Ngành công nghiệp ôtô Anh kêu gọi làm rõ tiêu chí 'Made in Europe' của EU
Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh ôtô Anh (SMMT) đã lên tiếng yêu cầu sự rõ ràng khẩn cấp về việc liệu Vương quốc Anh có được tính là "Made in Europe" trong dự luật Thúc đẩy Công nghiệp (IAA) của Ủy ban châu Âu (EC) hay không. Tình trạng mơ hồ hiện nay có nguy cơ khiến các quyết định đầu tư quan trọng bị trì hoãn, gây ảnh hưởng tiêu cực đến ngành công nghiệp then chốt này.
Sự bối rối của Anh trước quy định mới
Sự bất định về thương mại này xuất hiện trong bối cảnh cả Anh và Liên minh châu Âu (EU) đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các mẫu xe điện giá rẻ của Trung Quốc. Điều này càng trở nên phức tạp khi Anh là quốc gia sở hữu nhiều thương hiệu xe hơi nổi tiếng toàn cầu như Rolls-Royce, Bentley, Aston Martin, MINI, McLaren.
Trong nỗ lực bảo vệ ngành sản xuất nội địa, Ủy ban châu Âu (EC) đã đưa ra dự luật Thúc đẩy Công nghiệp (IAA), đề xuất ưu tiên mua sắm "Made in Europe" cùng các điều kiện đầu tư mới đối với pin, xe điện, tấm pin mặt trời và các công nghệ xanh khác. Theo Giám đốc SMMT Michael Hawes, mục tiêu ban đầu của IAA là tăng cường năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp châu Âu trước thách thức từ các quốc gia có chi phí sản xuất thấp.
Ông Hawes nhấn mạnh: "Chúng tôi không phải là một quốc gia chi phí thấp. Ý định của quy định này không nhằm gây ảnh hưởng đến thương mại EU - Anh". Tuy nhiên, IAA đặt ra các yêu cầu về phát thải thấp và tiêu chí "Made in Europe" đối với hoạt động mua sắm công hoặc trợ cấp trong các lĩnh vực như nhôm, xi măng, thép, năng lượng tái tạo và công nghệ xanh.
Những thách thức sau Brexit
Theo đề xuất hiện tại, các quốc gia có thỏa thuận thương mại với EU có thể được tính là "Made in Europe", song mọi ngoại lệ chỉ được công bố sau khi đạo luật được thông qua - một quá trình có thể kéo dài ít nhất 1 năm. Điều này tạo ra thách thức lớn cho Anh, khi nước này đã chính thức rời khỏi Liên minh châu Âu từ năm 2020.
Ông Hawes cho biết thêm: "Nếu trong vài năm tới không có tín hiệu rõ ràng ngay từ đầu, điều đó sẽ phủ bóng lên ngành công nghiệp ôtô Anh. Việc đưa các khoản đầu tư vào Anh ra bàn thảo trong phòng họp sẽ khó khăn hơn khi không thể định lượng tương lai. Chúng tôi đang cố gắng có được một tuyên bố chính trị rõ ràng ngay lúc này".
Ngành công nghiệp ôtô Anh đặc biệt cần một tuyên bố chính trị sớm về vị thế của mình, lý tưởng là trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU - Anh dự kiến diễn ra vào tháng 6 hoặc tháng 7 năm 2026. Một phụ lục riêng của IAA dành cho ngành công nghiệp ôtô có thể yêu cầu xe phải được lắp ráp trong EU, điều này có nguy cơ loại các nhà sản xuất tại Anh khỏi phạm vi áp dụng.
Tác động đến thương mại và đầu tư
Giá trị thương mại ôtô hàng năm giữa EU và Anh ước tính vào khoảng 80 tỷ euro (tương đương 94,34 tỷ USD), và hai bên vẫn là thị trường xe du lịch lớn nhất của nhau. Anh đồng thời là thị trường nhập khẩu linh kiện ôtô lớn nhất của EU, theo dữ liệu từ Liên Hợp Quốc.
Việc cần làm rõ quy chế "Made in Europe" càng trở nên cấp thiết sau khi Anh rời khỏi Liên minh châu Âu, khiến nước này không còn mặc nhiên được hưởng các ưu đãi và quy chế nội khối như trước đây. Dù hai bên đã ký thỏa thuận thương mại hậu Brexit, nhiều quy định mới của EU, trong đó có IAA, vẫn chưa xác định rõ cách đối xử với Anh, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như ôtô và công nghệ xanh.
Sự bất định này không chỉ ảnh hưởng đến các nhà sản xuất ôtô truyền thống mà còn tác động đến kế hoạch chuyển đổi sang xe điện và công nghệ xanh của ngành công nghiệp Anh. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, sự rõ ràng về chính sách trở thành yếu tố then chốt để thu hút đầu tư và duy trì vị thế cạnh tranh.
