Cựu giáo viên Trung Quốc tìm thấy thành công bất ngờ trong ngành xuất khẩu quan tài
Thay vì tiếng học sinh ê a trên bục giảng, Lisa Liu, 29 tuổi, giờ đây quen thuộc với âm thanh của máy cưa và mài gỗ trong xưởng sản xuất quan tài tại thành phố Hà Trạch, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Sau nhiều năm kiệt sức vì nghề giáo viên, cô đã rẽ hướng sang một lĩnh vực hoàn toàn khác biệt: xuất khẩu quan tài, giúp doanh nghiệp thu về gần 6 triệu USD mỗi năm.
Từ bục giảng đến xưởng gỗ: Hành trình vượt qua định kiến
Vào tháng 7 năm 2023, Lisa Liu quyết định nghỉ việc sau thời gian dài đối mặt với áp lực công việc, thường xuyên khàn giọng và mệt mỏi. Một cuộc phỏng vấn tình cờ đã đưa cô đến với xưởng đóng quan tài tại quê nhà, nơi cô đảm nhận vai trò phụ trách thương mại quốc tế. Ban đầu, Liu cũng như nhiều người Trung Quốc khác, cảm thấy e ngại về ngành công nghiệp này vì quan niệm rằng nhắc đến cái chết sẽ mang lại vận rủi.
"Nỗi sợ của tôi chỉ thực sự tan biến khi tôi thấy các công nhân trong xưởng thản nhiên dùng bình đựng tro cốt chưa sử dụng để đựng đồ dùng cá nhân. Với họ, quan tài hay bình tro cốt đơn thuần chỉ là một sản phẩm thủ công bằng gỗ", Liu chia sẻ. Cô nhận ra rằng sinh lão bệnh tử là quy luật tự nhiên, và việc con người cần một chiếc quan tài khi qua đời là nhu cầu tất yếu.
Khám phá thị trường châu Âu và sự khác biệt văn hóa
Nhờ sự bình thản của những người thợ, Liu bắt đầu nghiên cứu thị trường và phát hiện ra sự khác biệt lớn về văn hóa giữa Trung Quốc và châu Âu. Trong khi quan tài Trung Quốc thường nặng và có màu tối, khách hàng châu Âu lại ưa chuộng các mẫu nhẹ, được chạm khắc tinh xảo với các biểu tượng tôn giáo. Đặc biệt, tại một số quốc gia châu Âu, vì thi thể thường được hỏa táng cùng quan tài nên vật liệu phải dễ cháy nhưng vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ.
"Xưởng chúng tôi sử dụng gỗ ngô đồng xuất xứ ngay tại Hà Trạch. Loại gỗ này nhẹ, vân đẹp, đáp ứng hoàn hảo các tiêu chuẩn khắt khe của châu Âu", Liu giải thích. Một chiếc quan tài mộc tại đây có giá từ 90 đến 150 USD, nhưng khi đến tay người dùng châu Âu, giá có thể lên tới 2.100 USD.
Doanh thu ấn tượng và sự phát triển của ngành công nghiệp tang lễ
Hiện nay, xưởng của Liu xuất khẩu khoảng 40.000 chiếc quan tài mỗi năm, đem về doanh thu gần 40 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 6 triệu USD. "Ngày nào cũng có người qua đời nên nhu cầu luôn ổn định", cô cho biết. Hà Trạch không phải là địa phương duy nhất tại Trung Quốc giàu lên nhờ dịch vụ tang lễ. Làng Mibeizhuang ở tỉnh Hà Bắc hiện là trung tâm cung ứng đồ tang lễ lớn nhất nước, với giá trị sản xuất vượt một tỷ nhân dân tệ vào năm 2020. Tại Huệ An, Phúc Kiến, việc xuất khẩu bia mộ đá sang Nhật Bản cũng đem về gần 2 tỷ nhân dân tệ hàng năm.
Các doanh nghiệp nội địa còn nhạy bén khi xuất khẩu vàng mã phân hủy sinh học sang phương Tây. Ví dụ, tại Mỹ, một xấp "tiền âm phủ" nhập khẩu từ Trung Quốc với giá 2 USD có thể được bán với giá 15 USD.
Thế hệ trẻ và sự thay đổi trong quan niệm về cái chết
Ngành công nghiệp tỷ đô này đang trỗi dậy mạnh mẽ một phần nhờ thế hệ trẻ Trung Quốc bắt đầu có cái nhìn cởi mở hơn về cái chết. Họ không còn né tránh những điều cấm kỵ, thậm chí nhiều người trẻ tự thiết kế quan tài cho bản thân theo hình tàu vũ trụ. Tại Thượng Hải, các "quán cà phê tử thần" xuất hiện, cho phép khách hàng kể những câu chuyện về sự sống và cái chết để đổi lấy đồ uống miễn phí.
Bà Luo Yan, phó giáo sư xã hội học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung, gọi đây là quá trình "bình thường hóa" quan niệm về cái chết. Ngày càng có nhiều người trẻ gia nhập ngành tang lễ với vai trò nhà thiết kế nghĩa trang hay quản lý dịch vụ. "Nhìn thẳng vào cái chết là cách để người trẻ rũ bỏ những áp lực phù phiếm và học cách trân trọng cuộc sống hiện tại", bà Luo nói, đồng thời đề xuất tổ chức các buổi tọa đàm giáo dục về sự sống tại các không gian công cộng như thư viện và bảo tàng.
