Cà phê Việt Nam có chứng nhận EUDR (chống phá rừng) đang được xuất khẩu sang EU với giá cao hơn thị trường 50 USD/tấn, theo ông Đỗ Hà Nam, Phó chủ tịch Hiệp hội Cà phê - ca cao Việt Nam (VICOFA). Đây là tín hiệu tích cực khi EU dự kiến chính thức áp dụng EUDR từ ngày 1/1/2027, sau nhiều lần trì hoãn.
Giá cà phê biến động mạnh, cà phê xanh Việt Nam ở thế độc tôn
Tuần qua, thị trường cà phê thế giới chứng kiến 2 phiên tăng mạnh và 3 phiên giảm sâu xen kẽ. Giá robusta tăng 136 USD/tấn, arabica tăng 727 USD/tấn. Tại Việt Nam, cà phê Tây Nguyên dao động quanh 95.500 đồng/kg, tăng 2.500 đồng/kg so với tuần trước, mức cao nhất nhiều tháng. Nhiều nhà vườn đã bán bớt hàng dự trữ để tái đầu tư.
Ông Đỗ Hà Nam cho rằng, sau hai năm (2024-2025) sốt giá, việc hạ nhiệt nửa đầu năm nay là bình thường. Nhưng giai đoạn tới là cơ hội vàng cho cà phê Việt Nam khi EUDR có hiệu lực. "Ngay thời điểm này, chúng tôi xuất khẩu cà phê có chứng nhận EUDR vào EU với giá cao hơn thị trường 50 USD/tấn. Khi quy định chính thức có hiệu lực, cơ hội của ngành cà phê VN là rất lớn", ông nói.
Doanh nghiệp sẵn sàng với EUDR, truy xuất nguồn gốc đến vùng trồng
Ông Thái Anh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV XNK 2.9 Đắk Lắk (Simexco DakLak), cho biết dù EU chưa chính thức áp dụng, nhiều khách hàng châu Âu vẫn nhập cà phê có EUDR. Qua phần mềm, khách hàng truy xuất nguồn gốc đến tận vùng trồng. "Đến cuối năm 2026, doanh nghiệp đã phối hợp với Sở NN-MT tỉnh xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng với 20.000 hộ dân. Ngoài tuân thủ EUDR, chúng tôi đẩy mạnh chế biến sâu để nâng cao giá trị sản phẩm", ông Tuấn nói.
Dù vậy, tỷ trọng cà phê Việt Nam tại EU còn khiêm tốn. Theo Liên đoàn Cà phê châu Âu (ECF), chuỗi giá trị ngành cà phê EU+ (EU, Anh, Na Uy, Thụy Sĩ) đạt gần 667 tỉ USD. Năm 2025, xuất khẩu cà phê Việt Nam sang EU đạt 666.000 tấn, trị giá 3,6 tỉ USD, chiếm gần 41% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê cả nước. Dư địa tăng cả lượng và giá trị còn rất lớn.
"Hộ chiếu xanh" cho nông sản Việt
Không chỉ cà phê, sản xuất xanh trở thành xu thế tất yếu. EU còn có IUU với thủy sản; Mỹ, Trung Quốc cũng có quy định tương tự. Việt Nam đã tích cực tuân thủ và chủ động xây dựng tiêu chuẩn xanh cho các mặt hàng chiến lược như gạo phát thải thấp qua đề án 1 triệu hecta.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), nhấn mạnh: "EU liên tục thắt chặt hạn mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật MRLs. Chỉ cần một lô hàng vượt ngưỡng, toàn bộ chuỗi xuất khẩu của doanh nghiệp, thậm chí quốc gia, sẽ bị kiểm soát đặc biệt. Người tiêu dùng EU chuộng bao bì tự hủy sinh học, quy trình tiết kiệm nước, giảm phát thải. Nông sản chỉ bán được vào chuỗi siêu thị lớn nếu có chứng nhận GlobalGAP, Organic hay Smeta; nếu không, chỉ bán được ở chợ đầu mối một số nước trong khu vực".
Theo ông Nguyên, trái cây giàu nước, giải nhiệt như chanh dây, thanh long, chanh không hạt, dừa tươi đang tăng trưởng mạnh tại EU. Sản phẩm chế biến sẵn, tiện dụng như xoài cắt hạt lựu, chanh dây viên đông lạnh, dứa cấp đông được ưa chuộng tại châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc.
Ông Đỗ Hà Nam lưu ý: "Nông sản muốn xuất khẩu thành công phải tuân thủ tốt quy định về chất lượng và môi trường, đòi hỏi quy mô sản xuất lớn để giảm chi phí tuân thủ trên đơn vị diện tích, tăng sức cạnh tranh. Đây là bài toán vĩ mô cần tính đến trong phát triển sản xuất quy mô lớn trong nông nghiệp".
