Tiền gửi và vàng lên ngôi: Kênh phòng thủ an toàn trong bối cảnh lãi suất tăng
Trong bối cảnh lãi suất đang có xu hướng đi lên, các kênh đầu tư truyền thống như tiền gửi ngân hàng và vàng đang thu hút sự quan tâm lớn từ nhà đầu tư. Theo phân tích của các chuyên gia, đây là những lớp tài sản phòng thủ quan trọng, giúp giảm thiểu rủi ro biến động so với cổ phiếu hay bất động sản.
Tiền gửi ngân hàng: Lựa chọn an toàn cho vốn ngắn hạn
PGS, TS. Nguyễn Văn Phương - chuyên gia Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - cho biết, khi lãi suất huy động tăng, nhà đầu tư có thể "khóa" mức sinh lời tương đối ổn định. Sau Tết, nhiều ngân hàng thương mại dự kiến điều chỉnh tăng lãi suất kỳ hạn trung và dài hạn nhằm thu hút nguồn vốn. Mặc dù mức sinh lời chưa thực sự hấp dẫn so với giai đoạn trước, nhưng trong bối cảnh thị trường còn nhiều bất định, gửi tiết kiệm vẫn là lựa chọn an toàn cho phần vốn ngắn hạn hoặc quỹ dự phòng.
Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên duy trì một tỷ trọng hợp lý tiền gửi, thay vì dồn toàn bộ nguồn lực vào các tài sản rủi ro. Điều này giúp cân bằng danh mục đầu tư và bảo vệ tài chính trước những biến động bất ngờ.
Vàng: "Hầm trú ẩn" trong nền kinh tế toàn cầu đầy biến số
Song song với tiền gửi, vàng tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn. Giá vàng thế giới tăng mạnh trong năm 2025 đã kéo theo giá vàng trong nước tăng cao, có thời điểm lên tới trên 190 triệu đồng/lượng. Hình ảnh người dân xếp hàng mua vàng không còn hiếm gặp, đặc biệt vào các dịp cao điểm.
Theo ông Phương, năm 2026, vàng vẫn là "hầm trú ẩn" trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến số. Kỳ vọng về việc cải tổ thị trường vàng, xóa thế độc quyền một thương hiệu và tiến tới xây dựng sàn giao dịch vàng quốc gia cũng được nhắc tới như một yếu tố giúp thị trường minh bạch hơn, thu hẹp chênh lệch giá trong nước - thế giới.
Tuy nhiên, với mặt bằng giá đang ở vùng rất cao, vai trò phù hợp nhất của vàng hiện nay là tài sản phòng thủ, tích lũy dài hạn, thay vì công cụ lướt sóng ngắn hạn cho mọi nhà đầu tư.
Chứng khoán: Sóng luân chuyển thay vì rút lui
TS. Nguyễn Văn Lộc - chuyên gia thuộc Trường Kinh tế, Đại học Phenikaa - nhận định, thị trường chứng khoán sau giai đoạn lập đỉnh năm 2025 đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh. Định giá nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc rổ VN30 không còn quá rẻ. Lãi suất tăng thường gây áp lực lên định giá cổ phiếu, nhất là các doanh nghiệp có tỷ lệ vay nợ cao hoặc phụ thuộc nhiều vào dòng tiền ngắn hạn.
Ngược lại, một số nhóm ngành có thể hưởng lợi gián tiếp như ngân hàng, bảo hiểm - khi lợi suất tài sản tài chính tăng, biên lợi nhuận được cải thiện. Những doanh nghiệp có lượng tiền mặt lớn, cơ cấu tài chính lành mạnh cũng được đánh giá cao hơn trong môi trường chi phí vốn đắt đỏ.
Ông Lộc cho biết, dù phải đối mặt với áp lực chi phí vốn và biến động tỷ giá, chứng khoán vẫn được nhiều chuyên gia đánh giá là kênh còn dư địa tăng trưởng trong trung và dài hạn. Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP cao giai đoạn 2026-2030, tiếp tục đẩy mạnh đầu tư công, chuyển đổi năng lượng và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Do đó, dòng tiền có xu hướng luân chuyển trong nội tại thị trường thay vì rút hẳn khỏi chứng khoán.
Ông Lộc khuyên nhà đầu tư thay vì tập trung vào các "bluechip" đã tăng nóng nên tìm kiếm câu chuyện ở các nhóm ngành hưởng lợi từ đầu tư hạ tầng, tiêu dùng nội địa, khu công nghiệp, logistics hay công nghệ. Xu hướng đầu tư theo nền tảng doanh nghiệp, dòng tiền thực và lợi thế cạnh tranh dài hạn dần thay thế cho chiến lược "đầu cơ theo sóng" ngắn hạn.
Bất động sản: Chọn lọc thay vì chạy theo sốt đất
Ông Lộc cho biết thêm, sau giai đoạn trầm lắng kéo dài, bất động sản bước vào năm 2026 với một số điểm nghẽn pháp lý được tháo gỡ. Các quy định cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang phát triển nhà ở thương mại, cùng nỗ lực rà soát, hoàn thiện pháp lý dự án, đã tạo lực đỡ nhất định cho thị trường.
Tuy nhiên, lãi suất cho vay tăng và tín dụng được kiểm soát chặt khiến cán cân cung - cầu thay đổi đáng kể. Những phân khúc dựa nhiều vào đòn bẩy tài chính, đầu cơ ngắn hạn trở nên rủi ro hơn. Nhà đầu tư không còn dễ dàng vay vốn rẻ để "ôm đất chờ tăng giá" như trước.
Thay vào đó, dòng tiền có xu hướng quay về các tài sản gắn với giá trị sử dụng thực: nhà ở đáp ứng nhu cầu ở thật, bất động sản khu công nghiệp gắn với làn sóng dịch chuyển sản xuất, hay các dự án có pháp lý minh bạch, hạ tầng hoàn thiện. Chiến lược đầu tư cũng thay đổi theo hướng giảm đòn bẩy, ưu tiên dòng tiền cho thuê và chấp nhận thời gian nắm giữ dài hơn.
Với nhà đầu tư cá nhân, bất động sản vẫn là kênh tích luỹ tài sản lớn trong dài hạn. Tuy nhiên, kỳ vọng lãi vốn nhanh trong vài tháng hay một năm trở nên kém thực tế hơn trong bối cảnh lãi suất cao và dòng tín dụng thận trọng.
Xây dựng danh mục đa tài sản: Chiến lược hợp lý trong thời kỳ biến động
Các chuyên gia đều có chung nhận định, trong bối cảnh không còn "kênh thắng tuyệt đối", chiến lược hợp lý không phải là đặt cược toàn bộ vào một tài sản, mà là xây dựng danh mục đa tài sản. Một lớp an toàn (tiền gửi, vàng), một lớp tích lũy (bất động sản), và một lớp tăng trưởng (chứng khoán) với tỷ trọng linh hoạt theo khẩu vị rủi ro và chân trời đầu tư của từng người.
Việc phân bổ tài sản một cách cân đối không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn tối ưu hóa cơ hội sinh lời trong dài hạn. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến thị trường và điều chỉnh danh mục phù hợp với tình hình thực tế.
