Theo dự báo, nhu cầu sử dụng điện của Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) đến năm 2030 sẽ đạt khoảng 3,9 tỷ kWh mỗi năm. Trong lộ trình phát triển, điện mặt trời trong tập đoàn dự kiến sẽ đáp ứng khoảng 2% tổng nhu cầu điện tiêu thụ, qua đó góp phần giảm phát thải khí nhà kính tương ứng khoảng 2%.
Kết quả rà soát và đánh giá tiềm năng phát triển điện mặt trời phục vụ tự sản, tự tiêu trong TKV do Viện Khoa học Công nghệ mỏ - Vinacomin thực hiện đã được công bố. Nhóm nghiên cứu đã tổ chức khảo sát tại 46 đơn vị trong tập đoàn, bao gồm 13 đơn vị than hầm lò, 6 đơn vị khai thác lộ thiên, 2 đơn vị sàng tuyển than, 8 đơn vị khoáng sản, 6 nhà máy nhiệt điện và 11 đơn vị kho vận. Mục đích nhằm đánh giá hiện trạng phụ tải, điều kiện mặt bằng, khả năng đấu nối và tiềm năng phát triển điện mặt trời tự sản, tự tiêu.
Kết quả khảo sát và mô hình ưu tiên
Ông Đào Hồng Quảng, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ mỏ - Vinacomin, cho biết: “Kết quả khảo sát cho thấy các đơn vị sản xuất trong TKV có phụ tải điện công suất lớn, hoạt động chủ yếu vào ban ngày, phụ tải tập trung, thuận lợi để triển khai điện mặt trời mái nhà gần điểm tiêu thụ điện. Việc phát triển mô hình này giúp giảm tổn thất điện năng trong quá trình truyền tải, nâng cao tỷ lệ điện tự sử dụng và phù hợp với định hướng phát triển điện tự sản - tự tiêu trong tập đoàn.”
Đơn vị tư vấn đã đề xuất các mô hình phát triển điện mặt trời phù hợp với điều kiện thực tế tại các đơn vị. Trong đó, điện mặt trời mái nhà được xác định là mô hình ưu tiên số 1, có thể triển khai ngay, tận dụng mái nhà xưởng, thời gian thực hiện nhanh, vốn đầu tư ở mức vừa phải, phù hợp với nhu cầu tự dùng, với suất đầu tư khoảng 9-11 triệu đồng/kWp.
Điện mặt trời mặt đất và mặt nước
Đối với điện mặt trời mặt đất, báo cáo đề xuất triển khai theo lộ trình trung và dài hạn, tận dụng các bãi thải mỏ, khu vực hoàn nguyên sau khai thác với khoảng 784ha tại các mỏ lộ thiên và khoảng 734ha tại các mỏ hầm lò. Đây là mô hình quy mô lớn, cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý liên quan đến sử dụng đất và đấu nối hệ thống điện, với suất đầu tư khoảng 10-13 triệu đồng/kWp.
Riêng mô hình điện mặt trời mặt nước được đề xuất triển khai thí điểm tại khu vực Thủy điện Đồng Nai 5 với diện tích khoảng 15ha, tương đương công suất khoảng 20,3 MWp; đồng thời nghiên cứu khả năng triển khai tại các moong khai thác của Hà Tu, Suối Lại sau năm 2030. Suất đầu tư đối với mô hình này dự kiến khoảng 13-14 triệu đồng/kWp.
Định hướng phát triển và yêu cầu từ lãnh đạo
Theo đánh giá của lãnh đạo TKV và các đơn vị, việc phát triển điện mặt trời tự sản, tự tiêu cần được xem xét trên cơ sở phù hợp với đặc thù sản xuất của tập đoàn, bảo đảm hiệu quả đầu tư, hiệu quả vận hành, tính đồng bộ trong quản lý kỹ thuật, an toàn hệ thống điện và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh của tập đoàn trong thời gian tới.
Phát biểu kết luận, Tổng Giám đốc TKV Vũ Anh Tuấn nhấn mạnh: “Việc nghiên cứu phát triển điện mặt trời phục vụ tự sản, tự tiêu là xu hướng cần thiết, phù hợp với định hướng phát triển xanh, chuyển đổi năng lượng và chiến lược phát triển bền vững của tập đoàn.”
Tổng Giám đốc yêu cầu Viện Khoa học Công nghệ mỏ - Vinacomin tiếp thu nghiêm túc các ý kiến góp ý của lãnh đạo tập đoàn và các ban chuyên môn để hoàn thiện nghiên cứu trong tháng 5/2026; tiếp tục rà soát, cập nhật đầy đủ cơ sở pháp lý, đánh giá kỹ hiện trạng phụ tải, nhu cầu sử dụng điện, tiềm năng mặt bằng tại các đơn vị; nghiên cứu kỹ hiệu quả đầu tư, phương án kỹ thuật, công nghệ, cơ chế vận hành phù hợp với điều kiện thực tế của tập đoàn. Đồng thời, xây dựng lộ trình triển khai theo hướng trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các khu vực có điều kiện thuận lợi, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả và đồng bộ trong quá trình thực hiện.
