Hoạt động trong lĩnh vực tự động hóa, công nghệ và năng lượng, ông Hoàng Hữu Yên, Tổng Giám đốc Intech Group, cho biết nhu cầu mở rộng sản xuất và đầu tư nâng cấp dây chuyền của các doanh nghiệp tiếp tục gia tăng trong nửa đầu năm 2026. Xu hướng này giúp lượng đơn hàng của Intech Group tăng ổn định ngay từ đầu năm.
“Nhu cầu đầu tư vào thiết bị và giải pháp tự động hóa hiện tập trung ở các ngành điện tử, cơ khí, công nghiệp hỗ trợ và logistics. Đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp sản xuất đang bước vào chu kỳ mở rộng mới, đồng thời tạo cơ sở để chúng tôi kỳ vọng duy trì đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm”, ông Yên kỳ vọng.
Ba động lực thúc đẩy sản xuất tăng tốc
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 6 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 10,8% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ năm 2019. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,4%, tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng.
Ông Trịnh Đình Thắng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Cơ khí chính xác và Tự động hóa Việt Nam cho biết, trong nửa đầu năm 2026, nhiều khách hàng FDI đã mở rộng sản xuất tại Việt Nam. Việc các nhà máy tăng công suất và đầu tư thêm dây chuyền kéo nhu cầu đối với linh kiện cơ khí chính xác và hệ thống tự động hóa tăng theo. “Diễn biến này phản ánh nhu cầu đầu tư cho sản xuất vẫn duy trì tích cực, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp chế biến, chế tạo. Qua đó, giúp doanh thu của doanh nghiệp tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước”, ông Thắng chia sẻ.
Động lực từ FDI, đơn hàng quốc tế và đầu tư công
Theo bà Phí Thị Hương Nga, Trưởng ban Thống kê Công nghiệp và Xây dựng (Cục Thống kê), kết quả này được thúc đẩy bởi ba động lực chính. Thứ nhất, năng lực sản xuất mới cùng dòng vốn FDI tiếp tục phát huy hiệu quả. Hàng loạt dự án công nghiệp, năng lượng và các tổ hợp sản xuất, lắp ráp phương tiện vận tải, linh kiện điện tử đã hoàn thành giai đoạn thử nghiệm và đi vào vận hành thương mại, góp phần mở rộng công suất và tạo dư địa tăng trưởng cho những tháng cuối năm.
Thứ hai, đơn hàng quốc tế phục hồi, đặc biệt ở nhóm điện tử và bán dẫn. Khảo sát cho thấy hơn 80% số doanh nghiệp chế biến, chế tạo đánh giá đơn hàng xuất khẩu mới trong quý II tăng hoặc duy trì ổn định. Bên cạnh đó, các ngành dệt may, da giày cũng ghi nhận sự cải thiện nhờ xu hướng dịch chuyển đơn hàng.
Thứ ba, đầu tư công tiếp tục tạo hiệu ứng lan tỏa đối với khu vực sản xuất. Việc Chính phủ và các địa phương quyết liệt đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia và các dự án dân dụng đã tạo ra bệ đỡ vững chắc. “Cú huých này kích cầu trực tiếp, giúp nhóm ngành sản xuất vật liệu cơ bản như sắt, thép, xi-măng, cấu kiện kim loại... duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bảo đảm đầu ra ổn định cho doanh nghiệp”, bà Nga nêu rõ.
PMI duy trì trên ngưỡng 50 tháng thứ 12 liên tiếp
Đánh giá này cũng tương đồng với kết quả khảo sát Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam do S&P Global thực hiện. Theo ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, ngành sản xuất Việt Nam kết thúc nửa đầu năm 2026 với tín hiệu tích cực khi cả số lượng đơn đặt hàng mới và sản lượng đều duy trì đà tăng. Chỉ số PMI ngành sản xuất trong tháng 6 đạt 51,8 điểm, đánh dấu tháng thứ 12 liên tiếp duy trì trên ngưỡng 50, phản ánh “sức khỏe” của khu vực sản xuất tiếp tục được cải thiện.
