Mỹ: Thuế 10% vừa áp dụng, chính quyền Trump đã tính nâng lên 15%
Chỉ một ngày sau khi mức thuế nhập khẩu 10% chính thức có hiệu lực, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lập tức phát tín hiệu nâng lên 15%, làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy thuế quan mới và bất ổn trong chính sách thương mại toàn cầu.
Kế hoạch tăng thuế ngay lập tức
Ngày 24/2 (giờ địa phương), một quan chức Nhà Trắng tiết lộ rằng chính quyền đang xúc tiến kế hoạch tăng thuế nhập khẩu lên 15% đối với hàng hóa nước ngoài, dù mức 10% chỉ vừa được triển khai trong ngày. Vị này nhấn mạnh ông Trump “không thay đổi quan điểm” về việc áp thuế 15% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại 1974, song chưa nêu thời điểm cụ thể.
Động thái này diễn ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế diện rộng mà ông Trump từng áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977. Để thay thế, Nhà Trắng đã ký sắc lệnh áp thuế 10% trong vòng 150 ngày và đồng thời phát tín hiệu sẽ nâng lên 15%.
Thực thi và bất ổn chồng chéo
Tối 23/2, Cơ quan Hải quan và biên phòng Mỹ (CBP) thông báo bắt đầu thu thuế 10%, trừ các mặt hàng được miễn. Tuy nhiên, cơ quan này chỉ có thể thực thi các sắc lệnh đã được ký ban hành. Tính đến ngày 23/2, chưa có văn bản chính thức nào nâng thuế lên 15%.
Những diễn biến chồng chéo này càng làm gia tăng bất ổn trong bối cảnh chính sách thuế quan của chính quyền Trump liên tục thay đổi. Sau phán quyết của tòa, nhiều doanh nghiệp đã đệ đơn lên tòa án liên bang, yêu cầu thực thi quyết định và khởi động quy trình hoàn trả các khoản thuế đã thu theo IEEPA.
Theo ước tính từ mô hình ngân sách Penn-Wharton, số tiền có thể phải hoàn trả lên tới 175 tỉ USD. Trung tâm Tư pháp Tự do cho biết đã yêu cầu chính phủ hoàn thuế kèm lãi suất.
Phản ứng từ các đối tác thương mại
Chính sách thuế của Mỹ cũng khiến nhiều đối tác thương mại quan ngại, trong đó có Liên minh châu Âu (EU). Trước đó, Washington và Brussels đạt được thỏa thuận với mức thuế 15%. Việc Mỹ áp mức 10% tạm thời có thể ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của hàng hóa châu Âu.
EU được trấn an rằng Mỹ sẽ tôn trọng thỏa thuận, song giới chức vẫn theo dõi sát các bước đi tiếp theo. Trong khi đó, Trung Quốc kêu gọi Mỹ chấm dứt các biện pháp áp thuế đơn phương và bày tỏ sẵn sàng nối lại đàm phán.
Dự báo và phân tích
Ngân hàng Deutsche Bank nhận định các bước đi tiếp theo về thuế quan có thể được ông Trump làm rõ trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang tối 24/2. Các nhà phân tích của ngân hàng này cũng cho rằng sau phán quyết của Tòa án Tối cao, mức thuế có thể được điều chỉnh giảm trong năm nay.
Tình hình này làm gia tăng hoài nghi về hướng đi tiếp theo của chính sách thương mại Mỹ, với những tác động sâu rộng đến nền kinh tế toàn cầu và quan hệ quốc tế.
