Hà Lâm Tú Quỳnh, cựu Giám đốc Truyền thông Google khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đã rời bỏ công việc 10 năm để khởi nghiệp với thương hiệu bánh mì Việt tại Singapore. Sau một năm vận hành, chị chia sẻ về những bài học sâu sắc về giá trị lao động mà trước đây chưa từng cảm nhận được.
Từ giám đốc đến người giao bánh mì
Trong bộ đồng phục tiệm ăn, Tú Quỳnh tự tay giao những chiếc bánh mì đến các văn phòng lớn như Amazon, Meta và chính Google - nơi chị từng làm việc với vai trò nhân sự cấp cao. "Chạnh lòng thì có", chị kể, nhưng cảm giác đó không đến từ sự tiếc nuối vị trí hay thu nhập cũ. Điều khiến chị trằn trọc là lần đầu tiên cảm nhận rõ sự khác biệt giữa thực khách và người tạo ra bữa ăn. Phía sau mỗi phần ăn là áp lực vận hành, những giờ làm việc chân tay kéo dài và vô số chi tiết trước đây chị chưa từng thấy.
Ngày khai trương, bạn bè đến đông, nhiều người nói: "Can đảm thật." Lúc đó chị chưa cảm nhận hết sức nặng câu nói ấy. Chỉ khi thương hiệu sắp tròn một tuổi, ngồi kể lại hành trình, chị mới thấm thía.
Thị trường F&B Singapore khốc liệt
Singapore là thị trường F&B nổi tiếng khốc liệt với tỷ lệ đào thải lớn. Người dân có tần suất ăn uống bên ngoài cao, tiêu chuẩn tiêu dùng khắt khe. Món Việt không còn được chọn vì sự mới lạ; khách hàng quay lại dựa trên chất lượng, trải nghiệm và giá trị nhận được. Singapore quản lý ngành ẩm thực chặt chẽ từ giấy phép, an toàn thực phẩm đến tiêu chuẩn vận hành, buộc các thương hiệu mới phải chuyên nghiệp ngay từ đầu.
Học làm bánh mì từ con số 0
Không có kinh nghiệm ẩm thực, Tú Quỳnh về Việt Nam học cách tự tay làm bánh mì ngon, học nêm nếm, kết hợp nguyên liệu và giữ hương vị Việt trong điều kiện vận hành tại Singapore. Chị kiên quyết giữ hành, ngò, đồ chua thay vì thay thế bằng nguyên liệu nhập thuận tiện. Ổ bánh mì phải đạt độ nóng, vỏ giòn, ruột ẩm. Thịt nướng trên lửa để tạo mùi caramel, không dùng giải pháp công nghiệp. Với chị, đó là tinh thần của bánh mì Việt.
Nhưng làm món ăn chỉ là một phần; còn lại là lau nhà, lặt rau, kiểm kê, đứng quầy, phục vụ, thu ngân, lập kế hoạch phát triển thương hiệu. Có ngày chị làm 15-16 tiếng, có tháng doanh thu không bằng một tháng lương cũ. Chính guồng quay đó giúp chị hiểu: "Tôi hiểu được giá trị của lao động phổ thông."
Giá trị lao động phía sau món ăn
Tú Quỳnh thẳng thắn: "Đồ ăn Việt ngon, rẻ vì giá trị lao động ở Việt Nam còn rẻ." Nhưng đó không phải cách nhìn bi quan, mà là điểm xuất phát để nghĩ về bài toán đưa món Việt đi xa. Theo chị, nếu chỉ cạnh tranh bằng ngon và rẻ, thương hiệu luôn chịu áp lực giá thấp. Muốn nâng tầm món ăn phải nâng tầm thương hiệu, để công sức phía sau được trả xứng đáng. Sau một năm, tỷ lệ khách quay lại đạt khoảng 85%, phần lớn là khách quốc tế sống hoặc du lịch tại Singapore. Với chị, đó là dấu hiệu khách hàng quay lại vì giá trị thương hiệu tạo ra.
Hiện tại, đội ngũ vận hành đã ổn định, chị không nhất thiết phải có mặt mỗi ngày nhưng vẫn đến để đồng hành cùng nhân viên. "Đây là điều chị chưa từng có được khi còn làm văn phòng," chị nói.
Khi được hỏi lời khuyên cho người trẻ, chị nhấn mạnh sự chuẩn bị về tài chính, mentor, cộng sự và mạng lưới quan hệ. "Thành công không nhất thiết gắn với chức danh hay số dư tài khoản, mà đôi khi đến từ việc nhìn thấy điều mình làm tạo ra giá trị thật." Hạnh phúc hiện tại của chị là mỗi ngày mở cửa đều có khách bước vào. "Tôi biết mình không chỉ đang bán một ổ bánh mì. Tôi đang thử trả lời một câu hỏi lớn hơn: Liệu món Việt có thể đi xa mà vẫn đủ giá trị để những người làm ra nó được trả công xứng đáng hay không."
