Ngày 14/5, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước (Bộ Tài chính) tổ chức Hội nghị phổ biến quy định pháp luật về công ty đại chúng, huy động vốn, thoái vốn đối với các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa đang niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán.
Doanh nghiệp Nhà nước phải sớm đáp ứng chuẩn công ty đại chúng
Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và chất lượng cao, việc phát triển thị trường vốn nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Đảng, Quốc hội và Chính phủ đặc biệt quan tâm. Bà Phương cho biết: “Việc đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn gắn với niêm yết/đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn xã hội và gia tăng giá trị doanh nghiệp”.
Bà Phương cũng chỉ ra rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, đặc biệt từ các quỹ đầu tư dài hạn và quỹ thụ động toàn cầu. Trong bối cảnh đó, vai trò của các doanh nghiệp Nhà nước niêm yết và đăng ký giao dịch rất quan trọng, bởi đây là nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, hoạt động trong các lĩnh vực then chốt, có khả năng tạo sức hút mạnh mẽ đối với dòng vốn trong và ngoài nước. Do đó, việc thực hiện nghiêm các quy định về công ty đại chúng, công bố thông tin, quản trị công ty, niêm yết và đăng ký giao dịch, đồng thời chủ động nâng cao tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, thúc đẩy thanh khoản và tăng tính hấp dẫn của cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước sẽ góp phần quan trọng vào quá trình nâng tầm thị trường Việt Nam.
Về phía cơ quan quản lý, Chủ tịch Vũ Thị Chân Phương khẳng định UBCKNN cùng với Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước trong quá trình tham gia niêm yết/đăng ký giao dịch, nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật và quản trị tiên tiến.
Theo quy định của Luật chứng khoán, công ty đại chúng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu và cơ cấu cổ đông, trong đó tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Qua rà soát, phần lớn doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa là công ty đại chúng chưa đáp ứng điều kiện mới về cơ cấu cổ đông do tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn và cổ đông Nhà nước còn cao, dẫn tới tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng thấp. Các doanh nghiệp này cần khẩn trương thực hiện các giải pháp tái cơ cấu để đáp ứng và duy trì điều kiện công ty đại chúng.
Để hỗ trợ doanh nghiệp duy trì tư cách công ty đại chúng và nâng cao hiệu quả huy động vốn, UBCKNN đã và đang triển khai nhiều giải pháp như hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục chào bán chứng khoán, đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát hành cổ phiếu, thoái vốn và cơ cấu lại cổ đông.
Huy động vốn qua chứng khoán phục vụ mục tiêu tăng trưởng
Tại hội nghị, ông Vũ Hồng Phương, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước, cho biết chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân ở mức cao hai con số, dẫn đến yêu cầu cao về giao chỉ tiêu sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp nhà nước. Đây là thách thức lớn đối với các tập đoàn kinh tế, tổng công ty và doanh nghiệp Nhà nước. Ông Phương nhấn mạnh: “Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ dựa vào vốn Nhà nước mà cần huy động nhiều nguồn lực khác, trong đó huy động vốn qua thị trường chứng khoán là kênh quan trọng, đặc biệt đối với doanh nghiệp Nhà nước đã cổ phần hóa, là công ty đại chúng, đang niêm yết hoặc giao dịch”.
Ông Phương đánh giá việc hỗ trợ các doanh nghiệp Nhà nước tuân thủ quy định pháp luật về chứng khoán và pháp luật về quản lý, đầu tư vốn Nhà nước, đồng thời nắm bắt cơ hội huy động vốn cho sản xuất kinh doanh là cần thiết và có ý nghĩa. Ông hy vọng hội nghị sẽ là diễn đàn để các chuyên gia, cơ quan quản lý trao đổi toàn diện những nội dung liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước đang niêm yết/đăng ký giao dịch; làm rõ những vướng mắc, thống nhất nhận thức và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về chứng khoán và quản lý, đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.
Hội nghị cũng là cơ hội để đại diện cơ quan quản lý và các đại biểu trao đổi, giải đáp khó khăn trong quá trình triển khai; đồng thời cập nhật thông tin, quy định mới phục vụ xây dựng phương án tăng vốn, thoái vốn, cơ cấu lại cổ đông, nâng cao chất lượng quản trị công ty và minh bạch thông tin nhằm đáp ứng điều kiện công ty đại chúng, góp phần phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam công khai, minh bạch, hiệu quả, bền vững và thực hiện mục tiêu cơ cấu lại vốn.
