Hội thảo chuyên đề về ứng phó với chính sách thuế nhập khẩu tạm thời của Mỹ được tổ chức vào thời điểm cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang rất cần một kênh thông tin chất lượng, có độ tin cậy cao và khả năng chuyển hóa thành hành động thực tiễn. Bối cảnh hiện tại là chính sách thuế nhập khẩu tạm thời 150 ngày của Mỹ đang tác động trực tiếp đến tâm lý thị trường, môi trường đầu tư và cả chuỗi cung ứng, sản xuất hàng hóa.
Chính sách thuế tạm thời và những tác động trực tiếp
Trước đó, từ cuối tháng 2/2026, Chính phủ Mỹ đã chính thức áp dụng mức thuế nhập khẩu mới 10% đối với hàng hóa nước ngoài. Điều đáng chú ý là mức thuế mới này chỉ có hiệu lực trong vòng 150 ngày nếu không được Quốc hội Mỹ gia hạn. Nhiều chuyên gia đánh giá đây như một giải pháp "bắc cầu" trong bối cảnh chính sách thương mại dài hạn của Mỹ vẫn chưa thực sự rõ ràng.
Theo ban tổ chức hội thảo, khoảng thời gian 150 ngày được xác định là giai đoạn chuyển tiếp trong điều hành chính sách thương mại và thuế quan của Mỹ, hoàn toàn không phải là một chính sách ổn định lâu dài. Trong bối cảnh chính sách này được triển khai trên diện rộng, yêu cầu theo dõi sát diễn biến và chuẩn bị kịch bản sau 150 ngày trở nên đặc biệt quan trọng.
Điều này càng cấp thiết hơn đối với các ngành hàng có mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ và các chuỗi cung ứng có cấu trúc phức tạp. Vì vậy, việc chủ động phân tích, dự báo và tổ chức ứng phó sớm trong giai đoạn này chính là cơ sở then chốt để giảm thiểu rủi ro gián đoạn đơn hàng và hạn chế tác động bất lợi đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu trong thời gian tới.
Ba nhóm vấn đề trọng tâm được thảo luận
Hội thảo đã tập trung thảo luận vào 3 nhóm vấn đề trọng tâm:
- Phân tích, làm rõ những thay đổi về chính sách thương mại của Mỹ, từ đó nhận diện đúng các tác động trong ngắn hạn và dự báo các kịch bản có thể phát sinh sau thời điểm tháng 7/2026.
- Trao đổi về các giải pháp ứng phó cụ thể cho doanh nghiệp.
- Đề xuất các định hướng chiến lược dài hạn nhằm đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị rủi ro và phát triển bền vững.
Khuyến cáo từ các chuyên gia hàng đầu
Tại phiên tham luận, Giáo sư Trần Ngọc Anh từ Đại học Indiana, Mỹ đã tập trung phân tích những vấn đề pháp lý và các kịch bản có thể diễn ra sau thời hạn 150 ngày. Ông đặc biệt khuyến cáo các doanh nghiệp Việt Nam phải theo dõi sát các thay đổi chính sách, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc hàng hóa, đánh giá lại các điều khoản trong hợp đồng thương mại và chủ động xây dựng phương án thị trường xuất khẩu dự phòng.
Giáo sư Trần Ngọc Anh nhấn mạnh: "Việc chuẩn bị trước sẽ giúp doanh nghiệp không bị rơi vào thế bị động khi chính sách thay đổi."
Cùng quan điểm, Tiến sĩ Huỳnh Thế Du từ Đại học Wisconsin Oshkosh, Mỹ cho rằng giai đoạn 150 ngày này không phải là "khoảng lặng" chính sách mà là khoảng thời gian các quốc gia và doanh nghiệp phải chuyển sang trạng thái điều hành theo kịch bản phù hợp. Ông đề xuất doanh nghiệp cần rà soát lại cấu trúc chuỗi cung ứng, năng lực tuân thủ và mức độ linh hoạt của hoạt động xuất khẩu.
Những rủi ro tiềm ẩn không chỉ từ thuế suất
Các chuyên gia tham gia hội thảo đã chỉ ra rằng rủi ro không chỉ nằm ở mức thuế hay thời hạn áp dụng, mà còn nằm ở nhiều khía cạnh khác như:
- Khả năng bị siết chặt hơn về chứng từ thương mại, xuất xứ hàng hóa
- Vấn đề trị giá tính thuế có thể thay đổi
- Sự điều chỉnh của đối tác nhập khẩu
- Nguy cơ doanh nghiệp bị đặt vào thế bị động nếu không có kịch bản ứng phó sớm
- Tác động về môi trường đầu tư tại các thành phố lớn
Qua đó, hội thảo đã giúp doanh nghiệp nhận diện rõ hơn rằng thời hạn 150 ngày chính là thời gian quý giá để chuẩn hóa hồ sơ, đánh giá rủi ro toàn diện, sắp xếp lại phương án sản xuất-kinh doanh và chuẩn bị cho những biến động chính sách có thể tiếp nối sau giai đoạn tạm thời này.
Hỗ trợ thiết thực từ cơ quan quản lý
Ngoài các phân tích chuyên sâu, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước và chuyên gia cũng đã trực tiếp trả lời, giải đáp nhiều thắc mắc của doanh nghiệp về những khó khăn, vướng mắc trong thực tế. Các vấn đề được quan tâm bao gồm nhu cầu hỗ trợ trong quá trình triển khai đơn hàng, hoàn thiện hồ sơ thương mại, kiểm soát rủi ro tuân thủ và duy trì thị trường xuất khẩu ổn định.
Các chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý đã trao đổi, thảo luận theo hướng đi thẳng vào nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, mang lại những giải pháp thiết thực và khả thi nhất. Sự tương tác này đã giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện hơn về cách thức ứng phó với chính sách thuế mới của Mỹ.
Hội thảo khép lại với thông điệp rõ ràng: Chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ bây giờ chính là chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam vượt qua thách thức từ chính sách thuế nhập khẩu tạm thời của Mỹ và phát triển bền vững trong tương lai.
