Sở Xây dựng TP.HCM vừa có báo cáo gửi UBND thành phố về kết quả thực hiện Đề án quảng cáo trên phương tiện giao thông (xe buýt) trên địa bàn, trong đó đề xuất chấm dứt đề án và xây dựng phương án tổ chức mới.
Đề án cũ không đạt hiệu quả kỳ vọng
Theo Sở Xây dựng, Đề án quảng cáo trên xe buýt được UBND TP phê duyệt từ năm 2017 nhằm khai thác nguồn thu từ quảng cáo hỗ trợ phát triển vận tải hành khách công cộng. Sau đó, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng được giao tổ chức đấu giá 4 gói thầu. Tuy nhiên, chỉ có 1 gói (gồm 25 tuyến, 492 xe) đấu giá thành công với giá hơn 161 tỉ đồng, nộp ngân sách hơn 135 tỉ đồng trong 3 năm, bình quân 45 tỉ đồng/năm. Các gói còn lại dù đã điều chỉnh 3 lần vẫn không có đơn vị tham gia hoặc đấu giá không thành. Đề án tạm ngưng từ tháng 3/2021.
Nguyên nhân thất bại
Báo cáo chỉ ra nhiều nguyên nhân: nhiều hợp tác xã vận tải ngưng khai thác tuyến, phải chuyển tuyến sang đơn vị khác gây khó bàn giao xe; xe buýt là tài sản của đơn vị vận tải nhưng họ không được phân bổ nguồn thu nên thiếu động lực; các đơn vị đầu tư xe mới lo ngại ảnh hưởng chất lượng sơn; xã viên hợp tác xã không đồng ý dán decal lên thân xe. Ngoài ra, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng chưa được xác định kinh phí hưởng từ doanh thu, cùng với tác động của dịch Covid-19 và cạnh tranh từ quảng cáo mạng xã hội.
“Qua quá trình triển khai cho thấy, Đề án 2095 đã phát huy hiệu quả trong giai đoạn đầu… Tuy nhiên, do thay đổi về cơ sở pháp lý, phương thức quản lý và điều kiện thị trường quảng cáo, việc tiếp tục thực hiện theo cơ chế của đề án không còn phù hợp”, báo cáo của Sở Xây dựng nêu rõ.
Dư địa lớn từ quảng cáo xe buýt
Hiện TP.HCM có 180 tuyến xe buýt với 2.432 phương tiện đang hoạt động. Thành phố có kế hoạch mở rộng mạng lưới xe buýt để giảm ùn tắc và ô nhiễm, tạo dư địa lớn cho quảng cáo. Các đô thị lớn trên thế giới đều khai thác loại hình này. Việc đấu thầu khai thác tuyến xe buýt có trợ giá đã mang lại hiệu quả tài chính rõ rệt, giá trúng thầu thấp hơn dự toán. Doanh thu từ quảng cáo sẽ giúp đơn vị vận tải nâng cao chất lượng dịch vụ, lắp camera, internet, bảng LED, cải tạo bến bãi, nhà chờ, đồng thời giảm giá dự thầu, tiết kiệm ngân sách trợ giá.
Đề xuất cơ chế mới
Sở Xây dựng đề xuất UBND TP chấm dứt đề án cũ, chuyển sang cơ chế doanh nghiệp vận tải trực tiếp tổ chức quảng cáo trên phương tiện của mình, chủ động tìm đối tác và tự quyết định giá cho thuê theo thị trường. Doanh nghiệp được hưởng 100% doanh thu quảng cáo sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Cơ chế này áp dụng cho các tuyến không trợ giá, tuyến trợ giá đấu thầu mới và tuyến đang khai thác theo hợp đồng. Với các tuyến đang thực hiện hợp đồng, tiếp tục khai thác quảng cáo đến hết hạn. Khoảng 30% nguồn thu từ quảng cáo sẽ dùng cho các chương trình khuyến khích người dân đi xe buýt, miễn vé dịp lễ, tết, bảo trì hạ tầng và tiện ích hành khách.
