơn. Ngoài ra, có gợi ý về truyền thông trong phim, nhưng mô hình của Grandma Lu's hiện chưa thể vận chuyển toàn quốc dễ dàng; nếu tập trung truyền thông mà điểm bán vẫn ở một khu vực, hiệu quả sẽ không tương xứng.
Vì vậy, Thu Hương chọn cách tạm dừng, chờ đợi một phương án in kind phù hợp hơn. Cô nhấn mạnh: "Tôi không muốn vội chốt một thứ mà bản thân chưa thấy giá trị thật. Tôi chậm nhưng chắc, quan trọng nhất là tôi biết tôi đang làm gì." Cô cũng chia sẻ rằng hoài nghi là điều bình thường trong kinh doanh, và mô hình không có đúng hay sai tuyệt đối, mà quan trọng là hiểu rõ khách hàng mục tiêu và giá trị mang lại cho họ.
Mô hình kinh doanh và tái cơ cấu
Grandma Lu's hướng tới nhóm khách du lịch một mình (solo travel), với cơ cấu khách hiện nay gồm 70% khách quốc tế và 30% dân văn phòng. Bên cạnh dịch vụ lưu trú và bánh mì, doanh nghiệp còn cung cấp các trải nghiệm như tour du lịch, lớp nấu ăn, và bữa ăn kết nối. Hiện tại, Grandma Lu's vận hành 4 chi nhánh với giá khoảng 350.000 đồng/người/đêm và tỷ lệ lấp đầy phòng trên 90%.
Mô hình ban đầu kết hợp lưu trú quy mô nhỏ với quầy bánh mì tại điểm lưu trú, nhưng sau một năm, Thu Hương đã tái cơ cấu thành hai công ty riêng biệt: một cho bánh mì (thuộc F&B) và một cho khách sạn. Cô giải thích: "Khi tách ra, tôi thấy đường đi sáng hơn. Khách sạn là câu chuyện vốn và dài hạn, trong khi F&B là vòng tiền nhanh và cạnh tranh dày. Tách rõ rồi thì mỗi bên đi theo logic riêng, đỡ 'cầu kỳ' cho cả mình và đối tác." Điều này cho phép cô linh hoạt mở rộng, chẳng hạn như bánh mì có thể xuất hiện ở sân bay hoặc tòa nhà văn phòng mà không cần khách sạn đi kèm.
Thách thức và chiến lược phát triển
Thu Hương từng làm việc trong môi trường đa quốc gia hệ thống, nhưng khi khởi nghiệp F&B, cô nhận thấy nhịp vận hành khác biệt và cạnh tranh khốc liệt. Cô chia sẻ: "F&B ở Việt Nam cạnh tranh khốc liệt vì ngưỡng gia nhập ngành thấp. Chỉ một lỗi nhỏ, như an toàn thực phẩm, cũng có thể thành rủi ro lớn." Tuy nhiên, cô yêu thích ngành này vì cảm giác học hỏi và sáng tạo mỗi ngày.
Sau khi lên sóng Shark Tank, cô nhận ra cần phải "lớn" lên nhanh trong cách tổ chức và chọn lọc cơ hội. Thay vì nhận mọi cơ hội như trước, cô giờ đây cân nhắc kỹ lưỡng hơn, tập trung vào việc kiện toàn mô hình và định hướng rõ ràng trước khi mở rộng.
Quan điểm về lãnh đạo và phụ nữ trong kinh doanh
Thu Hương chia sẻ những suy nghĩ về vai trò của phụ nữ trong kinh doanh, đặc biệt khi phải cân bằng nhiều kỳ vọng. Cô nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống và đội ngũ vững chắc để doanh nghiệp không phụ thuộc hoàn toàn vào founder. Cô nói: "Người phụ nữ làm lãnh đạo cần làm được hai việc: xây hệ thống để không 'ôm' vận hành mãi, và tạo đội ngũ đủ vững để trao quyền." Điều này giúp giảm thời gian làm việc nhưng vẫn đảm bảo vai trò chiến lược.
Cô cũng khuyến khích biến sự nhạy cảm và cảm xúc thành năng lực lãnh đạo, bằng cách hiểu người, hiểu mình, và truyền năng lượng đúng lúc. Đối với các bạn trẻ, cô khuyên nên tích lũy kinh nghiệm làm việc tại các công ty tốt trước khi khởi nghiệp, để học hỏi hệ thống và tiêu chuẩn chuyên nghiệp.
Cuối cùng, Thu Hương tin tưởng vào giá trị mà Grandma Lu's mang lại, dù lợi nhuận chưa đột phá. Cô kết luận: "Cái giữ tôi ở lại là cảm giác mình đang làm điều có ý nghĩa. Tôi tin xã hội sẽ đón nhận điều tử tế đó."
