Việt Nam chính thức thí điểm thị trường tài sản mã hóa với khung pháp lý chặt chẽ
Hành trình pháp lý hóa thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đã chính thức khởi động với việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 9/9/2025 về triển khai thí điểm thị trường này. Văn bản có hiệu lực ngay từ ngày ban hành và sẽ được thực hiện thí điểm trong thời gian 5 năm, đánh dấu bước đi đầu tiên quan trọng trong việc đưa tài sản mã hóa vào vận hành có kiểm soát tại Việt Nam.
Nguyên tắc hoạt động và trách nhiệm của các bên tham gia
Nghị quyết nêu rõ việc triển khai thí điểm phải tuân thủ nguyên tắc thận trọng, có kiểm soát với lộ trình phù hợp thực tiễn, đảm bảo an toàn, minh bạch và hiệu quả. Mục tiêu hàng đầu là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả tổ chức, cá nhân tham gia thị trường mới này.
Tổ chức, cá nhân tham gia thị trường tài sản mã hóa có trách nhiệm:
- Bảo đảm tính chính xác, trung thực, đầy đủ và kịp thời của thông tin công bố
- Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về phát hành, giao dịch, thông tin nội bộ và mục đích sử dụng tài sản mã hóa
- Chỉ các tổ chức được Bộ Tài chính cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường mới được phép thực hiện hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa, bao gồm cả quảng cáo và tiếp thị
Quy định cụ thể về tài sản mã hóa và giao dịch
Một trong những điểm đáng chú ý là quy định tài sản mã hóa phải được phát hành dựa trên tài sản cơ sở là tài sản thực, không bao gồm chứng khoán hay tiền pháp định. Đặc biệt, tài sản mã hóa chỉ được chào bán, phát hành cho nhà đầu tư nước ngoài và chỉ được giao dịch giữa các nhà đầu tư nước ngoài thông qua tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép.
Các quy định quan trọng khác bao gồm:
- Mọi giao dịch chào bán, phát hành, giao dịch và thanh toán tài sản mã hóa phải được thực hiện bằng Đồng Việt Nam
- Tổ chức phát hành phải là doanh nghiệp Việt Nam đăng ký dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần
- Tối thiểu 15 ngày trước khi chào bán, tổ chức phát hành phải công bố thông tin về Bản cáo bạch trên website của mình và tổ chức cung cấp dịch vụ
- Chính sách thuế áp dụng tạm thời như đối với chứng khoán cho đến khi có quy định riêng
Điều kiện khắt khe cho doanh nghiệp tham gia thị trường
Để được cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, doanh nghiệp phải đáp ứng hàng loạt điều kiện nghiêm ngặt:
Về vốn và cơ cấu sở hữu:
- Vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỷ Đồng Việt Nam
- Tối thiểu 65% vốn điều lệ do tổ chức góp vốn, trong đó trên 35% phải từ ít nhất 02 tổ chức là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ
- Tổng mức góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 49% vốn điều lệ
Về nhân sự và công nghệ:
- Tổng giám đốc phải có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm hoặc quản lý quỹ
- Giám đốc công nghệ phải có tối thiểu 05 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ thông tin của các tổ chức tài chính hoặc công nghệ
- Có tối thiểu 10 nhân sự công nghệ có chứng chỉ an toàn thông tin mạng và 10 nhân sự có chứng chỉ hành nghề chứng khoán
- Hệ thống công nghệ thông tin phải đạt tiêu chuẩn cấp độ 4 an toàn trước khi vận hành
Tiến triển và triển khai thực tế
Ngay sau khi Nghị quyết có hiệu lực, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC ngày 20/1/2026 công bố 03 thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa, bao gồm cấp phép, điều chỉnh và thu hồi Giấy phép. Việc tiếp nhận hồ sơ đã bắt đầu từ ngày 20/1/2026.
Quy trình cấp phép được quy định rõ ràng qua 5 bước, với thời hạn xử lý cụ thể. Đáng chú ý, đầu tháng 2/2026, Bộ Tài chính cho biết đã tiếp nhận 07 hồ sơ đề nghị cấp giấy phép và đang tổng hợp sơ bộ trước khi lấy ý kiến Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Tại Nghị quyết số 23 về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026, Chính phủ đã yêu cầu sớm triển khai thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa trước ngày 28/2, thể hiện quyết tâm đẩy nhanh tiến độ hình thành thị trường này tại Việt Nam.
Với những bước đi bài bản từ khung pháp lý đến triển khai thực tế, Việt Nam đang từng bước thiết lập một thị trường tài sản mã hóa an toàn, minh bạch và có kiểm soát, phù hợp với xu thế phát triển công nghệ tài chính toàn cầu.
