Meituan - Gã khổng lồ giao hàng Trung Quốc sắp vào Việt Nam: Đốt tiền bán cà phê 7.000 đồng để đổi 120 triệu đơn/ngày
Thị trường giao hàng và đồ ăn tại Trung Quốc đang chứng kiến một cuộc chiến khốc liệt chưa từng có, với Meituan dẫn đầu trong làn sóng "thương mại tức thời". Doanh nghiệp này nổi tiếng là tay chơi sẵn sàng "đốt tiền" để đấu với các đối thủ truyền kiếp như JD.com và Alibaba. Theo hãng tin CNBC, năm 2025 đánh dấu một cuộc thư hùng mới, không phải trong thương mại điện tử truyền thống mà ở lĩnh vực giao hàng siêu tốc, nơi tốc độ và giá rẻ là yếu tố sống còn.
Cuộc chiến giá cả làm rung chuyển thị trường
Tại các đô thị lớn của Trung Quốc, khái niệm "nhanh" đang được định nghĩa lại một cách triệt để. Nhờ mạng lưới hàng triệu tài xế công nghệ, mọi thứ từ ly cà phê, suất bánh bao cho đến iPhone hay quần áo thời trang đều có thể được giao tận tay chỉ trong vòng 30 phút. Sự cạnh tranh gay gắt đã đẩy mức chiết khấu lên đến mức khó tin, với các chương trình khuyến mãi của Meituan kéo giá "một ly cà phê mang đi" xuống chỉ còn 2 nhân dân tệ, tương đương khoảng 7.000 đồng Việt Nam.
Kết quả của đợt "vung tay" này thật đáng kinh ngạc: 120 triệu đơn hàng được xác lập chỉ trong vòng 24 giờ, khiến hệ thống máy chủ tại một số khu vực của Meituan rơi vào tình trạng quá tải tạm thời. Tuy nhiên, đằng sau những con số hào nhoáng về lượng đơn hàng là sự sụt giảm niềm tin từ thị trường tài chính. Cổ phiếu của Meituan đã bốc hơi khoảng 22% giá trị kể từ đầu năm 2024, trong khi JD.com cũng ghi nhận mức giảm 10%.
Căng thẳng leo thang và những hệ lụy tài chính
Cuộc đối đầu thực sự leo thang từ tháng 2/2025 khi JD.com, vốn mạnh về logistics hàng hóa, quyết định lấn sân sang mảng giao đồ ăn - lãnh địa vốn là "nồi cơm" chính của Meituan và Ele.me (thuộc Alibaba). Không chịu ngồi yên, Meituan đáp trả bằng cách ra mắt nền tảng mua sắm chớp nhoáng 24/7 vào tháng 4, cung cấp từ rượu bia đến thiết bị điện tử với cam kết giao hàng thần tốc.
Để hiện thực hóa tham vọng, JD.com đã không ngần ngại công bố gói trợ giá lên tới 10 tỷ nhân dân tệ, và gần đây nhất tiếp tục rót thêm 10 tỷ nhân dân tệ cho "Kế hoạch Song Bách" nhằm hỗ trợ các nhà bán hàng. Ngay lập tức, Alibaba cũng "phản pháo" bằng gói trợ giá khổng lồ 50 tỷ nhân dân tệ (khoảng 7 tỷ USD) cho nền tảng Taobao Instant Commerce.
Dù các báo cáo tài chính quý I/2025 vẫn cho thấy những tín hiệu tích cực - lợi nhuận của Meituan đạt 10,2 tỷ nhân dân tệ, tăng 63% so với cùng kỳ - nhưng chính ban lãnh đạo công ty cũng đưa ra cảnh báo về áp lực cạnh tranh trong các quý tiếp theo. Phân tích từ Nomura chỉ ra rằng việc mở rộng sang mảng giao đồ ăn có thể khiến JD.com lỗ hơn 10 tỷ nhân dân tệ chỉ trong quý II.
Lịch sử máu lửa và DNA sống sót của Meituan
Để hiểu về sự lì lợm của Meituan trong cuộc chiến giá hiện tại, phải nhìn lại lịch sử "máu và nước mắt" của doanh nghiệp này. Thành lập năm 2010 bởi Vương Hưng, một doanh nhân từng thất bại với nhiều dự án mạng xã hội, Meituan khởi đầu là một trang web mua chung. Giai đoạn 2010-2012 được gọi là "Cuộc chiến nghìn web" tại Trung Quốc với hơn 5.000 đối thủ cùng đốt tiền để giành thị phần.
Trong khi các đối thủ vung tay quá trán vào quảng cáo xa xỉ, Vương Hưng lại chọn chiến lược "kiểm soát chi phí cực đoan" và tập trung vào hiệu suất vận hành. Kết quả, Meituan không chỉ sống sót mà còn thâu tóm các đối thủ để trở thành gã khổng lồ đa dịch vụ. Chính DNA "sống sót từ vùng chiến sự" này đã tôi luyện nên một Meituan cực kỳ hung hãn trong các cuộc đua đốt tiền hiện nay.
Phản ứng từ cơ quan quản lý và tương lai bất định
Sự khốc liệt của thị trường đã buộc giới chức Trung Quốc phải lên tiếng. Vào tháng 5/2025, cơ quan quản lý thị trường hàng đầu nước này đã triệu tập cả ba ông lớn JD.com, Meituan và Alibaba để yêu cầu tuân thủ luật pháp và cạnh tranh lành mạnh. Các hiệp hội bán lẻ lo ngại rằng chương trình trợ giá vô tội vạ sẽ phá nát cấu trúc giá thị trường và gây hệ lụy xấu cho nền kinh tế dài hạn.
Dẫu vậy, dường như cỗ xe "thương mại tức thời" vẫn chưa có dấu hiệu đạp phanh. Tại thị trường mà tốc độ và giá cả là "tôn giáo", Meituan và các đối thủ vẫn đang chọn cách tiến lên phía trước, bất chấp việc lợi nhuận đang bị bào mòn sau mỗi đơn hàng giá 2 nhân dân tệ. Với tham vọng mở rộng ra quốc tế, việc Meituan sắp vào Việt Nam có thể mang theo cả những chiến thuật cạnh tranh khốc liệt này, đặt ra bài toán mới cho thị trường nội địa.