Điểm đáng khích lệ là tăng trưởng trong kỳ khảo sát này chủ yếu đến từ nhu cầu cải thiện của khách hàng, thay vì hoạt động tăng tồn kho mang tính phòng ngừa như trong tháng 5. “Nhìn chung, ngành sản xuất bước vào nửa cuối năm trên một nền tảng tích cực. Các doanh nghiệp sẽ ở vị trí thuận lợi để duy trì đà tăng trưởng nếu môi trường quốc tế ổn định hơn trong thời gian còn lại của năm 2026”, ông Harker kỳ vọng.
Khó khăn về chi phí và thị trường
Dù bức tranh sản xuất tiếp tục cải thiện, khảo sát của S&P Global cho thấy doanh nghiệp vẫn đối mặt không ít khó khăn. Cụ thể, hoạt động mua hàng tăng tháng thứ hai liên tiếp trong tháng 6, song tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng khiến thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục kéo dài, làm tồn kho nguyên vật liệu giảm mạnh. Chi phí đầu vào vẫn tăng, dù tốc độ tăng đã chậm lại và thấp nhất kể từ đầu năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng khan hiếm nguồn cung nguyên vật liệu và chi phí vận tải tăng. Trong khi đó, giá bán đầu ra tăng chậm hơn, xuống mức thấp nhất trong sáu tháng, phản ánh áp lực chuyển chi phí sang khách hàng đã giảm.
Theo kết quả Điều tra xu hướng sản xuất, kinh doanh (SXKD) quý II/2026 của Cục Thống kê (bao gồm 6.222 doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo), cộng đồng doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm, mở rộng thị trường đầu ra cho các sản phẩm trong nước và về lãi suất vốn vay phục vụ hoạt động SXKD. Có 47,4% số doanh nghiệp gặp khó khăn do nhu cầu thị trường trong nước vẫn ở mức thấp (tăng 1,8% so với quý trước). 28,4% số doanh nghiệp gặp khó khăn do lãi suất vốn vay cao (tăng 0,9% so quý trước).
Doanh nghiệp kiến nghị và chủ động thích ứng
Đại diện Cục Thống kê cho biết, dù Chính phủ cùng các bộ, ngành, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, kết quả điều tra cho thấy cộng đồng doanh nghiệp vẫn mong muốn tiếp tục được tháo gỡ khó khăn về chi phí đầu vào và vốn. Nhiều doanh nghiệp kiến nghị Nhà nước có biện pháp bình ổn giá nguyên vật liệu và năng lượng nhằm giảm áp lực chi phí sản xuất; tiếp tục giảm lãi suất cho vay để hạ chi phí vốn, tạo điều kiện mở rộng sản xuất; đồng thời hỗ trợ ổn định nguồn cung nguyên vật liệu nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đề xuất đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện tiếp cận vốn và giảm tiền thuê đất để tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Trịnh Đình Thắng, trong bối cảnh chi phí đầu vào và những biến động của thị trường vẫn hiện hữu, doanh nghiệp không chỉ trông chờ vào các chính sách hỗ trợ mà cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh. Thời gian tới, doanh nghiệp sẽ tiếp tục mở rộng hệ thống nhà máy tại cả hai miền bắc - nam, đầu tư chiều sâu vào các sản phẩm cơ khí chế tạo, đẩy mạnh ứng dụng tự động hóa và đổi mới công nghệ nhằm nâng cao năng suất, tối ưu chi phí sản xuất và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của khách hàng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng định hướng đa dạng hóa thị trường, mở rộng tệp khách hàng trong nước và xuất khẩu, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI. “Việc chủ động đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao sẽ là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp tăng sức chống chịu trước biến động của thị trường, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong những năm tới”, ông Thắng kỳ vọng.
