Tuổi thọ trung bình của xe du lịch năng lượng mới tại Trung Quốc chỉ 1,8 năm đang gây xôn xao dư luận, nhưng con số này không phản ánh chu kỳ đổi xe hay tuổi thọ thực tế của phương tiện, mà là hệ quả của sự bùng nổ thị trường chưa từng có.
Hiểu đúng về tuổi xe trung bình 1,8 năm
Theo trang tin 36Kr, báo cáo thường niên phát triển thị trường ô tô Trung Quốc năm 2025 do Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Trung Quốc (CAAM) công bố cho thấy đến cuối năm 2025, tuổi xe trung bình của toàn bộ xe du lịch năng lượng mới đang lưu hành là 1,8 năm, trong đó xe trên 6 năm chỉ chiếm 0,6% tổng lượng xe hoạt động. Nhiều người cho rằng xe điện đang bị thay thế quá nhanh, thậm chí “đổi xe còn thường xuyên hơn đổi điện thoại” hay “xe điện là hàng tiêu dùng nhanh”, nhưng cách hiểu này chưa chính xác.
Con số 1,8 năm không đồng nghĩa với việc xe điện chỉ được sử dụng trong 1,8 năm, cũng không phản ánh chu kỳ đổi xe hay tuổi thọ phương tiện. Đây đơn thuần là tuổi đời trung bình của toàn bộ đội xe đang lưu hành, cho thấy thị trường xe năng lượng mới tại Trung Quốc vẫn rất “trẻ” do phần lớn phương tiện được bán ra trong vài năm gần đây.
Tăng trưởng bùng nổ đẩy tuổi xe xuống thấp
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở tốc độ mở rộng thị trường chưa từng có. Năm 2018, doanh số xe năng lượng mới tại Trung Quốc mới đạt 949.000 xe. Đến năm 2020, thị trường lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu xe. Sau đó, quy mô tăng trưởng theo cấp số nhân: năm 2024, doanh số lần đầu vượt 10 triệu xe, tăng 52% so với cùng kỳ, và đà tăng tiếp tục trong năm 2025. Điều này đồng nghĩa lượng xe mới bổ sung trong hai năm gần đây đã vượt xa tổng doanh số tích lũy của cả mười năm trước.
Theo ước tính, đến năm 2025, khoảng 50% số xe năng lượng mới đang lưu hành tại Trung Quốc được bán ra chỉ trong hai năm gần nhất. Vì vậy, mức tuổi trung bình 1,8 năm phản ánh cấu trúc thị trường hơn là hành vi thay xe của người tiêu dùng. Hàng triệu xe mới liên tục gia nhập thị trường khiến tuổi xe trung bình giảm mạnh.
Xe mới ra mắt dồn dập thúc đẩy nhu cầu mua sắm
Sự trẻ hóa của đội xe còn đến từ tốc độ ra mắt sản phẩm mới chưa từng có. Theo dữ liệu lớn từ Autohome Trung Quốc, mặc dù số thương hiệu tung xe mới trong năm 2025 giảm so với năm trước, số lượng mẫu xe năng lượng mới vẫn tiếp tục tăng. Cả năm có gần 2.000 mẫu xe mới được giới thiệu, cao gấp 5,5 lần so với năm 2018. Bước sang 6 tháng đầu năm 2026, số lượng xe mới vẫn duy trì tăng trưởng 2,2% so với cùng kỳ.
Không chỉ tăng về số lượng, cơ cấu sản phẩm cũng ngày càng đa dạng. Nếu năm 2023, xe điện thuần túy (BEV) chiếm 74,9% số mẫu xe mới thì đến năm 2025, tỷ trọng này giảm còn 53,8%. Trong khi đó, xe hybrid sạc ngoài (PHEV) và xe mở rộng phạm vi hoạt động (EREV) ngày càng xuất hiện nhiều hơn, giúp thị trường cân bằng giữa các công nghệ. Xe PHEV và EREV không còn nỗi lo về phạm vi hoạt động, khiến nhóm khách hàng sử dụng xe xăng dễ dàng chuyển sang xe năng lượng mới.
