Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã ký sắc lệnh ban hành khung chính sách mới, chính thức gia nhập cuộc đua sản xuất xe điện (EV) tại Đông Nam Á với gói trợ cấp 1 tỷ USD nhằm thu hút vốn đầu tư nước ngoài và thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô nội địa.
Sáng kiến có tên gọi Chiến lược Ưu đãi Xe điện (EVIS) được thiết kế để biến Philippines thành trung tâm sản xuất ô tô của khu vực, nối tiếp chính sách từ năm 2022 vốn đã hạ thuế nhập khẩu xuống 0% đối với xe điện nguyên chiếc và linh kiện cốt lõi nhằm kích cầu tiêu dùng. Chương trình cung cấp khoản đồng tài trợ trực tiếp cho các chi phí đầu tư vốn, bao gồm nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như đào tạo lực lượng lao động.
Mức hỗ trợ theo từng loại xe điện
Theo các điều khoản của EVIS, chính phủ sẽ hỗ trợ tối đa 40% kinh phí cho các dòng xe điện chạy pin hoàn toàn (BEV) cùng linh kiện đi kèm. Với các dòng xe hybrid, hybrid cắm sạc (PHEV) và xe chạy bằng tế bào nhiên liệu (FCEV), mức hỗ trợ là 30%. Để đủ điều kiện tham gia, các nhà sản xuất có thể lựa chọn cơ chế tài chính dựa trên mức vốn đầu tư tối thiểu 5 tỷ peso (khoảng 81 triệu USD) hoặc quy mô sản lượng tối thiểu đạt 10.000 đơn vị xe điện.
Chính phủ Philippines khẳng định trong một tuyên bố: “Chương trình EVIS sẽ cung cấp sự hỗ trợ tài chính có thời hạn, đúng mục tiêu, dựa trên hiệu suất và minh bạch nhằm khuyến khích các khoản đầu tư chiến lược vào ngành sản xuất xe điện trong nước.”
Điều kiện và hình thức trợ cấp
Mức hỗ trợ tối đa được khống chế ở 15 tỷ peso cho mỗi dòng xe, và mỗi nhà sản xuất được phép đăng ký tối đa hai dòng xe. Các khoản trợ cấp sẽ được cấp dưới dạng tín dụng thuế, cho phép doanh nghiệp khấu trừ thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế nhập khẩu.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Đông Nam Á đã trở thành chiến trường toàn cầu trọng yếu đối với xe điện, khi các quốc gia trong khu vực cạnh tranh gay gắt để thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và xây dựng chuỗi cung ứng nội địa. Thái Lan và Indonesia, hai cường quốc ô tô của khu vực, đã tận dụng các gói ưu đãi thuế, quy định tỷ lệ nội địa hóa nghiêm ngặt cùng năng lực chế biến niken để thu hút dòng vốn đổ vào lĩnh vực EV.
Thị trường xe điện Philippines đang tăng trưởng nhanh
So với Thái Lan, Indonesia hay Việt Nam, Philippines vẫn là một thị trường xe điện tương đối nhỏ, nhưng doanh số đang tăng trưởng nhanh chóng khi các thương hiệu nước ngoài mở rộng thị phần. Đơn cử, hãng xe VinFast của Việt Nam đã vượt qua Tesla về doanh số tại thị trường này trong nửa đầu năm 2026, phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với xe điện.
Trên khắp Đông Nam Á, chính phủ các nước đang nỗ lực chuyển hóa nhu cầu xe điện thành năng lực sản xuất tại chỗ. Thái Lan đã dùng tiền trợ cấp, miễn giảm thuế và quy định sản xuất nội địa để thu hút các nhà sản xuất lớn như BYD, trong khi Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi xe điện thông qua nhiều ưu đãi. Chương trình mới của Philippines đi theo đúng định hướng này nhằm nội địa hóa sản xuất và xây dựng chuỗi cung ứng xe điện.
Phản hồi từ doanh nghiệp và chuyên gia
Tập đoàn Mitsubishi Motors Philippines đã hoan nghênh thông báo trên, gọi đây là “bước tiến quan trọng hướng tới việc đẩy nhanh tiến trình điện hóa phương tiện, củng cố ngành sản xuất ô tô nội địa và hỗ trợ sự tăng trưởng bền vững của ngành công nghiệp ô tô Philippines.” Trước đó, hãng xe Nhật Bản này đã bày tỏ mong muốn tham gia chương trình khi công bố khoản đầu tư 7 tỷ peso hồi tháng 4 để sản xuất một dòng xe hybrid mới tại nhà máy Laguna (phía nam Manila) vào giữa năm 2028.
Michael Ricafort, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Ngân hàng Thương mại Rizal (RCBC) có trụ sở tại Manila, nhận định chính sách này là “điểm khởi đầu tốt” để quốc gia Đông Nam Á này “tạo ra một môi trường thuận lợi hơn, từ đó kích thích và nuôi dưỡng một ngành sản xuất xe điện mới nhằm thích ứng với các nhu cầu của thị trường trong nước lẫn toàn cầu.”
