Quốc hội thông qua dự án sân bay Long Thành với số phiếu áp đảo
Vào tháng 6 năm 2015, Quốc hội Việt Nam đã tiến hành biểu quyết và thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Kết quả cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ với 428/461 đại biểu có mặt tại hội trường tán thành, trong khi 17 đại biểu không tán thành và 16 đại biểu không biểu quyết. Dự án này được xây dựng trên diện tích hơn 5.000 ha tại xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong phát triển hạ tầng hàng không quốc gia.
Tổng mức đầu tư và quy mô dự án
Tổng mức đầu tư khái toán cho toàn bộ dự án là 336.630 tỷ đồng, tương đương khoảng 16,03 tỷ USD theo đơn giá năm 2014. Công suất thiết kế của sân bay Long Thành hướng tới đạt 100 triệu hành khách mỗi năm và 5 triệu tấn hàng hóa hàng năm. Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) được giao nhiệm vụ làm chủ đầu tư. Nghị quyết của Quốc hội nêu rõ, sân bay sẽ đạt cấp 4F theo phân cấp của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), trở thành cảng hàng không quốc tế quan trọng và hướng tới là trung tâm trung chuyển hàng không khu vực.
Phân kỳ đầu tư và tiến độ thực hiện
Dự án được chia thành 3 giai đoạn chính. Giai đoạn 1 (từ năm 2021 đến 2026) có tổng vốn đầu tư hơn 4,6 tỷ USD, bao gồm xây dựng một đường cất hạ cánh, một nhà ga hành khách và các hạng mục phụ trợ, với công suất dự kiến 25 triệu hành khách/năm và 1,2 triệu tấn hàng hóa/năm. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng vào giữa tháng 1/2026, giai đoạn 1 có 4 dự án thành phần. Trong đó, dự án thành phần 1 (các công trình trụ sở cơ quan quản lý nhà nước) đã hoàn thành 6 công trình. Dự án thành phần 2 (công trình phục vụ quản lý bay) cơ bản hoàn thành vào ngày 19/12/2025. Dự án thành phần 4 (các công trình khác như dịch vụ suất ăn, hangar) đang được thi công và dự kiến hoàn thành trong tháng 6/2026.
Riêng dự án thành phần 3 (các công trình thiết yếu trong sân bay do ACV làm chủ đầu tư) đã thi công hoàn thành 3/15 gói thầu. Với 12 gói thầu còn lại, Bộ Xây dựng đánh giá có 10 gói thầu có thể đảm bảo tiến độ hoàn thành đưa vào khai thác trong tháng 6/2026. Cụ thể, gói thầu 4.6 (đường cất hạ cánh số 1, đường lăn, sân đỗ tàu bay) đã cơ bản hoàn thành và phục vụ chuyến bay ngày 19/12/2025. Gói thầu 4.12 (đường cất hạ cánh thứ 2) khởi công ngày 30/5/2025 và dự kiến hoàn thành tháng 6/2026. Gói thầu 4.7 (sân đỗ tàu bay, nhà ga hành khách) khởi công tháng 9/2024, hiện đạt khoảng 87% khối lượng thi công. Gói thầu 5.10 (nhà ga hành khách) đã hoàn thành kết cấu bê tông cốt thép phần ngầm và các tầng, công tác hoàn thiện dự kiến xong trước 30/6.
Cơ cấu vốn và diện tích sử dụng
Dự án sử dụng đa dạng nguồn vốn, bao gồm vốn ngân sách Nhà nước, vốn cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước trong ngành hàng không, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn doanh nghiệp, vốn đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) và các loại vốn khác theo quy định pháp luật. Về diện tích, tổng 5.000 ha được phân bổ như sau: 2.750 ha cho xây dựng kết cấu hạ tầng cảng hàng không, 1.050 ha cho quốc phòng, và 1.200 ha cho các hạng mục phụ trợ, công nghiệp hàng không, cùng các công trình thương mại khác.
Thay đổi nhân sự và chi phí đầu tư
Gần đây, ACV và một số nhà thầu lớn tại dự án sân bay Long Thành đã đồng loạt thay đổi nhân sự cấp cao. ACV bổ nhiệm ông Lê Văn Khiên làm người đại diện theo pháp luật từ ngày 25/2, thay thế ông Vũ Thế Phiệt. Vinaconex miễn nhiệm Chủ tịch Hội đồng quản trị Nguyễn Hữu Tới từ ngày 13/2 và bầu ông Trần Đình Tuấn thay thế. Newtecons chuyển vị trí Tổng giám đốc từ ông Võ Thanh Liêm sang ông Nguyễn Quang Thụy. Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1) bổ nhiệm ông Trần Hữu Phong làm thành viên Hội đồng quản trị và miễn nhiệm ông Nguyễn Văn Huấn.
Theo báo cáo tài chính quý IV/2025, chi phí xây dựng dở dang của ACV tại dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 lên tới 34.190 tỷ đồng, tăng hơn 21.000 tỷ đồng so với đầu năm. Tháp không lưu cao 123 m là một hạng mục quan trọng của dự án.
Phát biểu của Tổng Bí thư về hiệu quả kinh tế
Tại Hội nghị toàn quốc ngày 25/2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã phát biểu chỉ đạo, nhấn mạnh vấn đề hạch toán kinh tế và lấy ví dụ về công trình sân bay Long Thành với vốn đầu tư khoảng 16 tỷ USD. Ông cho biết: "Thấy công bố con số của mình, người ta rất ngại. Quy mô 16 tỷ USD thì kinh khủng. Tôi hỏi đã vượt trội hơn so với Malaysia, Singapore chưa thì không chứng minh được. Tôi hỏi bao lâu thu hồi được 16 tỷ USD trả lại cho nhà nước thì cũng không trả lời được. Tôi hỏi sân bay Long Thành mỗi năm đóng góp cho tăng trưởng kinh tế quốc gia là bao nhiêu cũng không tính toán được. Thành ra nảy sinh lãng phí, tiêu cực, thậm chí thất thoát nếu không có hạch toán". Phát biểu này làm nổi bật mối quan tâm về hiệu quả kinh tế và tính minh bạch trong quản lý dự án lớn.