Công nghệ thay đổi nhanh tạo cảm giác “lỗi thời”
Tốc độ nâng cấp công nghệ cũng thúc đẩy người dùng quan tâm đến xe mới. Hiện nay, chu kỳ đổi mới của các công nghệ cốt lõi như pin, chip và hệ thống lái thông minh đã rút ngắn xuống còn 18 - 24 tháng. Điều này khiến nhiều chủ xe chỉ sau 2 - 3 năm sử dụng đã cảm nhận rõ khoảng cách giữa xe mình và các mẫu xe mới. Chip xử lý không còn đủ mạnh cho nền tảng buồng lái thông minh thế hệ mới, trong khi các tính năng hỗ trợ lái nhanh chóng trở nên lạc hậu. “Cảm giác chênh lệch thế hệ” này góp phần khiến nhiều xe cũ xuất hiện trên thị trường khi tuổi đời còn thấp, dù không đồng nghĩa người dùng buộc phải thay xe.
Sự phổ cập công nghệ thông minh cũng làm thay đổi tiêu chuẩn của xe năng lượng mới. Theo dữ liệu từ Autohome Trung Quốc, đến nửa đầu năm 2026, tỷ lệ các mẫu xe năng lượng mới được trang bị tiêu chuẩn hệ thống hỗ trợ lái xe trên cao tốc (NOA cao tốc) đạt 58,1%, trong khi NOA đô thị đạt 48,5%. Đáng chú ý, ngay cả các mẫu xe giá dưới 150.000 Nhân dân tệ (khoảng hơn 582 triệu VNĐ) cũng ghi nhận tỷ lệ trang bị tiêu chuẩn NOA cao tốc đạt 32,3% và NOA đô thị đạt 17,4%. Công nghệ hỗ trợ lái đang dần trở thành trang bị phổ biến thay vì chỉ xuất hiện trên xe cao cấp.
Tương lai của thị trường xe năng lượng mới
Nhiều chuyên gia cho rằng tuổi xe thấp hiện nay là đặc điểm mang tính giai đoạn của thị trường tăng trưởng bùng nổ. Khi năng lực tính toán của chip được thiết kế với dư địa phát triển dài hơn, chất lượng hệ thống ba điện (pin, động cơ, điều khiển điện) tiếp tục được nâng cao, người dùng sẽ không còn chịu áp lực phải liên tục chạy theo các thế hệ công nghệ mới. Quyết định mua xe sẽ trở nên lý trí hơn, chu kỳ sử dụng xe kéo dài và tuổi xe trung bình toàn thị trường sẽ tăng lên.
Sự cạnh tranh giữa các hãng xe được kỳ vọng chuyển từ cuộc đua tốc độ ra mắt sản phẩm sang việc nâng cao độ tin cậy, độ bền và giá trị sử dụng lâu dài. Đó mới là dấu hiệu thị trường xe năng lượng mới thực sự bước vào giai đoạn trưởng thành.
Nhìn tổng thể, tuổi xe điện trung bình 1,8 năm không phải bằng chứng cho thấy xe điện có vòng đời ngắn hay người dùng liên tục thay xe. Đây là hệ quả trực tiếp của tốc độ tăng trưởng bùng nổ, khi lượng xe mới bán ra trong vài năm gần đây chiếm tỷ trọng áp đảo. Khi thị trường dần ổn định, công nghệ bước vào giai đoạn hoàn thiện và người tiêu dùng chuyển từ tâm lý chạy theo cái mới sang ưu tiên giá trị sử dụng lâu dài, tuổi xe trung bình chắc chắn sẽ tăng lên. Đến lúc đó, con số 1,8 năm sẽ chỉ còn là dấu mốc lịch sử phản ánh giai đoạn bùng nổ của ngành công nghiệp xe năng lượng mới Trung Quốc.
Nguồn: 36Kr
