BYD Đối Mặt Với Thách Thức Lớn Tại Thị Trường Nhật Bản
Những thay đổi trong chính sách hỗ trợ xe năng lượng sạch của Chính phủ Nhật Bản đang tạo ra sự phân hóa sâu sắc về giá bán thực tế giữa các hãng xe. Theo báo cáo từ Nikkei, hãng xe điện BYD của Trung Quốc ghi nhận kết quả không mấy khả quan trong đợt điều chỉnh trợ cấp mua xe điện tại quốc gia này.
Khoảng Cách Hỗ Trợ Mở Rộng, BYD Bị Bỏ Lại Phía Sau
Không một mẫu xe nào trong số 4 mẫu xe của BYD bán tại Nhật Bản được tăng trợ cấp. Ngược lại, các đối thủ cạnh tranh trực tiếp như Toyota Motor và Tesla lại được hưởng mức hỗ trợ tăng đáng kể từ cơ quan quản lý. Điều này dẫn đến một thực tế đáng chú ý: người tiêu dùng mua xe điện BYD sẽ nhận được khoản hỗ trợ ít hơn tới 950.000 yên (tương đương 6.000 đô la Mỹ) so với khi mua xe do Toyota sản xuất.
Cơ cấu trợ cấp mới do Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản ban hành đã nâng giới hạn hỗ trợ tối đa cho xe thuần điện (EV) từ mức cũ lên 1,3 triệu yên, tăng thêm 400.000 yên. Trong khi đó, mức hỗ trợ dành cho dòng xe chạy bằng pin nhiên liệu (FCEV) lại ghi nhận xu hướng giảm xuống còn 1,5 triệu yên.
BYD Bị Chấm 0 Điểm Trong Đánh Giá Hạ Tầng
Mặc dù trần trợ cấp chung cho toàn ngành được nâng lên, thực tế phân bổ lại không đồng đều giữa các đơn vị sản xuất. BYD chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất khi mức trợ cấp cho tất cả các mẫu xe của hãng vẫn giữ nguyên trong khoảng từ 350.000 yên đến 450.000 yên, hoàn toàn không thay đổi so với giai đoạn trước khi chính sách mới có hiệu lực.
Ông Atsuki Tofukuji, người đứng đầu chi nhánh BYD tại Nhật Bản, cho rằng doanh nghiệp đang rơi vào thế bất lợi rất lớn về mặt thương mại. Theo vị này, khoảng cách về giá trị hỗ trợ giữa xe BYD và xe Toyota đã nới rộng lên gần 1 triệu yên, khiến sản phẩm của hãng khó có thể cạnh tranh tại các đại lý.
Chính phủ Nhật Bản chỉ ra hai tiêu chí chính để xác định khoản trợ cấp: đánh giá xe (tối đa 100 điểm), xem xét các yếu tố như hiệu suất, và đánh giá công ty (tối đa 100 điểm), xem xét các yếu tố như cơ sở hạ tầng sạc và đào tạo nhân viên bảo trì. Tổng điểm trên thang điểm 200 sẽ quyết định số tiền trợ cấp.
Đại diện BYD bày tỏ sự thất vọng khi công ty bị xếp hạng thấp ở phần đánh giá năng lực doanh nghiệp. Dù BYD đã thực hiện lắp đặt các trạm sạc nhanh tại hệ thống đại lý trên toàn nước Nhật, cơ quan quản lý vẫn chấm điểm 0 cho hãng ở hạng mục phát triển cơ sở hạ tầng sạc. Ông Tofukuji đã trực tiếp yêu cầu Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp giải thích về phương pháp tính điểm này, nhưng phía cơ quan quản lý từ chối tiết lộ chi tiết.
Đối Thủ Được Hưởng Lợi, Thị Trường Phân Hóa Rõ Rệt
Trong khi BYD gặp khó khăn, các nhà sản xuất khác lại đang tận dụng tốt đà tăng trưởng từ chính sách mới. Điển hình là hãng xe Tesla của Mỹ khi mức trợ cấp cho các dòng xe của hãng tăng thêm 400.000 yên, đạt mức 1,27 triệu yên mỗi xe, gần sát với trần tối đa mà Chính phủ Nhật Bản quy định.
Nhóm các nhà sản xuất ô tô đến từ châu Âu ghi nhận những kết quả trái ngược nhau. Các thương hiệu như BMW, Volkswagen và Volvo hầu như không thấy sự thay đổi nào về mức hỗ trợ. Tuy nhiên, Audi lại là một ngoại lệ khi trở thành một trong số ít các hãng xe châu Âu được hưởng lợi, với mức trợ cấp tăng thêm 320.000 yên.
Hãng xe Hyundai Motor từ Hàn Quốc cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực khi mẫu xe IONIQ 5 Voyage được tăng trợ cấp thêm 200.000 yên, đưa tổng mức hỗ trợ lên 870.000 yên.
Bối Cảnh Và Tác Động Dài Hạn
Một trong những lý do quan trọng dẫn đến sự thay đổi chính sách này xuất phát từ các thỏa thuận đạt được trong cuộc đàm phán thuế quan giữa Mỹ và Nhật Bản. Mục tiêu là nhằm đảm bảo các điều kiện cạnh tranh công bằng theo góc nhìn của các bên tham gia đàm phán.
Tại thị trường Nhật Bản, xe điện hiện mới chỉ chiếm tỷ trọng khoảng 2% trong tổng doanh số bán xe mới. Do đó, các khoản trợ cấp từ Chính phủ đóng vai trò then chốt trong việc định hướng hành vi mua sắm của người dân. Sự chênh lệch về số tiền hỗ trợ sẽ tác động trực tiếp đến doanh số và thị phần của từng hãng xe trong năm 2026.
Trong bối cảnh nhiều mẫu xe điện mới dự kiến ra mắt trong năm nay, các nhà sản xuất cho rằng Nhật Bản cần một khung trợ cấp có tính thuyết phục và nhất quán hơn để thúc đẩy mục tiêu xanh hóa ngành giao thông vận tải.
